Uzasadnienie
I SA / Go 1096 / 07
Uzasadnienie
Skarżąca Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].09.2007 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].07.2007 roku w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Z akt sprawy wynika że:
W dniu [...].04.2004 roku upoważniona przez skarżącego Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, agencja celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tkaninę poliestrową. Na podstawie świadectwa pochodzenia zadeklarowano stawkę konwencyjną w wysokość 9%. Towar został objęty wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu.
Po dopuszczeniu do obrotu organ celny przeprowadził weryfikację świadectwa pochodzenia towaru w celu ustalenia jego autentyczności i prawidłowości zawartych w nim danych.
W wyniku weryfikacji otrzymano odpowiedź Izby Handlu i Przemysłu, że świadectwo nie zostało wystawione przez Izbę Handlu i Przemysłu i jest sfałszowane.
Wobec powyższego organ celny wszczął postępowanie celne i decyzją z dnia [...].09.2006 roku nr [...] organ I instancji uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i podatku od towarów i usług oraz dokonał ponownego naliczenia należności celnych i podatkowych. Od tej decyzji strona nie wniosła odwołania.
W dniu [...].07.2007 roku Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].09.2006 roku, przedstawiając świadectwa pochodzenia organów celnych, przedstawiając je jako rzetelne i prawidłowe.
Decyzją z dnia [...].07.2007 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].09.2006 roku.
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego, uzasadniając iż organ celny odmawia wznowienia postępowania, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego.
Od tej decyzji, skarżąca złożyła w dniu [...].08.2007 roku, odwołanie podnosząc zarzut naruszenia art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku, Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne przez ustalenie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 9.01.1997 roku Kodeksu celnego, a nie aktualnie obowiązującego Prawa celnego.
Uzasadniając powyższą decyzje skarżący podkreślił, że za przepisy dotychczasowe w rozumieniu art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, należy uznać wyłącznie przepisy prawa materialnego, a nie procesowego, natomiast aktualnie obowiązujące przepisy proceduralne mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie ograniczają możliwości wznowienia postępowania.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].09.2007 roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu, stwierdził iż z dniem 1.05.2004 roku weszły w życie przepisy ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004r., Nr 68, poz. 623 ze zm., zwane dalej przepisami wprowadzającymi Prawo celne).
Natomiast zgodnie z art. 26 wskazanej wyżej ustawy przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W sprawie dług celny powstał w momencie dopuszczenia spornego towaru do obrotu - w dniu [...].04.2004r., a więc przez przystąpieniem Polski do Wspólnoty Europejskiej i dlatego zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązujące.
Do dnia [...].04.2004r. zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, a także związane z tym oraz prawa i obowiązki osób i organów celnych regulowała ustawa z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny / t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm./.
W art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego ustawodawca wskazał, iż jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wznawia postępowania Powyższy przepis ma charakter szczególny i wyłącza zastosowanie przepisów ordynacji podatkowej.
Wniosek skarżącej z dnia [...].06.2007r. o wznowienie postępowania został natomiast złożony po upływie 3 letniego terminu..
Od decyzji organu II instancji, skarżąca złożyła skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisu art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne, poprzez ustalenie, że w sprawie wznowienia przedmiotowego postępowania celnego, zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązującego Kodeksu celnego, a nie aktualnie obowiązujące przepisy Prawa celnego. W oparciu o ten zarzut wniosła o uchylenie w całości decyzji wydanych przez organy celne obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że przepis art. 2652 Kodeksu celnego nie ma charakteru procesowego. Prawo materialne zajmuje się określeniem praw i powinności uczestników obrotu prawnego. W tym kontekście art. 2652 Kodeksu celnego zawiera wyraźne materialne przestanki do odmowy wznowienia postępowania. Jako przepis o charakterze materialnym, poprzez art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne, prawidłowo znalazł zastosowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się nie uzasadniona.
Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Sporowi podlega jedynie rozstrzygnięcie o zastosowaniu prawa właściwego do rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].09.2006 roku.
Przepisy kodeksu celnego o postępowaniu celnym są przepisami szczególnymi w odniesieniu do przepisów działu IV ordynacji podatkowej.
Art. 2652 pkt 2 zamieszczony w dziale I tytułu IX kodeksu celnego, a dodany ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 roku o zmianie ustawy Kodeks celny / Dz.U. Nr 40, poz. 402 /, z mocą obowiązującą od dnia 21 maja 1999 roku, jest przepisem szczególnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania i wyłącza stosowanie przepisów ordynacji podatkowej / wyrok NSA z dnia 18.02.2005 roku GSK 1461 / 04; wyrok NSA z dnia 11.12.2007 roku I GSK 284 / 07 /.
