Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2005r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2005r., Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] czerwca 2003 r. (wpis do rejestru nr 293, zgłoszenie celne uzupełniające nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r.), działająca z upoważnienia importera [...], prowadzącego działalność pod firmą [...], Agencja Celna [...] wniosła o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, w ramach procedury uproszczonej, tkaniny. Do zgłoszenia celnego zostały załączone między innymi świadectwa pochodzenia: z Tajwanu z dnia 23 kwietnia 2003r. o nr [...] oraz z Indonezji z dnia [...] maja 2003 r. o nr [...] i na ich podstawie zadeklarowano stawkę celną konwencyjną w wysokości odpowiednio 12% i 9 %. Po weryfikacji zgłoszenia celnego i wszczęciu postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] uznał wpis do rejestru oraz zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego i dokonał ich ponownego ustalenia. Orzeczenie to stało się ostateczne.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2004r. organ celny I instancji wznowił z urzędu postępowanie celne, w związku z ustaleniem w trybie przepisów § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem RM, że przedłożone świadectwo pochodzenia towaru o nr [...] nie jest prawdziwe.
Po zakończeniu postępowania, przedłużanego na skutek składanych przez stronę wniosków w tym przedmiocie, celem umożliwienia jej przedłożenia nowych świadectw pochodzenia towaru, decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] września 2003 r. nr [...] i określił autonomiczną stawkę celną w wysokości odpowiednio 40% i 30% wartości celnej towaru oraz określił kwotę długu celnego i należnego podatku od towarów i usług. Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, przy udziale Tajwańskiej Izby Handlu, że świadectwo pochodzenia towaru, które przedstawiono w momencie objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu, zostało sfałszowane.
Natomiast w odniesieniu do towaru pochodzącego z Indonezji, organ wystawiający świadectwa pochodzenia z tego kraju, do którego zwrócił się organ celem weryfikacji świadectwa pochodzenia o nr [...], nie udzielił odpowiedzi w przewidzianym w § 20a ust. 2 rozporządzenia RM terminie 10 miesięcy, zatem na podstawie cyt. wyżej przepisów uznano wymienione świadectwo za dokument nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.
Od decyzji tej odwołała się Agencja Celna [...]oraz reprezentowany przez adwokata [...]. Dyrektor Izby Celnej, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę wniosło Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej [...] - zwane dalej skarżącą Spółką, wywodząc zarzuty takie same jak zarzuty odwołania a mianowicie:
naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - (zwanej dalej Ordynacja podatkowa);
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15, art. 16-19, art. 65 § 4 pkt 2b, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) - (zwanej dalej Kodeks celny) oraz art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)- (zwanej dalej ustawa o VAT) z uwagi na uznanie, iż towar przedstawiony do odprawy celnej w ramach procedury uproszczonej nie posiadał dostatecznie udokumentowanego pochodzenia, w wyniku którego mógł korzystać z konwencyjnej stawki celnej w wysokości 12% i 9%, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji polegający na uznaniu, że informacja podana przez Izbę Handlową kraju wywozu jest miarodajna, bez uwzględnienia starań strony o przedstawienie zweryfikowanego świadectwa pochodzenia.
