Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] kwietnia 2010r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział nr [...]r. w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi Z.B. w okresie od [...].09.2003r. do [...].03.2005r. i wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, zdrowotne i na Fundusz Pracy. Uniwersytet [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Nieliczne wyjątki od tej zasady, wprowadzane rozporządzeniami Prezydenta RP, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Siedziby oraz obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 65 ze. zm.). Zgodnie z treścią przepisu § 1 pkt 6 wskazanego rozporządzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. jest właściwy dla obszaru województwa.
Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa.
W świetle statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nadanego Zakładowi rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 74 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, ze zm.) (Dz. Urz. MRiRW Nr 10, poz. 10). Zarząd Zakładu realizuje zadania należące do zakresu jego działania za pomocą komórek organizacyjnych Centrali Zakładu i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu.
W związku z powyższym w badanej sprawie nie ma znaczenia, że czynności związane z zaskarżoną decyzją podejmowała bezpośrednio terenowa jednostka organizacyjna Zakładu – Oddział. Placówka ta nie wykonywała w tym zakresie swoich kompetencji, lecz kompetencje Prezesa Zakładu. Skoro siedzibą organu – Prezesa ZUS jest miasto stołeczne Warszawa, wskazuje to na właściwość w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Należy jeszcze zwrócić uwagę, że od podstawowej reguły, zgodnie z którą to siedziba organu, którego działalność jest przedmiotem skargi, determinuje właściwość miejscową sądu administracyjnego, istnieją wyjątki. Zgodnie z art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na podstawie tej delegacji zostało wydane m.in. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016).
Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Cytowany przepis nie ma jednak zastosowania w badanej sprawie, gdyż w niniejszej sprawie chodzi o decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Odstępstwo od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej sądu administracyjnego, określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczy natomiast decyzji w sprawach umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że sądem właściwym miejscowo w niniejszej sprawie jest w świetle art. 13 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W świetle art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu.
/-/ A. Rzepecka /-/ J. Wierchowicz /-/ S. Kowalczyk