Uzasadnienie
D.B. (powoływana dalej jako: "strona", "skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Związku [...] (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] określającą skarżącej wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 390 zł za 2018 r. – tj. rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (w okresie od maja do końca września), położonego na nieruchomości w miejscowości [...].
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
W dniu 1 kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu) D.B. złożyła 2 nowe deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na należącej do niej nieruchomości położonej w [...].
W pierwszej z nich zatytułowanej: Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składana przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych położonych na obszarze gmin Związku [...] (k. 128 akt administracyjnych) w rubryce B jako przyczynę zdarzenia/zmiany wskazała "rezygnacja z ryczałtu", natomiast w drugiej zatytułowanej: Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składana przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych położonych na obszarze Gmin Związku [...] (k. 124 akt administracyjnych) w rubryce B jako przyczynę zdarzenia/zmiany wskazała "zgłoszenie liczby osób".
Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Zarząd Związku [...] wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie w zakresie ustalenia zobowiązania w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe za rok 2018.
Organ stwierdził bowiem, że nie została złożona deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na należącej do skarżącej nieruchomości położonej w [...] obowiązująca od maja 2018 r., która w ocenie organu, powinna być złożona jak dla nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
W trakcie prowadzonego postępowania organ próbował dokonać oględzin ww. nieruchomości. Jednakże w dniu [...] grudnia 2018 r. podczas dokonywania tej czynności pracownicy organu zostali wyproszeni z nieruchomości przez obecnego tam mężczyznę.
Organ uzyskał od skarżącej rachunki za zużycie energii elektrycznej i wywóz nieczystości płynnych za cały rok 2018. Zaś od Naczelnika Urzędu Skarbowego informację, że skarżąca figuruje w ewidencji podatników tego organu.
Organ zwrócił się także do Komendy Straży Miejskiej o rozpytanie wśród sąsiadów czy skarżąca zamieszkiwała we [...] w 2018 r. i czy mieszka tam do chwili obecnej jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Z kolei w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest domem jednorodzinnym i przeznaczona na cele mieszkalne przez cały rok a nie tylko w okresie miesięcy cieplejszych w roku. Budynek ten zastał zaprojektowany i odebrany oraz wydano pozwolenie na jego użytkowanie, jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Właścicielka przebywa w tym budynku przez cały rok w każdym tygodniu od popołudnia w piątek do niedzieli, tym samym generuje odpady komunalne. Natomiast zryczałtowana opłata za nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno- wypoczynkowe może dotyczyć tylko nieruchomości wykorzystywanych przez część roku od maja do września i tylko takich nieruchomości, które mają cechy budynku nie całorocznego. Pełnomocnik zaznaczył również, że D.B. jest tymczasowo zameldowana w przedmiotowym domu w [...] i złożyła stosowną deklarację jak do budynku mieszkalnego i płaci za wywóz odpadów, które w sposób stały i ciągły generuje. Wskazał także, że jego mocodawczyni na stałe jest zameldowana we [...] i tam pracuje.
Pełnomocnik skarżącej podniósł jednocześnie, że brak jest postaw prawnych by jego mocodawczyni płaciła za gospodarowanie odpadami jak za domek letniskowy wykorzystywany na cle rekreacyjno-wypoczynkowe. W konsekwencji wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Zarząd Związku [...], określił skarżącej wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 390zł za 2018 r. – tj. rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (w okresie od maja do końca września).
Decyzja ta na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania została uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że przeprowadzone postępowanie nie doprowadziło do wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji, tj. tego, że przedmiotowa nieruchomość była w 2018 r. wykorzystywana w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, a nie mieszkalnych.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji w sposób niebudzący wątpliwości powinien dokonać ustalenia stanu faktycznego sprawy w okresie, za który zamierza określić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym celu powinien przede wszystkim przesłuchać samą stronę na okoliczność, czy w roku 2018 przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością zamieszkałą przez cały rok i kto w niej zamieszkiwał, czy też nieruchomość ta była wykorzystywana do celów rekreacyjno-wypoczynkowych. Może też rozważyć zasadność przesłuchania świadków.