Dodatkowo w skardze zgłoszono zarzut:
naruszenia § 3 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych, naruszenia art. 144, art. 155 i art. 152 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego przez niedoręczenie "władzom celnym" Indonezji wniosków o przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia towaru w trybie przewidzianym przepisami.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca Spółka podniosła w szczególności, iż w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego organ celny I instancji ograniczył się jedynie do analizy zweryfikowanego świadectwa pochodzenia nie umożliwiając stronie przedłożenia prawidłowego dowodu pochodzenia. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, iż w żadnym z przepisów rozporządzenia RM nie ma mowy o zakazie ponawiania przedkładania kolejnych dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów, jeżeli poprzednie okazały się nieautentyczne, czy też niewiarygodne.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że cło określono zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego, na podstawie taryfy celnej, która obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz ustalenia pochodzenia towaru, stosownie do art. 19 § 1 Kodeksu celnego, na podstawie dowodu pochodzenia. W myśl § 11 ust.1 rozporządzenia RM towary wymienione w wykazie nr 3 przywożone na polski obszar celny muszą być udokumentowane świadectwem pochodzenia prawidłowo wystawionym w kraju, z którego dokonano wywozu towaru. Natomiast w wyniku sprawdzenia autentyczności świadectwa przedłożonego przy zgłoszeniu celnym okazało się, że nie jest ono autentyczne.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentów skargi, iż wystąpiła przesłanka do skorzystania z przepisu art. 19 § 2 Kodeksu celnego, mocą którego w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towaru, organ celny może zażądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. W wyniku weryfikacji został przeprowadzony przeciwdowód w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, zatem administracja celna była uprawniona do nieuznania faktów stwierdzonych w dokumencie urzędowym - świadectwie pochodzenia z Tajwanu, dołączonym do zgłoszenia celnego, na podstawie którego zastosowano 12% stawkę celną konwencyjną, zamiast 40 % stawki autonomicznej.
Odnosząc się do zarzutu braku dokumentu weryfikacyjnego z Indonezji organ wskazał, że odmienne uregulowania w przepisach prawa celnego, tj. w § 20a ust. 2 rozporządzenia RM uprawniały do uznania za nieprawidłowe świadectwa dla towaru z Indonezji wobec nieudzielania odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od wysłania dokumentu do weryfikacji.
Na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. pełnomocnik uczestnika postępowania [...] - pracownik Firmy [...] podniósł dodatkowe zarzuty dotyczące naruszenia art. 15 Kodeksu celnego, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, poz. 1515) - nieobowiązujących w dacie zgłoszenia celnego. Według pełnomocnika organ celny nie wykazał korzyści finansowych, które uzyskała strona w wyniku przesunięcia daty powstania długu celnego, a warunek taki wynikający z art. 222 § 4 Kodeksu celnego istniał w dacie zgłoszenia celnego. Pełnomocnik twierdził, że organ celny w ramach art. 70 Kodeksu celnego sam mógł zweryfikować prawdziwość świadectwa pochodzenia, korzystając z dostępnych wzorów. Zdaniem pełnomocnika Dyrektor Izby Celnej nie posiadał żadnych delegacji do występowania do organów państw obcych. Zarzut pełnomocnika dotyczył ponadto prowadzenia sprawy bez faktycznego wszczęcia postępowania celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Spór dotyczy zastosowania przez organy celne stawki celnej autonomicznej. Natomiast zdaniem skarżących powinna być zastosowana stawka konwencyjna, z uwagi na pochodzenie towaru. Zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określa się na podstawie taryfy celnej oraz innych środków taryfowych, przy czym sama taryfa celna obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, co określono w przepisie art. 13 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego. Taryfę celną ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art.13 § 6 Kodeksu celnego), a klasyfikację towaru określa kod taryfy celnej (art. 13 § 5 Kodeksu celnego). W postanowieniach wstępnych taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885) wskazano, że taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone oraz ryczałtowe, jak również określa zasady ich stosowania.
W punkcie 10 wskazano, iż do towarów wymienionych w wykazie nr 3 rozporządzenia RM, których pochodzenie nie zostało udokumentowane, należy stosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta jest wyższa od autonomicznej.
W sprawie przyjęto za bezsporne, iż importowany przez [...] towar pochodzi z Tajwanu oraz Indonezji i wymieniony jest w wykazie nr 3 do rozporządzenia RM, wydanego na podstawie art. 19 § 3 Kodeksu celnego. Zgodnie z § 11 ust.1 rozporządzenia RM pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Świadectwo pochodzenia towaru jest podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Warunkiem skorzystania ze stawki konwencyjnej było zatem udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Świadectwo to powinno, w myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia RM, spełniać łącznie warunki wymienione w tym przepisie, to jest:
być sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów, zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności: dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, określenie rodzaju towaru, masę brutto lub netto towaru, liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań, poświadczać, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.
Tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towarów.
Na podstawie art. 83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Natomiast w myśl § 20a ust.1 rozporządzenia RM, w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych, organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo.
W niniejszej sprawie, w wyniku dokonanych przez organ celny czynności weryfikujących, okazało się, że przedstawione przez importera świadectwo pochodzenia nie jest prawdziwe, co wynika z pisma z dnia 16 września 2003 r. nadesłanego organowi celnemu przez Tajwańską Izbę Handlową.
Ponadto wobec milczenia przez okres 10 miesięcy organu z Indonezji, do którego skierowano do weryfikacji świadectwo pochodzenia, wystąpiły przesłanki do przyjęcia domniemania nieprawidłowości świadectwa o nr [...] do potwierdzenia pochodzenia towaru, jak stanowi szczególna w tym zakresie regulacja § 20a ust.2 rozporządzenia RM.
Konsekwencją powyższego było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i stawki celnej, a co za tym idzie zastosowanie stawki celnej autonomicznej, w miejsce dotychczasowej konwencyjnej, co w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy należy uznać za prawidłowe działanie organów celnych.
Organ celny nie miał wątpliwości co do pochodzenia towaru i nie podważał twierdzenia, iż jest to towar z Tajwanu i Indonezji. Dyrektor Izby Celnej słusznie przy tym przyjął, iż przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia RM w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w wykazie nr 3 przedłożenia przez importera świadectwa pochodzenia. Takiego wymogu strona skarżąca nie spełniła, gdyż przedłożone dokumenty nie posiadały wskazanych powyżej cech, określonych w § 13 ust. 1 rozporządzenia RM. Z tych też powodów należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 19 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów.
Słusznie też Dyrektor Izby Celnej podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że prowadzący postępowanie nie może domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona została zgodnie z prawem. Pomijając już fakt autonomii organów państw obcych, stwierdzić trzeba, że nadesłany dokument stwierdzający nieprawdziwość załączonego świadectwa pochodzenia jest dokumentem urzędowym i stosownie do art. 194 Ordynacji podatkowej korzysta z domniemania prawdziwości tego, co urzędowo zostało w nim stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to co wprost wynika z dokumentu. Treść tego dokumentu była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwo pochodzenia z Tajwanu, dołączone przez skarżącą Spółkę do zgłoszenia celnego było fałszywe.
Organ celny związany był treścią § 13 ust. 2 rozporządzenia RM, w myśl którego tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w wykazie nr 3. Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są argumenty skarżącej Spółki, że świadectwa pochodzenia otrzymała od kontrahenta zagranicznego i działała w zaufaniu, że dokument jest autentyczny. Ocena skutków nieautentyczności dokumentu jest niezależna od tego, czy importer ponosi winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia. Istotne jest bowiem, by dokument odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach prawa celnego. Wbrew zatem zarzutom skargi nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, gdyż jak już wyżej wskazano, bezsporne jest, że importowany towar znajduje się w wykazie towarów, których przywóz musi być dokumentowany świadectwem pochodzenia a nadto, że ilość i rodzaj towaru jednoznacznie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej.
Nie zachodziła zatem okoliczność przewidziana w przepisie § 11 ust. 3 rozporządzenia RM, gdyż tylko w sytuacji, gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 nie musi być dokumentowane. Przepisy prawa celnego dopuszczają ponadto możliwość zastosowania stawki konwencyjnej bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru, gdy na towarze zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, jednakże z dodatkowym warunkiem, że z innych przepisów nie może wynikać wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia. Nie odnosi się to do rozpoznawanej sprawy, gdzie taki wymóg został w przepisach jednoznacznie określony.
