Uzasadnienie
Nakazem płatniczym z dnia [...] 1998 r. Wójt Gminy M. ustalił J. i E. L. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004 r., obejmując podatkiem od nieruchomości [...] m2 powierzchni budynku zaliczonego do kategorii "budynki mieszkalne" i wykazał – jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości – [...] m2 powierzchni gruntu sklasyfikowanego w ewidencji gruntów jako "grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi". Ponadto nakazem tym opodatkowano podatkiem rolnym [...] ha przeliczeniowego użytków rolnych klasy IVa i IVb.
Jako podstawą opodatkowania organ podatkowy I instancji wskazał powierzchnię ogółem wszystkich użytków rolnych jako [...] ha fizycznych, powierzchnię ogółem tych użytków w ha przeliczeniowych – [...] ha przel. oraz wielkość użytków rolnych w ha przeliczeniowych ([...] ha przel.) podlegających w 2004 r. uldze z tytułu nabycia gruntu (ulgę zastosowano zgodnie z decyzją Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] 2003 r. o udzieleniu ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntu na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego). Ponadto, opodatkowano podatkiem leśnym [...] ha gruntu sklasyfikowanego w ewidencji gruntów jako lasy.
W odwołaniu od powyższej decyzji małżonkowie L. stwierdzili, iż w nakazie płatniczym wielkość ich gospodarstwa została zaniżona, ponieważ powierzchnia ich gruntów wynosi [...] ha. Podnieśli też, że wielkość nowo zakupionych gruntów to [...] ha (a nie [...] ha), a ponadto zwrócili uwagę, iż nie posiadają gruntu o powierzchni [...] m2 sklasyfikowanego jako wody powierzchniowe płynące (które wykazano jako grunty nie podlegające opodatkowaniu).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, iż podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 3 z późn. zm.) oraz uchwała Rady Gminy M. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i innych podatków na swoim terenie w 2004 r. Wskazano dalej, iż podstawę prawną podatku leśnego stanowią przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682), zaś podstawę prawną podatku rolnego stanowi ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Następnie organ odwoławczy podniósł, iż zasadnicze znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatków ma przepis zawarty w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086), który stanowi, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Podkreślono, iż dane te są dla organu podatkowego wiążące, co oznacza, że organy te nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów. Natomiast kwestionowanie tych danych może odbywać się tylko w odrębnym od podatkowego postępowaniu administracyjnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż podatnicy (pomimo wezwań) nie złożyli wymaganych przepisami prawa deklaracji. W tej sytuacji organ podatkowy samodzielnie ustalił podmioty, na których ciążył obowiązek podatkowy i wymierzył podatek na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów.
W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium poinformowało strony, iż kwestionowanie danych zawartych w rejestrze gruntów może odbywać się wyłącznie w odrębnym od podatkowego postępowaniu administracyjnym, a wniosek w tej sprawie winien być skierowany do Starostwa Powiatowego w B..
Decyzję tę E. i J. L. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia jej nieważności.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podtrzymali argumenty zawarte w odwołaniu dodając, iż wielkość gospodarstwa jest zaniżona i niezgodna z aktami notarialnymi. Utrzymywali, iż nie posiadają gruntu o powierzchni [...] m2 sklasyfikowanego w ewidencji jako grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Strona skarżąca zarzuciła organom podatkowym tendencyjne i błędne postępowanie w niniejszej sprawie i wyraziła przekonanie, że jakiekolwiek informacje podatkowe z ich strony i tak nie zastałyby wzięte pod uwagę przy określaniu podatku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Polemizując z argumentami skargi Kolegium podkreśliło, iż stosownie do art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej, informacja w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub leśnego – stanowi deklarację podatkową, do której złożenia podatnik jest zobowiązany.
Dodatkowo na rozprawie strona skarżąca poinformowała, iż dokonała już wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zmian w ewidencji gruntów.
Stający na rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wobec konieczności wyjaśnienia zarzutów skarżących w zakresie powierzchni gruntów oraz z powodu konieczności wydania dwóch odrębnych decyzji podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn niż wynikające z jej treści.
Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, iż decyzje organu podatkowego I jak i II instancji w zakresie łącznego zobowiązania podatkowego na 2004 r. skierowane zostały do E. i J. L.. Tymczasem, z załączonych do akt wypisów z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] 2003 r. wynika, że [...] ha gruntu (nr rej [...]) stanowi własność tylko E. L.. Oznacza to, że koniecznym jest wydanie dwóch odrębnych decyzji (nakazów) skierowanych do małżonków E. i J. L. oraz do E. L. – zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. w Dz. U. Nr 94 z 1994 r., poz. 431, ostatnia zm. w Dz. U. Nr 162 z 2003 r., poz. 124). Okoliczność, iż część opodatkowanych w 2004 r. gruntów należy wyłącznie do E. L., potwierdzona została zresztą przez podatniczkę na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r.
Ponadto, zwrócić należy uwagę, iż w decyzji z dnia [...]r. nr [...] uchylającej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r., wskazano, że zachodzi konieczność wydania prawidłowej decyzji w zakresie opodatkowania E. L. w zakresie gruntów stanowiących jej wyłączną własność.
Jakkolwiek, w niniejszej sprawie, organ odwoławczy dostrzegł omawiane uchybienie, to jednak jego wywody (zaprezentowane w odpowiedzi na skargę) nie zasługują na aprobatę Sądu. Wyjaśnić więc trzeba, że przepisy art. 3 ustawy o podatku rolnym przewidują jedynie możliwość solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli odrębnego przedmiotu opodatkowania (ust.
5) czy też opodatkowania współwłaściciela, który gospodarstwo rolne prowadzi w całości (w ust. 5). W rozpatrywanej sprawie mamy jednak sytuację odwrotną, kiedy właścicielem konkretnych gruntów jest osoba fizyczna, będąca jedynym ich właścicielem. Podobnie też przepisy art. 6c § 1 i § 2 w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego – nie uprawniają do nałożenia obowiązku podatkowego na osobę nie będącą właścicielem (czy posiadaczem) danego przedmiotu opodatkowania.
Ponadto, Sąd nie dopatrzył się innych uchybień postępowania organów podatkowych. Wyjaśnić bowiem należy, iż skarżący kwestionując (zarówno w odwołaniu jak i w skardze) wielkość i rodzaj gruntów, podlegających opodatkowaniu – nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku złożenia informacji w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub leśnego. Skoro więc skarżący nie sporządzili deklaracji podatkowej (do której byli zobowiązani w trybie art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej), to zasadnie podstawę wymiaru podatku stanowiły zapisy wynikające z ewidencji gruntów.
Jak wynika z oświadczenia skarżących, wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów. Zatem, odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo wyjaśnić należy, iż zasadnicze znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatków ma przepis zawarty w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086), który stanowi, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jak już wcześniej podkreślono, dane te są dla organu podatkowego wiążące, a to z kolei oznacza, że organy te nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów. Kwestionowanie tych danych może odbywać się tylko w odrębnym od podatkowego postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze naruszenie art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 94 z 1993 r., poz. 431 z późn. zm.) zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] r. należało uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, uwzględniono wniosek strony o zwrot kosztów postępowania sądowego w trybie art. 200 cyt. ustawy ([...] zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi oraz [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) oraz określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (po myśli art. 152 tej ustawy).