W dniu [...] listopada 2019 r. organ pierwszej instancji przesłuchał skarżącą. W trakcie tego przesłuchania skarżąca oświadczyła, że jest jedynym właścicielem nieruchomości w [...]. Nieruchomość ta to jej drugi dom, w którym przebywa mniej więcej tyle samo co we [...]. W 2018 r. był to przeważnie każdy weekend, każde święta, wolne dni. We [...] pracuje i tam składa zeznania podatkowe. Tam też jest zameldowana na stałe. W [...] zameldowana jest tymczasowo.
W odpowiedzi na pytanie organu gdzie zamieszkiwała na stałe w 2018 r. oraz która z nieruchomości była jej centrum życiowym skarżąca wskazała, że mieszka i pracuje we [...] ale gdzie jest jej centrum życiowe to ciężko określić. Centrum życiowym jest i [...] i [...].
Z kolei na pytanie czy od momentu wejścia w życie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tj. od lipca 2013 r. coś się zmieniło odnośnie użytkowania nieruchomości w [...], czy cały czas tam zamieszkuje skarżąca odpowiedziała, że w latach 2013-2015 przyjeżdżała okazyjne, czasem w lecie odpocząć.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Zarząd Związku [...], na podstawie art. 6o, art. 6q, art. 6j ust. 3b i 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010 z późn zm.) - powoływanej dalej jako "u.c.p.g." art. 64 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506) oraz § 6 ust.2 Statutu Związku [...] (Dz. Urz. Woj. poz. 1454 z dnia 18 lipca 2012 r.) w trybie art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.), ponownie określił skarżącej wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 390 zł za 2018 r. – tj. rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (w okresie od maja do końca września).
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał na zeznania skarżącej. Następnie wyjaśnił, że nie można dla różnych organów podatkowych mieć różnych miejsc zamieszkania, albowiem zgodnie z kodeksem cywilnym osoba fizyczna miejsce zamieszkania może mieć tylko jedno, natomiast może mieć kilka miejsc pobytu. Są to jednak dwa zupełnie inne pojęcia prawne. O zamiarze stałego zamieszkiwania decydować zatem będą okoliczności związane z tym, iż w danej miejscowości znajduje się główny ośrodek działalności życiowej danej osoby, koncentruje się jej życiowe centrum i ma to charakter trwały, nawet jeśli niekoniecznie ciągły.
Organ pierwszej instancji zaznaczył, że strona wyraźnie podkreśla, że w [...] jest w dni wolne od pracy, a wiec traktuje nieruchomość w celu wypoczynku itp. przez część roku. W tym przypadku, w ocenie organu, bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż dana nieruchomość spełnia wszelkie kryteria domu mieszkalnego w rozumieniu przepisów budowlanych, a nadto jest możliwość przebywania w tymże obiekcie mieszkalnym przez cały rok, co ma miejsce w tym przypadku. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, iż miejscem zamieszkania strony jest nieruchomość położona we [...], a przedmiotowa nieruchomość służy tylko na cele rekreacyjno - wypoczynkowe.
Organ wyjaśnił, że na wykorzystywanie nieruchomości w celach rekreacyjno - wypoczynkowych (przez część roku), jednoznacznie wskazują okazane rachunki za zużytą energię elektryczną (małe zużycie), oraz oświadczenie strony jak i jej pełnomocnika o przebywaniu skarżącej w weekendy w [...] i wykonywaniu obowiązków służbowych we [...] i zamieszkiwaniu tam od poniedziałku do piątku, nie przeprowadzał zatem na tę okoliczność żadnych dodatkowych dowodów.
