Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 2

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 30 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Go 11/23

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim
Skład
Sędzia WSA Alina Rzepecka przewodniczący
Sędzia WSA Dariusz Skupień
Sędzia WSA Damian Bronowicki sprawozdawca
Rozpoznanie
w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2023 r.
Sprawa
sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 roku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości.

Sentencja

  1. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 4964 (słownie: cztery tysiące dziewięćset sześćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

W.S. (Skarżący, Podatnik) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (organ II instancji, DIAS) z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (organ I instancji) z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w kwocie 44.878 zł z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2017 r.

Z zaskarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] marca 2022 r. wszczął wobec W.S. kontrolę podatkową w zakresie rozliczenia podatku VAT z tytułu transakcji dostawy niezabudowanej nieruchomości.

Organ wskazał, że W.S. figuruje w bazie danych Urzędu Skarbowego jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. W lipcu 2017 r. nie był czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W dniu [...] lipca 2017 r. W.S. dokonał sprzedaży niezabudowanej nieruchomości - działki nr [...] położonej w [...], o numerze [...], Spółce "D." S.A. (akt notarialny Repertorium [...] z [...].07.2017 r.).

W dniu [...] października 2015 r. Strony podpisały przedwstępną warunkową umowę sprzedaży w postaci aktu notarialnego Repertorium A numer [...], która uzależniała zawarcie docelowej umowy sprzedaży od łącznego spełnienia warunków określonych w tym akcie, tj.:

  1. 1. uzyskania przez kupującą spółkę prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o warunkach zabudowy, z której będzie wynikać możliwość zabudowania nieruchomości opisanej w § 1 niniejszego aktu, obiektami zgodnie z planami inwestycyjnymi kupującej spółki, w tym obiektem handlowym o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 550 m2,
  2. 2. uzyskania przez kupującą spółkę prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, z której będzie wynikać możliwość zabudowania nieruchomości opisanej w § 1 niniejszego aktu, obiektami zgodnie z planami inwestycyjnymi kupującej spółki, w tym obiektem handlowym o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 550 m2,
  3. 3. zmiany usytuowania zbiorników naziemnych z gazem na działce sąsiedniej numer [...], kosztem i staraniem sprzedającego, która to zmiana umożliwi kupującej spółce zabudowanie nieruchomości opisanej w § 1 niniejszego aktu, obiektami zgodnie z planami inwestycyjnymi kupującej spółki, o których mowa w pkt 1) tego paragrafu,
  4. 4. uzyskania przez kupującą spółkę prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji wydanej przez właściwy organ o pozwoleniu na budowę wjazdu na przedmiotową nieruchomość według koncepcji kupującej spółki na zasadzie prawo i lewoskrętu dla pojazdów o masie powyżej 25 t, bez konieczności przebudowy układu drogowego,
  5. 5. uzyskania pozwolenia na wycięcie drzew w zakresie niezbędnym do realizacji zamierzeń inwestycyjnych kupującej spółki, obejmującego zgodę na dokonanie przez kupującą spółkę odpowiednich nasadzeń zamiennych lub wycięcia drzew kosztem i staraniem sprzedającego w zakresie niezbędnym do realizacji zamierzeń inwestycyjnych kupującej spółki,
  6. 6. uzyskania przez kupującą spółkę prawomocnej, ostatecznej oraz wykonalnej decyzji na wycinkę drzew kolidujących z zakresem przebudowy pasa drogowego, określonym przez zarządcę drogi, obejmującej zgodę na dokonanie przez kupującą spółkę odpowiednich nasadzeń zamiennych,
  7. 7. niestwierdzenia ponadnormatywnego zanieczyszczenia nieruchomości, skutkującego koniecznością rekultywacji,
  8. 8. potwierdzenia badaniami geotechnicznymi możliwości posadowienia na nieruchomości budynków przy zastosowaniu tradycyjnej technologii budowlanych,
  9. 9. uzyskania przez kupującą spółkę warunków technicznych przyłączy - kanalizacji sanitarnej, wodnej, kanalizacji deszczowej oraz przyłącza energetycznego zgodnie z koncepcją kupującej spółki, pozwalających na realizację planowanej inwestycji w okresie 6 miesięcy, od dnia zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży.

