Uzasadnienie
W dniu 6 sierpnia 2008 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga kasacyjna strony skarżącej od wyroku tego ostatniego Sądu z dnia 24 kwietnia 2008 r. W skardze sformułowano między innymi wniosek o zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów postępowania sądowego w szczególności wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do skargi dołączono wymagany przepisami urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 24 lipca 2008 r.), w którym nie zaznaczono zakresu wniosku (patrz rubryka nr 4). Wniosek ten adresowano do Naczelnego Sądu Administracyjnego i z tego też powodu został przekazany do sądu administracyjnego II instancji.
Na mocy postanowienia z dnia 2 grudnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał do rozpoznania wniosek D. S. o przyznanie prawa pomocy według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Należało w tym miejscu odnotować, że na mocy postanowienia referendarza sądowego WSA w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2008 r. skarżącą zwolniono od kosztów sądowych. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 22 stycznia 2008 r. i do dnia dzisiejszego nie zostało zmienione ani uchylone.
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
W punkcie wyjścia należało ustalić rzeczywisty zakres wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy, jako że nie został on wyartykułowany w druku PPF. W uznaniu referendarza sądowego wniosek ten został z kolei precyzyjnie sformułowany w treści skargi kasacyjnej. W tych ramach pełnomocnik skarżącej domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Wypada w tym miejscu zaakcentować, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość uszczegółowienia zakresu wniosku w piśmie składanym łącznie z drukiem wniosku (por. postanowienie z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 632/04). Z tych względów przyjęto, że intencją skarżącej było uzyskanie przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 241 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia – oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Jednocześnie warto odnotować, że dopiero uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie będzie sprawą rozpoznawaną przez sąd, a w rezultacie nie będzie też sprawą w toku. Wówczas to strona traci przyznane jej uprawnienia (patrz art. 243 § 1 P.p.s.a.).
Przenosząc te dyspozycje na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że skarżąca korzysta nadal ze statusu strony zwolnionej od kosztów sądowych, jako że wyrok sądu I instancji pozostał nieprawomocny na skutek wniesienia przez nią skargi kasacyjnej. Oznacza to, iż na obecnym etapie postępowania skarżąca nie będzie zobligowana do uiszczenia m.in. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Z tych względów, ponowny w tej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w sentencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 258 § 3 tej ustawy.