Uzasadnienie
[...] lutego 2002r. Agencja Celna działająca w imieniu Spółki z o.o. "O.P." dokonała zgłoszenia celnego - dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym kawy R. ze stawką celną preferencyjną wynoszącą 0% na podstawie świadectwa pochodzenia towaru z Nigerii.
Postanowieniem z [...] grudnia 2004r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zastosowanej stawki celnej, określenia długu celnego oraz podatku od towarów i usług w imporcie. Stwierdzono, że na podstawie przedstawionych dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów nie można zastosować deklarowanej stawki celnej.
Decyzją z [...] stycznia 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne z [...] lutego 2002r. za nieprawidłowe i określił kwotę długu celnego oraz podatku od towarów i usług a także odsetki od cła nieuiszczonego w terminie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że na podstawie przepisu § 29 ust. 1 rozporządzenia Rady ministrów z 21 października 1997r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz jego dokumentowana (Dz. U. z 1997r. nr 134, poz. 886) zwrócił się do władz celnych kraju nadania dowodu pochodzenia o jego weryfikację. Władze celne nie udzieliły odpowiedzi na pierwsze pismo z [...] maja 2003r., zatem na zasadzie § 29 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia wystąpiono z ponownym zapytaniem. Na to pismo władze celne Nigerii również nie udzieliły odpowiedzi. Zgodnie z przepisem § 29 ust. 3 i 4 w/w rozporządzenia w przypadku braku odpowiedzi na dwukrotne wystąpienie, należało uznać, że towar objęty dokumentem, którego weryfikacji nie dokonano nie spełnia warunków do stosowania preferencyjnych stawek celnych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka domagała się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Odwołująca się zarzuciła organowi naruszenie przepisów § 17 pkt 5 i § 29 Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 października 1997r. oraz art. 144, 151 i 152 Ordynacji podatkowej. Stwierdzono, że skoro świadectwo pochodzenia towaru w niniejszej sprawie sporządzone zostało w języku angielskim, który jest językiem urzędowym w Nigerii, to wystąpienie o jego weryfikację powinno zostać sporządzone w tym języku a nie jak to uczyniono w języku niemieckim. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia doręczenia nigeryjskim władzom celnym pism wysyłanych w postępowaniu weryfikacyjnym. Przedstawiciel spółki ustalił, że do nigeryjskich władz takie pisma w ogóle nie dotarły.
Decyzją z [...] marca 2005r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2005r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Uznał za chybione zarzuty zawarte w odwołaniu podkreślając, że przepisy nie określają w jakim języku należy sporządzić wniosek o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru. Określając jedynie w jakim języku powinno być sporządzone świadectwo pochodzenia. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że organy przestrzegały wszystkich reguł dochodzenia prawdy obiektywnej. Stwierdził, że organ celny ma swobodę w kształtowaniu zakresu i środków postępowania dowodowego i nie jest w tym zakresie związany wnioskami strony. Za chybiony uznał również zarzut naruszenia przepisów art. 144, 151 i 152 Ordynacji podatkowej wskazując, że zgodnie z § 29 ust. 3 i 4 cytowanego wyżej rozporządzenia terminy odpowiedzi biegną nie od dnia doręczenia lecz od dnia wysłania wniosku o weryfikację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka domagała się uchylenia decyzji organów celnych obydwu instancji i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu podniesiono zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że organ drugiej instancji nie przeprowadził należytej kontroli decyzji i oceny dowodów przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego i sam nie dokonał właściwej, co skutkowało wydaniem niezgodnej z prawem decyzji.
16 stycznia 2006r., wraz z pismem procesowym skarżąca spółka dołączyła do akt sprawy pismo organu celnego z Nigerii, w którym organ ten informuje, że nie otrzymał pism dotyczących weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru nr [...], które to świadectwo w istocie wydano w Nigerii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje
Zaskarżoną decyzję należało uchylić.
Sąd stwierdził, że trafny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu § 29 Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 października 1997r. Zgodnie z tym przepisem aby sprawdzić autentyczność dokumentu stanowiącego dowód pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować do właściwych organów kraju korzystającego wniosek o weryfikację dokumentu. W aktach postępowania administracyjnego brak jest dowodów potwierdzających, że organ celny rozpatrując niniejszą sprawę wystąpił do właściwych władz Nigerii o weryfikację świadectwa pochodzenia. Znajdują się tam kopie pism z [...] maja 2003r. i [...] kwietnia 2004r. skierowanych do władz celnych w Nigerii. Pisma te sporządzono w języku niemieckim, który jak słusznie podniosła skarżąca Spółka, nie jest językiem urzędowym w państwie - do którego organów skierowano wystąpienie. Słusznie podnosi Dyrektor Izby Celnej, że dla obliczenia biegu terminów ustalonych w § 29 Rozporządzenia istotne jest ustalenie daty wysłania wniosku o weryfikację.
Aby móc ten termin ustalić należy jednak znać datę wysłania wniosków. Brak dowodów wysłania pism stwarza wątpliwości co do samego faktu wysłania oraz co do daty, od której należy liczyć bieg terminów określonych w ustępie 3 i 4 § 29 rozporządzenia. Zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu celnego, że spełniono przesłanki wynikające z cytowanego wyżej przepisu, oceniając rzetelność świadectwa pochodzenia towarów. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca Spółka podniosła tą okoliczność, lecz mimo tego organ odwoławczy należycie tej kwestii nie wyjaśnił, mimo zarzutów i dokumentów złożonych przez stronę przeciwną. Przedstawione przez skarżącą w postępowaniu sądowym dokumenty pozwalają wysunąć wniosek, że pisma dotyczące weryfikacji świadectwa pochodzenia nie zostały wysłane w terminach od jakich skutek wysłania liczyły organy celne.
Również użycie języka niemieckiego w jakim sporządzono te pisma stanowi uchybienie naruszające co najmniej zasadę szybkości i skuteczności postępowania.
Z tych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić.
Dodać należy, że sprawa dotyczy długu celnego zatem zgodnie z przepisem art. 26 ustawy z 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) zastosowanie znajdują przepisy kodeksu celnego i cytowanego wyżej rozporządzenia bowiem towar został zgłoszony przed 30 kwietnia 2004r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
O kosztach orzeczono na zasadzie przepisu art. 200 w/w ustawy.
/s. WSA Jacek Niedzielski/ /s. NSA Jan Grzęda/ /s. WSA Dariusz Skupień/