W § 12 ww. aktu sprzedający oświadczył, że udziela kupującej spółce pełnomocnictwa zprawem udzielenie dalszych pełnomocnictw, do występowania przed wszelkimi organami administracji publicznej oraz do podejmowania wszelkich działań faktycznych i prawnych, niezbędnych dla uzyskania decyzji i pozwoleń opisanych w § 4 tego aktu, wszczególności składania wniosków oraz odbioru wymaganych decyzji i postanowień. Sprzedający oświadczył, że z uwagi na łączący ich stosunek prawny wynikający zumowy przedwstępnej przez cały okres obowiązywania umowy przedwstępnej niniejsze pełnomocnictwo jest nieodwołalne i nie wygasa wskutek śmierci mocodawcy.

Ponadto Sprzedający oświadczył, że kupująca spółka może dysponować przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 33 ust. 2 pkt 2) w związku z art. 3 ust. 11 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo Budowalne, w zakresie wystąpienia zwnioskiem o pozwolenie na budowę, uzyskanie zgód, opinii itp. oraz udostępnia kupującej spółce nieruchomość będącą przedmiotem niniejszej umowy celem przeprowadzenia badań gruntu. Ponadto sprzedający oświadczył, że udziela pełnomocnictwa pracownikowi kupującej spółki, pani E.G. (...) z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw, do dokonania wszelkich czynności związanych z uzyskaniem na terenie nieruchomości opisanej w § 1 tego aktu warunków technicznych dotyczących przyłącza do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, kanalizacji deszczowej oraz sieci elektroenergetycznej, w szczególności do złożenia wniosków o wydanie przedmiotowych warunków i ich odbioru, a także wydaniem decyzji na lokalizację zjazdu publicznego, w szczególności do złożenia wniosków w celu jej uzyskania oraz odbioru.

Sprzedający oświadcza, że z uwagi na łączący ich stosunek prawny wynikający z umowy przedwstępnej, przez cały okres obowiązywania umowy przedwstępnej niniejsze pełnomocnictwo jest nieodwołalne i nie wygasa wskutek śmierci mocodawcy, pod warunkiem należytej i zgodnej z zakresem pełnomocnictwa reprezentacji mocodawcy.

W § 13 strony uzgodniły, że koszty tej umowy i przyrzeczonej umowy ponosi kupująca spółka, ponadto ponosi ona koszty związane z realizacja warunków określonych w § 4 tego aktu, za wyjątkiem warunków związanych ze zmiana usytuowania zbiorników naziemnych z gazem oraz wycinką drzew.

W § 15 W.S. zobowiązał się nie podejmować jakichkolwiek czynności oraz powstrzymywać się od dokonywania działań zarówno faktycznych jak i uniemożliwiających lub utrudniających realizację przez kupującą spółkę na nieruchomości planowanej inwestycji budowlanej, w szczególności powodujących opóźnienie procesu inwestycyjnego.

Ponadto Podatnikzawarł z "D." S.A. umowę dzierżawy ww. nieruchomości nr [...] z dnia [...].10.2015 r., tytułem której otrzymał 300 zł.

W toku postępowania podatkowego W.S. w piśmie z dnia [...].02.2022 r. wskazał, że udzielił pełnomocnictwa pracownikowi spółki do podjęcia szeregu czynności w kontekście możliwej i planowanej sprzedaży, zawarł umowę dzierżawy z spółką, a także aktywnością jego były działania, mające na celu przeniesienie zbiorników z gazem, należących do właściciela sąsiedniej działki, by możliwe było w przyszłości postawienie pawilonu handlowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z [...].07.2022 r., określił Stronie w podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 44.878 zł.

Organ wskazał, że przed sprzedażą Podatnik podjął szereg czynności, które miały podnieść wartość i atrakcyjność nieruchomości. Na mocy udzielonego pełnomocnictwa czynności te dokonywane były przez nabywcę działającego w jego imieniu.