Z uregulowań zawartych w kodeksie celnym dotyczących postępowania w sprawach celnych wynika, że przepis art. 2652 pkt 2 tej ustawy, jako przepis szczególny, odnosi się do wszelkich decyzji wydanych przez organy celne bez względu na przedmiot rozstrzygnięcia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Niezasadny jest więc pogląd, że art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego nie może mieć zastosowania do wszelkich postępowań, których przedmiotem ma być stwierdzenie nieważności lub wznowienia postępowania w stosunku do jakichkolwiek decyzji wydanych przez organy celne. Przepis ten określa termin w jakim jest możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując początek biegu terminu, jako dzień powstania długu celnego.
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego, dług celny, to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych /dług celny w przywozie / lub należności celnych wywozowych / dług celny w wywozie / odnoszące się do towarów.
W myśl art. 209 § 1 tej ustawy, dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym /pkt 1/ i objęcia towaru podlegającego należnościom celnym, procedurą odprawy czasowej, z częściowym zwolnieniem od cła, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Zwrot "przyjęcie zgłoszenia" zawarte w art. 65 § 1 kodeksu celnego oznacza moment, który ustawodawca uznał za "chwilę" przyjęcia zgłoszenia celnego i powstania długu celnego / wyrok NSA z dnia 28.06.2005 roku I GSK 451/05, ONSA i WSA 2006 / 1 / 30 /.
Natomiast czynności, o których mowa w art. 65 § 2, 3, 4 kodeksu celnego, dokonane przez organ celny są czynnościami po przyjęciu zgłoszenia celnego, które mogą być wykonane jako czynności następne po przyjęciu zgłoszenia celnego, a zatem w świetle art. 209 § 2 Kodeksu celnego nie są już tym czasem, tj. "chwilą", z którą ustawodawca wiąże czas powstania długu celnego.
Z przepisu art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wynika, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a zatem już po powstaniu długu celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub może także z urzędu wydać decyzję, w której w przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w całości lub w części rozstrzyga o: nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego / lit. a/, określa kwotę wynikającą z długu celnego /lit. b/, zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a i b /lit. c/.
Decyzja wydana w oparciu o art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego nie rozstrzyga o czasie powstania długu celnego.
Dlatego wiązanie terminu przedawnienia, o którym stanowi art. 2652 pkt 1 kodeksu celnego nie z datą przyjęcia zgłoszenia celnego, lecz z datą wydania decyzji, która weryfikuje to zgłoszenie, jest niezasadne i nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu celnego.
Wynika to także z tego, iż definicja długu celnego w art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego pozostaje w ścisłym związku z zasadą określoną w art. 2 § 1 i § 2 kodeksu celnego, stanowiącą o chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny, powstaniu z mocy prawa obowiązków i uprawnień stron przewidzianych w przepisach prawa celnego.
Jednym z takich obowiązków jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego / art. 65 § 3 pkt 2 kodeksu celnego/.
Należności celne są wymagane według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 85 § 1 kodeksu celnego/. Skoro ustawodawca w art. 209 § 2 kodeksu celnego wprowadził zasadę, że dług celny w przywozie powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, to trafny jest pogląd, że dla powstania długu celnego i jego wartości istotna jest wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Dlatego początek biegu terminu przedawnienia z art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego powiązany jest z powstaniem długu celnego, które to zobowiązanie ma swe źródło w zdarzeniu określonym art. 209 § 2 kodeksu celnego.
W kontekście przedstawionych wyżej rozważań należy uznać, iż 3 letni termin dopuszczalnego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, liczony od daty powstania długu celnego, określony art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego, jest terminem prawa materialnego, a tym samym więc terminem nieprzywracalnym.
Wprowadzając takie rozwiązanie, ustawodawca kierował się dążeniem do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją w sprawie długu celnego, przedkładając zasadę trwałości decyzji administracyjnej nad zasadę praworządności. Konsekwencją takiego charakteru tej regulacji jest również brak w niej norm pozwalających na jakiekolwiek wydłużenie 3-letniego okresu od dnia powstania długu celnego, w którym może nastąpić wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tego długu.
Z tych względów należy uznać stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło po upływie zawitego terminu z art. 2652 Kodeksu celnego.
Tak więc sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził by doszło do naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, które skutkowałoby zastosowaniem jednej z podstaw wskazanych w art. 145 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić.
Asesor WSA B.Rennert Sędzia WSA S.Kowalczyk Sędzia WSA J.Jaśkiewicz