Błędne jest także i sprzeczne z treścią § 13 ust. 3 rozporządzenia RM stanowisko prezentowane przez stronę skarżącą, że importer ma prawo przedkładania tak długo świadectw pochodzenia, dopóki organ celny nie uzna je za autentyczne. W sferze zobowiązań publicznoprawnych obowiązuje zasada, iż dozwolone jest tylko to, co prawo przewiduje. W myśl ostatnio powołanego przepisu tylko w wypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału świadectwa pochodzenia organ celny uznaje duplikat takiego dokumentu wystawiony prawidłowo przez upoważniony organ. Skarżąca Spółka nie utraciła, nie zniszczyła ani nie ukradziono jej dokumentu, tylko przedłożyła dokument nieautentyczny a więc niespełniający cech, od których zależy zastosowanie korzystniejszej dla importera stawki celnej. Zasadnie więc organ celny uznał, że przedłożone dokumenty nie mogą stanowić podstawy do zastosowania stawki celnej konwencyjnej.
W tym stanie rzeczy, wobec odrębnej regulacji w przepisach prawa celnego, przyjąć należy, iż organ celny nie naruszył także przepisu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, który określa, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Niezasadny jest również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia § 3 i § 5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż podstawa do pobierania odsetek wyrównawczych wynika z art.222 § 4 Kodeksu celnego (w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r.), pozostając przy tym w związku z przepisami przejściowymi, to jest art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz.1122), nakazującymi stosowanie dotychczasowych przepisów jedynie do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Przy czym i do takich postępowań, a dotyczących m.in. uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, stosować należy przepisy nowe, bowiem wynika to z zastrzeżenia w art. 3 ust.2.
Zgodnie z nowym brzmieniem art.222 § 4 Kodeksu celnego, w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Nie ma więc już w omawianych przepisach warunku uzyskania korzyści finansowej, którego wykazania domagał się pełnomocnik [...], twierdząc, iż jest to przesłanka pobrania odsetek wyrównawczych przez organ celny. Jak natomiast Sąd już wskazał, do sprawy miały zastosowanie przepisy w nowym brzmieniu, a nie w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego.
Z kolei w art. 222 § 5 Kodeksu celnego, w jego nowym brzmieniu, określono, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia sposób naliczenia odsetek wyrównawczych, biorąc pod uwagę okoliczności przesunięcia daty powstania długu celnego oraz zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z powołanych przepisów, Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515). To nowe rozporządzenie, również na podstawie przepisów przejściowych określonych w art. 3, a także w art. 4 ustawy nowelizującej z dnia 23 kwietnia 2003r. miało w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Zgodnie z § 3 cyt. rozporządzenia w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną.
Sposób obliczania odsetek reguluje § 4 ust.5 tego rozporządzenia. Wskazany przez skarżącą Spółkę § 5 ust.3 rozporządzenia stwierdza, że nie pobiera się odsetek wyrównawczych mimo, że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania tych okoliczności obciąża nie organy celne, ale osobę będącą dłużnikiem, przy czym muszą być to "szczególne okoliczności", a nie dotyczące podawania danych i przedstawiania dokumentów przez nią otrzymanych. Takie działania strony skarżącej są normalnymi czynnościami. "Szczególne okoliczności", to natomiast takie, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym, czy wyjątkowym. Organy celne słusznie zwróciły uwagę, iż w tym aspekcie należy również brać pod uwagę zawodowy charakter prowadzonej przez skarżącą Spółkę działalności gospodarczej.
Za chybiony należy również uznać pogląd, iż rozstrzygnięcie pierwszej instancji (wydane po wznowieniu) zostało wydane z naruszeniem art.165 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika uczestnika postępowania organ celny pierwszej instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Zauważyć bowiem trzeba, że rozpoznawana przez Sąd sprawa związana jest z tzw. nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji, którym jest wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 244 Ordynacji podatkowej organem właściwym do orzekania w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Bezspornie organem tym jest w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego. Ten organ wydał bowiem decyzję z dnia [...] września 2003r., nr [...] uznającą wpis do rejestru nr 293 z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz zgłoszenie celne uzupełniające nr [...] z dnia 7 lipca 2003 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz kwoty długu celnego.