Organ I instancji podał, że umowa przedwstępna jest zobowiązaniem do przeniesienia własności, lecz własności nie przenosi. Kupujący - "D." S.A. nie otrzymała więc na jej mocy żadnych uprawnień właścicielskich. Co oznacza, że każda czynność wykonana przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy i w zakresie udzielonego pełnomocnictwa wywoła skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy. Do momentu faktycznego przeniesienia prawa własności nieruchomości, tj. do momentu podpisania umowy przyrzeczonej, działka nr [...] pozostawała własnością Podatnika.

Organ wskazał, że "D." S.A. dokonała szeregu czynności na mocy udzielonego pełnomocnictwa, np. uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę, od E. Sp. z o.o. warunków przyłączenia do sieci energetycznej, warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacyjnej będącej własnością Gminy [...], warunków technicznych do przyłączenia urządzeń wodociągowych do sieci wodociągowej będącej własnością Gminy, warunków technicznych do przyłączenia urządzeń wodociągowych do sieci wodociągowej będącej własnością Gminy, warunków przyłącza wodociągowego od Gminy, zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi wojewódzkiej na działkę [...] od Zarządu Dróg Wojewódzkich i itp., to w ocenie organu I instancji działania, które nie różnią się od działań podejmowanych przez podmioty zawodowo zajmujące się obrotem nieruchomościami w ramach działalności gospodarczej.

"D." S.A. przez dokonanie tych działań uatrakcyjniła, za zgodą Podatnika, nieruchomość, która nadal była własnością W.S. Takie rozporządzenie majątkiem nie jest typowe dla rozporządzania własnością prywatną,Podatnik zorganizował wspólnie z "D." S.A. sprzedaż ww. działki tak, że jego działania łącznie z działaniami "D." S.A. stanowią wspólne przedsięwzięcie.

W ocenie organu I instancji przy sprzedaży ww. nieruchomości W.S. działał jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, który prowadzi działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust.2 ww. ustawy.

W odwołaniu W.S. podał, że nie było "moim zamiarem upoważnienie spółki D. do tego by uzyskiwała w moim imieniu zgody i zezwolenia. Mogła podjąć takie czynności dla własnych celów a pełnomocnictwo było raczej rodzajem zgody na podjęcie takich działań dla jej własnych potrzeb (...). Zgodziłem się jedynie aby przyszły nabywca dokonał ich (czynności) dla siebie w swoim imieniu z uwzględnieniem faktu, że działka w tym czasie należała jeszcze do mnie. I dlatego potrzebna była moja zgoda nazwana pełnomocnictwem. Czynienie mnie z tego powodu podatnikiem Vat jest zupełnie niezrozumiałe".

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wskazał, że na mocy art. 95 do art. 109 Kodeksu cywilnego, pełnomocnictwo, to jednostronne oświadczenie osoby (mocodawcy), na mocy którego inna osoba (pełnomocnik) staje się upoważniona do działania w imieniu mocodawcy. Zatem każda czynność wykonana przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy i w zakresie udzielonego pełnomocnictwa wywoła skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy. Tym samym czynności prawne dokonane przez przedstawiciela W.S. (pełnomocnika) w granicach umocowania pociągały za sobą skutki bezpośrednio dla Strony. Przy czym nie ma istotnego znaczenia powód, dla którego udzielił Podatnik pełnomocnictwa "D." S.A.

W ocenie organu, podejmowane przez Podatnika działania oraz dokonane czynności wykluczają sprzedaż nieruchomości w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Działania te, podobne są do tych, jakie wykonują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami.

W.S. nie zgodził się z decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wywiódł od niej skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 15 ust 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz 1221, ze zm.) poprzez uznanie Skarżącego za podatnika podatku od towarów i usług podczas gdy nie wykonał on żadnej czynności jako podatnik Vat, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) poprzez utrzymanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w mocy zamiast jej uchylenia oraz art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm prawa w tym zakresie.

