Uzasadnienie
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 września 2008 r. pełnomocnik skarżącego – doradca podatkowy T.Z. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 250 zł od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 maja 2008 r. oddalającego skargę K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. W wyżej wymienionym wezwaniu zostało zawarte pouczenie o sposobie uiszczenia wpisu – w kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu (ze wskazaniem numeru rachunku). Określony też został siedmiodniowy termin dokonania wpłaty, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 września 2008 r.
Dział Księgowości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przekazał w dniu 23 września 2008 r. wydruk komputerowy, z którego wynikało, że w tym dniu na rachunek Sądu został zrealizowany przez FHU [...] przelew na kwotę 250 zł tytułem "opłaty za wpis" w sprawie I SA/Go 1081/07. W treści rubryki dotyczącej tytułu wpłaty znalazły się także imię i nazwisko oraz adres skarżącego K.B.. Wobec wątpliwości dotyczących powyższej wpłaty, zarządzeniem z dnia 24 września 2008 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do nadesłania dowodu uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem uznania, ze wpis został uiszczony w terminie widniejącym na potwierdzeniu przelewu znajdującym się w aktach sprawy.
W związku z powyższym wezwaniem pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 2 października 2008 r., powołując się na art. 86 oraz art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podał, że skarżący dokonał wpłaty wskazanej kwoty w dniu 10 września 2008 r. w Punkcie Kasowym firmy FUH [...], zajmującej się pośrednictwem we wpłatach na rachunki bankowe. Mimo, że skarżący dokonał wpłaty w drugim dniu od doręczenia wezwania, okazało się, iż przelew na rachunek bankowy Sądu został zrealizowany dopiero w dniu 23 września 2008 r. Jak argumentował pełnomocnik, uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, bowiem skarżący dokonał wpłaty w wyznaczonym przez Sąd terminie – na pięć dni przed jego upływem.
W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, wnosząc alternatywnie o uznanie dokonanej wpłaty jako dokonanej w terminie. Na poparcie tego drugiego wniosku przywołał tezę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. (I FSK 1219/05), zgodnie z którą zasada, że o zachowaniu terminu określonego przez sąd na dokonanie wpłaty decyduje data złożenia zlecenia przez stronę w banku, powinna dotyczyć również instytucji finansowych działających na podstawie zawartych z bankami umów świadczenia usług pośrednictwa w czynnościach bankowych. Do pisma procesowego z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik załączył oryginał dowodu uiszczenia wpisu sądowego, to jest będący kopią druk "odcinek dla zleceniodawcy" dotyczący wpłaty 250 zł na rachunek bankowy WSA w Gorzowie Wlkp., z pieczątką-datownikiem Punktu Kasowego – FHU [...], z datą "10 WRZ. 2008".
Zarządzeniem z dnia 9 października 2008 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia dokumentu, z którego będzie wynikać, że Punkt Kasowy FHU [...] wykonuje pośrednictwo w czynnościach bankowych, m.in. w zakresie przyjmowania wpłat, na podstawie umowy powierzenia zawartej z określonym bankiem, stosownie do przepisów Prawa bankowego. W wezwaniu określony został siedmiodniowy termin, pod rygorem przyjęcia, że wymieniony podmiot nie świadczy usług pośrednictwa w czynnościach bankowych. Odpowiadając na to wezwanie, w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r. pełnomocnik skarżącego podał, że według informacji uzyskanych przez stronę od właściciela FHU [...], wymieniona Firma nie posiada umowy z określonym bankiem w przedmiocie wykonywania pośrednictwa w czynnościach bankowych.
Sąd zważył:
Podjęte przez Sąd czynności wyjaśniające pozwalają stwierdzić, że FHU [...] nie jest podmiotem uprawnionym, na podstawie stosownej umowy powierzenia zawartej z bankiem, do wykonywania pośrednictwa w czynnościach bankowych.
O ile data stempla widniejącego na kopii dowodu wpłaty przedstawionej przez skarżącego nie pozostawia wątpliwości, że dokonał on wpłaty w Punkcie Kasowym FUH [...] w dniu 10 września 2008 r., to jednak brak stosownej umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych i wynikający stąd brak możliwości zastosowania do wpłaty dokonanej za pośrednictwem FUH [...] zasady, że o terminie wykonania obowiązku uiszczenia wpisu decyduje data złożenia przez skarżącego polecenia przelewu w Punkcie Kasowym FUH [...], musi skutkować przyjęciem, iż za datę uiszczenia wpisu uznać trzeba dzień 23 września 2008 r., t.j. datę wpłaty wynikającą z sądowego wydruku polecenia przelewu (k.139).
W świetle powyższych okoliczności nie jest zatem możliwe przyjęcie, że uiszczenie wpisu zostało dokonane przez skarżącego w wyznaczonym terminie, bowiem określony przez Sąd termin biegł do dnia 15 września 2008 r., a wpłata na rachunek bankowy Sądu nastąpiła dopiero w dniu 23 września 2008r.
Stwierdzenie uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej daje Sądowi podstawy do rozpoznania zgłoszonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie tego terminu.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Wskazać trzeba, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanek negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się na przykład nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy mylne pouczenie o środkach zaskarżania. Natomiast jako przesłanki negatywne traktowane są m.in.: zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji, nieznajomość prawa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (np. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99).
Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Z treści przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. należy wywieść, iż to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy.
Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne.
Skarżący brak swojej winy upatrywał w fakcie, że dokonał wpłaty wpisu od skargi kasacyjnej niewątpliwie w zakreślonym przez Sąd terminie, a to FUH [...], której zlecił realizację przelewu na rachunek bankowy Sądu wykonała to zlecenia dopiero 23 września 2008 r., to jest trzynaście dni po wpłacie dokonanej przez skarżącego i osiem dni po upływie wyznaczonego terminu, który biegł do dnia 15 września 2008 r.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał jednak okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W tej mierze Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym zaniedbania osób, którymi posłużył się skarżący obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z 15 marca 2000r., II CKN554/00; postanowienie SN z 12 marca 1999r.,I PKN76/99; postanowienie SApel. w Lublinie z 25 lutego 1999r., I ACa 17/99; wyrok NSA z 9 marca 2000r., I SA/Gd 1288/99).
Według Sądu powołane przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu są przejawem niedostatecznej staranności w jego działaniu i prowadzeniu własnych spraw. Skarżący na własne ryzyko dokonał wyboru podmiotu, któremu zlecił dokonanie przelewu, będąc świadomy, że nie korzysta z pośrednictwa banku w tym zakresie, zatem niekorzystne skutki takiego wyboru obciążają bezpośrednio skarżącego, stanowiąc jego zawinione zaniedbanie, nie mogą więc uzasadniać przywrócenia terminu.
Niewykazanie przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej spowodowało zatem, że Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.