Nadto organ pierwszej instancji stwierdził, że na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie ma wpływu fakt, że strona uiszczała w tym czasie regularnie opłatę tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi, gdyż z uwagi na charakter posiadanej i użytkowanej nieruchomości (rekreacyjno-wypoczynkowy) była ona zobowiązana tę nieruchomość w ten sposób zadeklarować i uiszczać ryczałtową roczną opłatę. Natomiast uiszczone przez stronę w innym trybie opłaty będą w tej sytuacji zarachowane na poczet należnej opłaty ryczałtowej tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj.:
- - art. 60, art.6q, art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g., art. 64 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że nieruchomość należąca do strony jest wykorzystywana tylko na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w okresie od maja do końca września, podczas gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że nieruchomość jest wykorzystywana przez cały rok i nie ma charakteru nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej;
- - art. 207 i 210 Ordynacji podatkowej;
- - art. 122, art. 123 § 1 i 2, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 216 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że nieruchomość wykorzystywana jest tylko na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, a nie na cele mieszkalne tylko przez część roku, podczas gdy przeczą temu inne dowody w sprawie;
- - § 1 pkt 1 i § 2 uchwały Zgromadzenia Związku [...] nr [...] z dnia [...].03.2015r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [...] poprzez uznanie, że nieruchomość strony jest domkiem letniskowym i wykorzystywana jest tylko przez część roku, podczas gdy nieruchomość ta to normalna nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym wykorzystywanym przez cały rok, co zostało potwierdzone dowodami w postaci rachunków za wywożenie nieczystości płynnych, energię elektryczną, płaci podatek od nieruchomości, zeznaniami strony i świadków;
- - § 1 i § 2 uchwały Zgromadzenia Związku [...] nr [...] z dnia [...].08.2015 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi [...] poprzez uznanie, że nieruchomość strony jest domkiem letniskowym i wykorzystywana jest tylko przez część roku, podczas gdy nieruchomość ta to normalna nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym wykorzystywanym przez cały rok, co zostało potwierdzone dowodami w postaci rachunków za wywożenie nieczystości płynnych, energię elektryczną, płaci podatek od nieruchomości, zeznaniami strony i świadków.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy zaznaczył, że istotą postępowania w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie, czy nieruchomość skarżącej położona w [...] była w roku 2018 wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (jak twierdzi organ pierwszej instancji), czy też na cele mieszkalne (jak twierdzi strona).
Wyjaśnił, że w złożonej deklaracji na gospodarowanie odpadami komunalnymi z ww. nieruchomości z dnia [...].03.2016r. skarżąca w części "C" deklaracji (dane identyfikacyjne zobowiązanego) wskazała adres: [...]. Natomiast adres w [...] wskazany dopiero w części "E" deklaracji (adres nieruchomości, z której będą odbierane odpady komunalne). W części "B" deklaracji jako przyczynę jej zmiany/zdarzenia wskazano "zgłoszenie liczby osób", a jako datę zaistnienia zdarzenia/zmiany wpisano [...].04.2016r.
W ocenie Kolegium już taki sposób wypełnienia deklaracji oznacza, że nieruchomość w [...] nie była w dniu składania tej deklaracji miejscem zamieszkania strony. Gdyby tak miało być, strona wskazałaby w części "C" deklaracji dane adresowe nieruchomości w [...], a nie nieruchomości we [...], a jako przyczynę zdarzenia zmiany w części "B" wskazałaby np. przeprowadzka, zamieszkanie w [...] a nie "zgłoszenie liczby osób", który to zapis nie wskazuje da facto na przyczynę zmiany deklaracji. Zgłoszenie liczby osób następuje bowiem w części "D" (liczba osób zamieszkujących nieruchomość). Jednocześnie w tej samej deklaracji strona w części "D'’ wskazała, iż na nieruchomości, z której będą odbierane odpady komunalne zamieszkuje 1 osoba. Natomiast w części "H" deklaracji oświadczyła, że wskazane przez nią dane są zgodne ze stanem faktycznym.