DIAS w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy sprzedażnieruchomości gruntowej (działka nr [...]) przez skarżącego, nosi znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej jako: ustawa o VAT), a zatem, czy skarżący działał w charakterze podatnika VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 cyt. ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, czy też zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu. Z kolei z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 tego artykułu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Do prawidłowej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, stanowiących wdrożenie do polskiego porządku prawnego art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1 z późn. zm., dalej jako: "dyrektywa 112"), należy uwzględnić wskazówki wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), a w szczególności stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Słaby i Kuć, C-180/10 i C-181/10 (powoływane orzeczenia TSUE dostępne są w internetowej bazie orzeczeń na stronie curia.europa.eu), powoływanym zresztą w toku sporu w niniejszej sprawie. TSUE stwierdził tam, że osoba fizyczna, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem od podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Natomiast, jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112 - należy uznać ją za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. TSUE wskazał, iż z jego orzecznictwa wynika w tej mierze, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej (zob. wyrok z dnia 20 czerwca 1996 r. w sprawie C-155/94 Wellcome Trust, Rec. s. 1-3013, pkt 32).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 112, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Takie transakcje nie stanowią zaś same z siebie działalności gospodarczej w rozumieniu dyrektywy (zob. wyroki z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 EDM, Rec. s. I-4295, pkt 58; z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C-8/03 BBL, Zb.Orz. s. I-10157, pkt 39).

Należy podkreślić, że TSUE wskazał jedynie przykładowo okoliczności, które mogą świadczyć o tym, że dana osoba sprzedając nieruchomości działa w charakterze podatnika podatku VAT. To, czy dany podmiot działa jako podatnik VAT wymaga oceny odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Każdorazowo należy zatem zbadać, jakie środki angażuje sprzedający w celu sprzedaży gruntu. Jeżeli środki te są podobne do tych, które wykorzystują handlowcy, wówczas strona sprzedając grunt, zachowuje się jak handlowiec (por. wyroki NSA z dnia: 13 czerwca 2019 r., I FSK 796/17; 29 października 2007 r., I FPS 3/07; 22 października 2013 r., I FSK 1323/12; 14 marca 2014 r., I FSK 319/13; 16 kwietnia 2014 r., I FSK 781/13; 27 maja 2014 r., I FSK 774/13 i 8 lipca 2015 r., I FSK 729/14 - powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych -orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu czynności jakie poczynił skarżący w związku z planowaną dostawą nieruchomości nie decydowały o zorganizowanej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami. Sąd nie podziela stanowiska organu, że podjęte na podstawie pełnomocnictwa przez kupującego czynności końcowo świadczą o tym, że to sprzedający podjął działania podobne do tych, które wykonują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami. Oczywistym bowiem jest – na co zwrócił uwagę m.in. WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 19.11.2020 r. (sygn. akt I SA/Go 335/20) – że racjonalnie gospodarującemu swoim mieniem, zależy na zbyciu niewykorzystywanej nieruchomości, co oznacza, iż ze swej strony musi podejmować pewne działania, jak chociażby udzielenie pełnomocnictw celem uzyskania określonych rozstrzygnięć administracyjnych. Rezygnacja strony z umocowania kupującego do określonych działań, uzyskania decyzji administracyjnych, pozwoleń, stanowiłaby bezsprzecznie nieracjonalny sposób rozporządzania własnym mieniem.

Nie ma podstaw, aby takie umocowanie skarżącej kwalifikować na równi z angażowaniem środków podobnych do wykorzystywanych przez "podmioty zajmujące się profesjonalnym obrotem nieruchomościami". Opisana aktywność strony, zdaniem Sądu, jest właściwa dla zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, czynnością związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności (nie wykracza poza granice zwykłego zarządu majątkiem prywatnym). Z kolei NSA w wyroku z 11.01.2022 r. sygn. akt I FSK 645/21 podkreślił, że już z charakteru prawnego umowy przedwstępnej i celu jej zawarcia, wynika, że umowa ta z natury rzeczy dąży do zawarcia umowy przyrzeczonej, tj. sprzedaży nieruchomości na rzecz kupującego. Podejmowanie przez przyszłego nabywcę czynności związanych z uzyskaniem stosownych decyzji i pozwoleń jest normalną okolicznością towarzyszącą zawieranym umową przedwstępnym sprzedaży nieruchomości i przyspiesza proces inwestycyjny.