Będąc więc właściwym do wznowienia postępowania i działając w trybie art. 243 §1 i § 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wydał w dniu 1 czerwca 2004 r. stosowne postanowienie wznawiające postępowanie. Dodatkowo należy podkreślić, iż w instytucji wznowienia postępowania występują dwa różne co do charakteru prawnego akty administracyjne. Pierwszy to postanowienie o wznowieniu postępowania, a drugi to decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Pozytywne rozstrzygnięcie ma formę postanowienia, negatywne - decyzji. Podkreślenia wymaga, iż to postanowienie jest właśnie aktem wszczynającym postępowanie. Nie powinno ono zawierać innych treści niż tylko te, które wskazują na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., sygn. akt I SA 1326/86, ONSA 1987r. nr 2, poz. 80). W niniejszej sprawie motywem uzasadniającym wznowienie postępowania był wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia i w związku z tym zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu prawidłowe ustalenie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym) - por. uchwała SN z dnia 19 lipca 1991 r., sygn. akt III AZP 4/91, ONSA 1993r., nr 4, poz.
92. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Z uwagi na powyższe, zarzut niewydania przez organy celne postanowienia o wszczęciu postępowania i podnoszoną w związku z tym argumentację pełnomocnika należało uznać za bezpodstawne.
Za zasadny z kolei wypada uznać zarzut zgłoszony przez pełnomocnika na rozprawie, iż zaskarżona decyzja w podstawie prawnej nie wskazuje w sposób precyzyjny art.15 Kodeksu celnego. Należy zgodzić się z twierdzeniem, że istnieje wymóg, aby podstawa prawna decyzji była podana w sposób dokładny, z określeniem odpowiedniego ustępu lub punktu artykułu, lub innej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, albowiem bez takiego sprecyzowania nie sposób ustalić podstawy prawnej decyzji.
Z drugiej jednak strony, w orzecznictwie wyraża się pogląd, iż nie wszystkie nieprawidłowości, polegające na niewskazaniu materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia lub wskazaniu jej błędnie, powinny wywoływać negatywne skutki prawne. Niektóre z nich nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2951/94). Wskazana przez pełnomocnika nieprawidłowość należy właśnie do tego typu uchybień. Przepis art.15 Kodeksu celnego rozpoczyna Dział II "Pochodzenie towarów" zawiera ogólne unormowania zagadnienia niepreferencyjnego pochodzenia towaru. W myśl § 1 powyższej normy niepreferencyjne pochodzenie określa się w celu stosowania taryfy celnej (pkt1), środków polityki handlowej (pkt 2), oraz sporządzania i wydawania świadectw pochodzenia (pkt 3).
Z kolei § 2 tego przepisu wprost wskazuje, iż reguły ustalania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów określają art. 16-19 Kodeksu celnego. Analiza treści decyzji wskazuje bez wątpliwości, iż art.15 Kodeksu celnego nie był ani jedyną, ani zasadniczą podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Uchybienie to jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie może więc skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd.
W końcu należy również podkreślić, iż w myśl art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych przepisy działu IV Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Postępowanie w sprawach celnych nie ma odrębnej regulacji proceduralnej. Przyjęto bowiem, że powinno ono być prowadzone na zasadach ogólnych procedury podatkowej, ale z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów Kodeksu celnego, gdyż to te normy powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Termin "odpowiednio " oznacza, że dopiero gdy brak jest w Kodeksie celnym stosownych postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej - "Postępowanie podatkowe". Bez wątpienia, co do problematyki pochodzenia towaru w pierwszej kolejności zastosowanie mają regulacje zawarte w Dziale II Tytułu II Kodeksu celnego, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami.
W świetle przedstawionych zważeń należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w związku z powyższym skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 tej ustawy należało oddalić, co Sąd orzekł w sentencji wyroku.
sędzia WSA sędzia WSA asesor WSA
Jacek Niedzielski Krystyna Skowrońska-Pastuszko Barbara Rennert