Kolegium stwierdziło, że taki sposób wypełnienia deklaracji mógł wzbudzić wątpliwości organu pierwszej instancji co do poprawności jej złożenia i okazały się one uzasadnione bowiem w trakcie postępowania ustalono, że w zeznaniu podatkowym złożonym w Urzędzie Skarbowym strona także wskazuje jako adres zamieszkania adres we [...].
W ocenie organu odwoławczego analiza przedłożonych przez stronę rachunków za zużycie prądu i ilość wywozów nieczystości płynnych w ciągu roku nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu przedmiotowej nieruchomości. Podobnie jak oświadczenia strony.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, iż nie jest prawdą, że organ pierwszej instancji przyjął, że nieruchomość w [...] jest wykorzystywana przez stronę tylko w okresie od maja do końca września, wręcz przeciwnie - ustalił, przede wszystkim na podstawie przesłuchania strony, że strona korzystała z przedmiotowej nieruchomości w trakcie całego roku 2018 - przeważnie w czasie weekendów, świat, dni wolnych. Jednocześnie uznał, z czym zgadził się organ odwoławczy, że taki sposób korzystania przez stronę z nieruchomości położonej w [...] nie jest związany z zamieszkiwaniem tam strony, albowiem strona mieszka i pracuje we [...], a weekendowe przyjazdy do [...] są przyjazdami związanymi z wypoczynkiem, a nie zamieszkiwaniem.
W ocenie organu odwoławczego cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza stan faktyczny ustalony prawidłowo przez organ pierwszej instancji co do tego, że nieruchomość strony w [...] nie jest nieruchomością zamieszkałą i nie była taką w roku 2018, z nieruchomości tej korzystała w roku 2018 tylko strona (przesłuchanie strony), która mieszka i pracuje we [...] - i taki stan trwał również w roku 2018. Przyjazdy strony "przeważnie w weekendy, święta, dni wolne" do [...] nie oznaczają zamieszkiwania w [...].
Nadto organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest prawdziwy zarzut strony, że organ pierwszej instancji uznał nieruchomość w [...] za domek letniskowy. Zaznaczył, że organ pierwszej instancji wielokrotnie podkreślał w zaskarżonej decyzji, że nie kwestionuje, iż w dokumentach jest to budynek mieszkalny, ale dla określania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi istotne jest, w jaki sposób nieruchomość jest użytkowana, w jaki sposób z niej się korzysta. Natomiast sposób korzystania przez stronę z przedmiotowej nieruchomości w roku 2018 potwierdza zasadność wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i określenie tej opłaty jak dla nieruchomości wykorzystywanej w celach rekreacyjno - wypoczynkowych, a nie jak to wskazała strona w zakwestionowanej deklaracji - jak dla nieruchomości zamieszkałej, gdyż taką nieruchomością w roku 2018 przedmiotowa nieruchomość nie była.
Na powyższą decyzję D.B. wniosła skargę zarzucając jej naruszenie:
- I. przepisów prawa materialnego, w szczególności:
- - art. 6o, 6q, art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g., art. 64 ust. 1 zw. z art. 73 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że nieruchomość należąca do skarżącej jest wykorzystywana tylko na cele rekreacyjno - wypoczynkowe w okresie do maja do września, podczas gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że nieruchomość jest wykorzystywana przez cały rok i nie ma charakteru nieruchomość rekreacyjno-wypoczynkowej;
- - art. 6 c u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. i powołanie się na niego w decyzji (str. 6 decyzji SKO) mimo, że sprawa dotyczy ustalenia opłaty za lata 2016 i 2017 r.