Także uzależnienie zawarcia umowy przyrzeczonej od możliwości uzyskania stosownych pozwoleń czy decyzji nie wykracza poza granice racjonalnego kontraktowania i nie może być uważane za podejmowanie przez skarżącą (zbywającą nieruchomość) czynności zwiększających wartość i atrakcyjność działki, jeżeli zarówno skutki prawne i finansowe tych czynności obciążają przyszłego nabywcę i dokonywane są na jego rzecz. Jeżeli na jego wniosek nie zostaną wydane stosowne decyzje administracyjne i pozwolenia, to w świetle przyjętych w umowie przedwstępnej postanowień, umowa przyrzeczona może nie zostać zawarta. Taki też warunek istniał w umowie przedwstępnej zawartej w niniejszej sprawie. Tak więc nie ulega wątpliwości, że udzielenie pełnomocnictwa miało na celu przyśpieszyć proces inwestycyjny realizowany przez kupującego. Oczywistym jest, że skoro w momencie zawarcia umowy przedwstępnej, nabywca nie dysponował jeszcze prawem do tej nieruchomości, to nie mógł podejmować czynności przysługujących wyłącznie jej właścicielowi.

Jednocześnie nabywca chciał się upewnić, czy na nieruchomości tej będzie mógł zrealizować swój zamierzony cel, co zresztą jest całkowicie uzasadnione. W przeciwnym bowiem razie prawdopodobnie nie byłby zainteresowany nabyciem przedmiotowej nieruchomości. Stąd wymogi dotyczące składania wniosków oraz uzyskiwania pozwoleń, uzgodnień, sprawdzeń, opinii, warunków technicznych i przyłączy.

Działania podjęte przez skarżącego nie są działaniami sprzedawcy, który stara się uatrakcyjnić przedmiot sprzedaży. W przedmiotowej sprawie nabywca już się zgłosił, właściciel gruntu nie musiał już podejmować działań, aby zachęcić kogokolwiek do jego nabycia. Skutki prawne czynności wykonanych przez pełnomocnika (nabywcę) w sensie prawnym rzeczywiście dotyczą właściciela gruntu (uzyskanie decyzji, pozwoleń itd.). Starania pełnomocnika nie są staraniami właściciela podejmowanymi aby pozyskać kupującego czy zwiększyć jego wartość. Cena została uzgodniona w umowie przedwstępnej. Sukces działań przedsięwziętych przez pełnomocnika (tj. kupującego) stanowi zaś - w świetle umowy przedwstępnej, opisanej we wniosku o wydanie interpretacji - warunek, że przyrzeczona umowa sprzedaży dojdzie do skutku. Gdyby się bowiem okazało, że uzyskanie pewnych decyzji, pozwoleń, warunków technicznych itd. nie nastąpi – grunt w ogóle nie zostanie przez nabywcę kupiony, gdyż będzie dla niego nieużyteczny, nie będzie spełniał jego potrzeb.

Zatem rację ma Skarżący twierdząc, że czynności wskazane w pełnomocnictwie stanowiły własne starania nabywcy do osiągnięcia konkretnego celu w postaci wybudowania obiektu handlowo - usługowego.

Skarżący nie dokonywał ulepszeń działki, nie występował z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie występował o pozwolenie na budowę wjazdu do ww. nieruchomości, nie podejmował działań marketingowych mających na celu sprzedaż nieruchomości. A zatem nie podejmował tych działań, które mogłyby świadczyć o aktywności wykraczającej poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatnym, w celu poszukiwania chętnego do zakupu nieruchomości.

W świetle powyższego, jeżeli konkretny podmiot zainteresowany nabyciem nieruchomości za określoną cenę, zawiera umowę przedwstępną, z której wynika, że otrzyma pełnomocnictwa do dokonania określonych czynności dla upewnienia się czy nieruchomość spełnia jego wymogi, to – zdaniem Sądu – nie można tego utożsamiać z podjęciem przez dotychczasowego właściciela nieruchomości prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Działania skarżącego nie noszą znamion działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, co wyklucza zastosowanie względem niego art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, Skarżącego nie można uznać za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zakresie sprzedaży działki nr [...], zatem Skarżący nie ma obowiązku odprowadzenia podatku VAT z tego tytułu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie zastosowanie się do rozważań prawnych zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16sierpnia 2018 r. w sprawie wynagradzania za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).Na zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego kwotę 4964 zł, składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego w wysokości 3600 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł, wpis sądowy 1347 zł.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.