Uzasadnienie
D.B., reprezentowany przez doradcę podatkowego S.C., wniósł skargę na postanowienie wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił, że ewentualna egzekucja spornych wierzytelności mogłaby spowodować trudne do odwrócenia straty w działalności gospodarczej skarżącego. Natomiast przywrócenie możliwości kontynuowania działalności gospodarczej w przypadku uwzględnienia skargi nie byłoby z całą pewnością możliwe.
Postanowieniem z [...] lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków.
Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym.
Nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem szczegółowego uzasadnienia niniejszego wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie.
W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14).
W rozpoznawanej sprawie argumentacja przedstawiona przez skarżącego sprowadza się głównie do stwierdzenia, że ewentualna egzekucja spornych wierzytelności mogłaby spowodować trudne do odwrócenia straty w działalności gospodarczej skarżącego. Natomiast przywrócenie możliwości kontynuowania działalności gospodarczej w przypadku uwzględnienia skargi nie byłoby z całą pewnością możliwe. Są to bardzo ogólnikowe stwierdzenia i nie zostały one poparte stosowną dokumentacją, obrazującą stan majątkowy i możliwości finansowe skarżącego. Tymczasem nie znając aktualnej sytuacji materialnej (w tym m.in. posiadanych zasobów pieniężnych, skali prowadzonej działalności, ponoszonych wydatków) brak jest możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej w związku z wykonaniem zaskarżonego postanowienia, ani też, czy skutki wykonania tego postanowienia byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia.
Ponadto wskazując na hipotetyczne straty w działalności gospodarczej, a w konsekwencji zagrożenie kontynuowania jej prowadzenia, skarżący nie wykazał na czym rzeczywiście ta szkoda miałaby polegać. Nie może być tak, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, czy zajdzie realne niebezpieczeństwo powyższych zdarzeń oraz jakie będą ich następstwa.
Dodać przy tym należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11).
W rezultacie, w ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności, jako nie poparte żadnymi dowodami, nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Uznać je zatem należy za czysto teoretyczne, i jako takie nie mogą stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.