- II. przepisów prawa miejscowego:
- - § 1 pkt 1 i § 2 uchwały Zgromadzenia Związku [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe [...] wykorzystywane jedynie przez część roku poprzez uznanie, że nieruchomość skarżącej jest domkiem letniskowym i wykorzystywana jest tylko przez część roku, podczas gdy nieruchomość strony to normalna nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym wykorzystywanym przez cały rok, co zostało potwierdzone dowodami w postaci rachunków za wywożenie nieczystości płynne, energię elektryczną, płaci podatek od nieruchomości, zeznaniami strony i świadków;
- - § 1 i § 2 uchwały Zgromadzenia Związku [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe [...] wykorzystywane jedynie przez część roku poprzez uznanie, że nieruchomość odwołującej jest domkiem letniskowym i wykorzystywana jest tylko przez część roku, podczas gdy nieruchomość odwołującej to normalna nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym wykorzystywanym przez cały rok, co zostało potwierdzone dowodami w postaci rachunków za wywożenie nieczystości płynne, energie elektryczną, płaci podatek od nieruchomości, zeznaniami strony i świadków;
- - uchwałę Zgromadzenia Związku [...] z dnia [...].10.2012 r. Nr [...] w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Związku [...], na których nie zamieszkują mieszkańcy a na których powstają odpady komunalne i zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Związku [...] nr [...] z dnia [...].08.2016 r. i związku z uchwałą Zgromadzenia Związku [...] z dnia [...].06.2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie tego związku ustalona jest obligatoryjna zbiórka odpadów komunalnych od właścicieli domków letniskowych w zabudowie jednorodzinnej w sezonie letnim tj. od 1 maja do 30 września każdego roku poprzez zastosowanie w sposób nieuprawniony wykładni rozszerzającej ww. przepisów i uznanie, że można na je zastosować w stosunku do skarżącej, mimo, że zostało wskazane w sposób niebudzący wątpliwości, ze skarżąca wykorzystuje swoja nieruchomość przez cały rok a nie tylko w okresie od 1 maja do 30 września każdego roku a ww. przepisy dają podstawy do ich zastosowania tylko i wyłącznie, gdy nieruchomość jest wykorzystywana przez część roku a nie cały jak nieruchomość skarżącej bez względu na to, jaki jest cel jej wykorzystywania;
- - art. 25 i 28 k.c. zw. z wyżej wymienionymi przepisami prawa miejscowego przez przyjęcie, że podstawą do wydania decyzji jest sam fakt miejsca zamieszkania osoby, mimo że przepisy miejscowe odwołują się do charakteru nieruchomości (domek letniskowy) lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez część tylko część roku, od 1 maja do 30 września) a przepisy ustawy posługują się terminem zamieszkiwania, co nie jest tożsame;
- III. przepisów postępowania, w szczególności:
- 1. art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie rozstrzygnięcia pozostającego w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa materialnego wskazanymi wyżej;
- 2. art.: 121 § 1, art. 122,art. 187 § 1, art. 191, art. 196, art. 198, art. 199 Ordynacji podatkowej poprzez:
- - nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej jego oceny i przyjęcie - wbrew zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz przepisów prawa, mimo zeznań świadków i skarżącej, mimo właściwości nieruchomości skarżącej (dom jednorodzinny całoroczny) oraz tego, że skarżąca korzysta z przedmiotowej nieruchomości przez cały rok, mimo zeznań skarżącej i załączonych do sprawy dokumentów przyjęcie, że nieruchomość skarżącej jest domkiem letniskowym i wykorzystywana jest tylko przez część roku, podczas gdy nieruchomość skarżącej to normalna nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym wykorzystywanym przez cały rok, co zostało potwierdzone dowodami w postaci rachunków za wywożenie nieczystości płynne, energię elektryczną, płaci podatek od nieruchomości, zeznaniami strony i świadków;
- - przyjęcie, że oględziny pracowników organu pierwszej instancji dały podstawy do stwierdzenia, że nieruchomość jest wykorzystywana na cele rekreacyjne, mimo, że przeczą temu inne dowodu zgromadzone w sprawie oraz że nieruchomość ma charakter letniskowy, mimo że została wybudowana zgodnie z sztuką budowlaną na podstawie pozwolenia na budowę, jako dom jednorodzinny oraz zostały spełnione pozostałe warunki umożliwiające korzystanie z przedmiotowego domu, co było organom obu instancji wiadome;
- - przyjęcie w sposób dowolny, że skarżąca wykorzystuje nieruchomość na cele rekreacyjne bez jakichkolwiek podstaw do takiego stwierdzenia;
- 3. art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie, że w niniejszej sprawie należało umorzyć postępowanie gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe;
- 4. art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji rozstrzygających nieodpowiadającego wymogom ustawowym;
- 5. art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit a) Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego i nie zastosowanie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) w sytuacji, gdy konieczne było uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na wymienione wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego i przepis postępowania;
- 6. art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów proceduralnych, a dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne było przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ewentualnie zmiana decyzji w oparciu o art. 233 § 1 pkt 2 lit a) Ordynacji podatkowej.
