Uzasadnienie
Reprezentujący skarżącego G.D. radca prawny wnioskiem nadanym w urzędzie pocztowym 17 września 2010r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w sprawie ze skargi G.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Odpis postanowienia Sądu z dnia 18 sierpnia 2010r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi 7 września 2010r. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, iż trzydziestodniowy termin, do końca którego należało zgodnie z art.177 p.p.s.a. skutecznie nadać skargę kasacyjną mijał 2 sierpnia 2010r. a skarga kasacyjna nadana została 9 sierpnia 2010r. Pełnomocnik przyznał fakt uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej i podał, że uchybienie terminowi nie wyniknęło z jego nienależytego i zawinionego działania. Wskazał, że w tym samym czasie zapadły dwa wyroki dotyczące wnioskodawcy, które zostały doręczone temu samemu pełnomocnikowi reprezentującemu wnioskodawcę w obu sprawach. Pełnomocnikowi temu skarżący wypowiedział pełnomocnictwa [...] lipca 2010r. i rozpoczął poszukiwania nowego pełnomocnika, którego ustanowił [...] lipca 2010r. Z uwagi na planowany w dniu [...] lipca 2010 r. wyjazd do Tunezji wnioskodawca powierzył przygotowanie i przekazanie akt sprawy swojemu współpracownikowi M.D., która dokonała jednocyfrowej pomyłki w odczytaniu daty i błędnie przyporządkowała sygnatury spraw różniących się jedną cyfrą do dwóch wyroków Następnie w dniu 26 lipca 2010r. wyznaczona przez wnioskodawcę osoba przesłała do nowego pełnomocnika w Warszawie wykaz dokumentów dotyczących obu wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego informując pełnomocnika w odniesieniu do niniejszej sprawy, iż wyrok z 26 maja 2010r., sygn. akt I 171/10 doręczony został poprzedniemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 lipca 2010 roku podczas, gdy w rzeczywistości doręczenie to miało miejsce 2 lipca 2010r.
Dalej pełnomocnik skarżącego podał, iż nowy pełnomocnik wyjechał [...] lipca 2010r. na urlop do Kanady, gdzie sporządził skargę bazując na kopiach dokumentów i informacji przekazanych mu w dniu 26 lipa 2010r. Pracownicy kancelarii pełnomocnika obliczyli termin złożenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na 9 sierpnia 2010r.
Bazując na przedstawionym stanie faktycznym pełnomocnik skarżącego wywodził, iż dochował należytej staranności zatrudniając nowego pełnomocnika z uwagi na niezwykłe znaczenie dla jego majątku wartości będącej przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w obu wyrokach oraz powierzając zaufanemu współpracownikowi, przed opuszczeniem kraju, przygotowanie dla nowo ustanowionego pełnomocnika dokumentów. Pełnomocnik uważa również, że z uwagi na podobieństwo spraw i konfuzję czasową co do sygnatur i publikacji – popełnienie błędów było usprawiedliwione a ponadto, że nowy pełnomocnik będąc na wakacjach w Kanadzie nadzwyczaj szybko sporządził skargi kasacyjne mimo, że nie miał możliwości weryfikacji w aktach sprawy terminów doręczenia wyroków wraz z uzasadnieniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 tejże ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż uchybiony termin do wniesienia skargi należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin;
- 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu;
- 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., s.148).
Jedną z istotnych przesłanek, również w rozpatrywanej sprawie, jest warunek z powyższego pkt 4, czyli brak winy w uchybieniu terminu. Zaistnienie pozostałych przesłanek, było bezsporne. Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy", polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego (M. Jędrzejowska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na przykład w postanowieniu z 2 października 2002 r. NSA zauważył, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (sygn. akt V SA 793/02, opublikowane w: Monitorze Prawniczym z 2002, nr 23, s. 1059).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przyjmując obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta należy wykazać, że poczynił on wszelkie możliwe starania, w tym skorzystał z pomocy innych osób by nie dopuścić do uchybienia terminu. Niezrozumiałe i wręcz niewiarygodne są przy tym podawane przez autora wniosku okoliczności uprawdopodobniająca brak winy w nieterminowym wniesieniu skargi kasacyjnej świadczące o wyjątkowej niefrasobliwości zarówno skarżącego jak i jego pełnomocników i współpracowników szczególnie w świetle twierdzenia pełnomocnika o niezwykłym znaczeniu sprawy dla majątku skarżącego. Uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu, choć wyjątkowo obszerne jest nie przekonywujące. Dlatego też, zawarte we wniosku przez jego autora wyjaśnienia należy ocenić, jako nie potwierdzające w żaden sposób dochowania przez pełnomocnika szczególnej staranności (nie uprawdopodobnienie okoliczności braku winy), przy dokonywaniu czynności procesowej wnoszenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie.
W istocie bowiem wyjaśnienia te sprowadzają się do tego, iż współpracownik pomylił ze sobą dwie różne sprawy i terminy doręczenia zapadłych w nich orzeczeń.
Podobnym problemem zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 maja 2004r. sprawie FZ 93/04 (niepubl.) w którym wyjaśnił, iż błędne przekonanie strony, iż otrzymała wezwanie w innej dacie, niż to rzeczywiście nastąpiło, nie usprawiedliwia uchybienia terminowi. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego termu.
W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. (por. postanowienie SN z 15 marca 2000r., II CKN 554/00, LEX nr 51986). Poza tym, to na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika i ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik nie może wnioskować o przywrócenie terminu powołując się na brak winy strony w błędach popełnianych przez jego współpracowników lub pełnomocników.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie nie ma uzasadnionych podstaw, dlatego też, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a został oddalony.