Skarżąca zaznaczyła, że opisane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Zaskarżona decyzja została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że należąca do skarżącej nieruchomość położona w miejscowości [...], w której skarżąca przebywała w 2018 r. zazwyczaj w każdy weekend w roku, dni wolne od pracy i święta, jest wykorzystywana przez nią na cele rekreacyjno-wypoczynkowe a tym samym, że skarżąca zobowiązana byłą uiszczać roczną ryczałtową opłatę za tę nieruchomość zgodnie z uchwałą [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku.
Przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej stanowiły przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w jej brzmieniu obowiązującym w 2018 r. (bowiem wbrew zarzutom podniesionym w skardze niniejsza sprawa dotyczy opłaty za 2018 r.) a wykładnia tych przepisów wyznacza kierunek i zakres niezbędnych ustaleń jakie winny poczynić w sprawie organy podatkowe zanim wydadzą stosowne rozstrzygnięcie.
Stosownie do treści art. 6c ww. ustawy gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust.1). Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust.2).
Wysokość opłat, o których mowa w ww. przepisie została określona w art. 6j u.c.p.g. W odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 tej ustawy zostały one określone w ust. 1-2a art. 6j. Natomiast w odniesieniu do nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy w art. 6j ust. 3 – 3c u.c.p.g.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe wydały decyzję w oparciu o treść art. 6j ust. 3b i 3c omawianej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (ust. 3b).
Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. (ust.3c).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że zgodnie z prawem miejscowym obowiązującym w 2018 r. na terenie gmin uczestników Związku [...], tj. uchwałą Zgromadzenia Związku z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Związku [...], na których nie zamieszkują mieszkańcy, a na których powstają odpady komunalne i uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku oraz w związku z uchwałą Zgromadzenia Związku [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku [...] (Dz. Urz. z 2016 r., poz. 1249) - ustalona jest obligatoryjna zbiórka odpadów komunalnych od właścicieli domków letniskowych w zabudowie jednorodzinnej w sezonie letnim, tj. od 1 maja do 30 września każdego roku.
Podkreślić jednocześnie należy, że stosownie do art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Oznacza to, że postępowanie w niniejszej sprawie organy powinny przeprowadzić zgodnie z zasadami zawartymi w Ordynacji podatkowej.
Z powołanego wyżej art. 6j ust. 3b u.c.p.g. jednoznacznie wynika, że oprócz rozróżnienia według kryterium przedmiotowego nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości, relewantnymi cechami stanowiącymi przesłankę zastosowania opłaty, o której mowa w tym przepisie, jest nie tylko "wykorzystywanie ich na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" ale musi również wystąpić przesłanka "wykorzystywania ich jedynie przez część roku" (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Go 522/18 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zupełnie pominęły ww. kwestię choć pełnomocnik skarżącej wielokrotnie zaznaczał (pismo z dnia 12 czerwca 2018r., odwołania od decyzji organu pierwszej instancji), że brak jest podstaw do określenia skarżącej ryczałtowej opłaty w oparciu o treść ww. przepisu bowiem nieruchomość wykorzystywana jest przez stronę przez cały rok.
Co więcej, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy w rozstrzygnięciach swych przyjęły wyjaśnienia skarżącej, że z nieruchomości korzystała ona przez cały 2018 rok. Wskazuje na to jednoznacznie zawarte na str. 8 zaskarżonej decyzji stwierdzenie Kolegium "(...) nie jest prawdą, że organ I instancji przyjął, że nieruchomość w [...] jest wykorzystywana przez Panią D.B. tylko w okresie od maja do końca września, wręcz przeciwnie - organ I instancji ustalił przede wszystkim na podstawie przesłuchania strony, że strona korzystała z przedmiotowej nieruchomości w trakcie całego roku 2018 - przeważnie w czasie weekendów, świat, dni wolnych Jednocześnie organ I instancji uznał, z czym zgadza się organ odwoławczy, że taki sposób korzystania przez stronę z nieruchomości położonej w [...] nie jest związany z zamieszkiwaniem tam strony (...)".
Skoro zatem organ stwierdził, że nieruchomość wykorzystywana była przez cały 2018 rok nie mógł, na podstawie art. 6j ust. 3b i ust.3c u.c.p.g. oraz wskazanych wyżej przepisów prawa miejscowego, określić skarżącej za ten rok rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na tej nieruchomości w kwocie – tj. rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (w okresie od maja do końca września).
Powyższe powoduje, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają treść art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić należy, że pomimo, iż pełnomocnik skarżącej wielokrotnie poruszał kwestię korzystania przez stronę z nieruchomości w [...] przez cały rok, jednak w uzasadnieniach decyzji organów instancji brak jest wyjaśnień z jakich przyczyn pominęły one tę część brzmienia art. 6j ust. 3b u.c.p.g., w której wskazano, iż opłata dotyczy nieruchomości wykorzystywanych jedynie przez część roku. Tym samym zasady jest zarzut, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe skupiły się wyłącznie na ustaleniu charakteru należącej do skarżącej nieruchomości. Niemniej jednak w sytuacji, w której organy uznały, że nieruchomość wykorzystywana była przez stronę przez cały 2018 r. pozostają one bez znaczenia wobec jednoznacznej treści art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. i obowiązujących wówczas przepisów prawa miejscowego.
Sąd pragnie podkreślić, że art. 6j ust. 3b u.c.p.g. został zmieniony ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy i utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r., poz. 1579). W jej wyniku art. 6j ust. 3b otrzymał następujące brzmienie: "W przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem - za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe". Dokonana zmiana normatywna wskazuje jednoznacznie, iż aktualnie bez znaczenia jest ustalenie przez jaką część roku domek letniskowy czy inne nieruchomości są wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
W tym kontekście komentowany przepis w brzmieniu obowiązującym do jego nowelizacji, jednoznacznie określał, że chodzi o taki domek letniskowy lub inną nieruchomość, które są wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowa i to tylko przez część roku. Tym samym wykorzystywanie nieruchomości przez cały rok, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, skutkować musiało brakiem możliwości zastosowania komentowanego przepisu.
Z tego też względu Sąd uznał, że odnoszenie się do zarzutów skargi w tym zakresie jest bezcelowe.
Całkowicie niezrozumiałe, w ocenie Sądu, są natomiast podniesione w skardze zarzuty dotyczące pominięcia przez organ zeznań świadków bowiem takowe nie były w sprawie składane. Jak i przyjęcia, że oględziny pracowników organu pierwszej instancji dały podstawy do stwierdzenia, że nieruchomość jest wykorzystywana na cele rekreacyjne, gdyż dowód ten, z uwagi na wyproszenie pracowników organu z oglądanej nieruchomości przez przyjaciela skarżącej, nie został przez organ przeprowadzony i nie był brany pod uwagę, co też jednoznacznie wynika z treści zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, zwłaszcza dotyczące wykładni art. 6j ust. 3b u.c.p.g., winien rozważyć czy w dalszym ciągu istnieje podstawa do kontynuowania postępowania zainicjowanego postanowieniem z dnia [...] października 2018 r.
Mając na uwadze stwierdzone w sprawie uchybienia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji. Z kolei o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.