Uzasadnienie
Prokurator Rejonowy (dalej: "Prokurator", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Gminy nr II/8/2018 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik (dalej: "uchwała") w części obejmującej § 4 uchwały.
Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa - art. 6k ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2010, aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 875 ze zm., dalej: u.c.p.g.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 września 2019 r. poprzez ustalenie na terenie całej gminy stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny w wysokości 35 zł miesięcznie od mieszkańca, przy jednoczesnym ustaleniu w § 2 uchwały, iż na terenie gminy [...], z wyłączeniem [...], stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny wynosi 12,00 złotych miesięcznie od mieszkańca, a w § 3 ze względu na rodzaj zabudowy wielorodzinnej i szeregowej na terenie [...] stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny wynosi 14,56 złotych miesięcznie od mieszkańca, podczas gdy ustawa nakazywała ustalenie przez Radę gminy wyższych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane, jednakże nie wyższych jednak niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty określonej w ust. 2a za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny, co zdaniem Prokuratora uchybia wskazanym powyżej przepisom u.c.p.g., albowiem ustalając wysokość opłat za odbiór odpadów zbieranych w sposób nieselektywny wystąpiono poza delegację ustawową.
Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. co do § 4 uchwały, czyli dotyczącej ustalenia na terenie całej gminy stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny w wysokości 35 złotych miesięcznie od mieszkańca.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że przyjęcie przez Radę Gminy na terenie całej gminy jednolitej stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny w wysokości 35,00 złotych miesięcznie od mieszkańca stanowiło wyjście poza nakreślone ustawą ramy, w obrębie których rada mogła operować ustalając ta stawkę. Ustalona w uchwale wysokość opłaty za zbieranie i odbiór odpadów nieselekcjonowanych znacznie wykraczała poza granice wskazane w u.c.p.g., a tym samym została określona z jej naruszeniem. Takie określenie wysokości opłat zdaniem Prokuratora prowadziło do ponoszenia przez mieszkańców gminy zawyżonych opłat za odbiór odpadów nieselekcjonowanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się stanowiskiem Skarżącego, gdyż w jego ocenie z art. 6 ust. 3 u.c.p.g. jednoznacznie wynika, że stawka za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny nie może być większa niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty określonej w ust. 2a za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. Zdaniem organu przepis ten ustala maksymalną wysokość stawki posługując się miernikiem określonym w ustawie, o której mowa w art. 6k ust. 2a, a nie konkretnymi postanowieniami uchwał organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.
W konsekwencji opłata za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny nie może przekraczać dwukrotności stawki określonej w ust. 2a omawianego artykułu. W ocenie organu interpretacja przepisu art. 6k ust. 3 dokonana przez Prokuratora jest sprzeczna z treścią ww. artykułu, który wprost wskazuje, w jaki sposób należy ustalić górną granicę opłaty za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Natomiast według art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania.
Sprawa ta, z uwagi wniosek strony skarżącej w tym zakresie i brakiem żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ (art. 119 § 2 P.p.s.a.) została rozpatrzona w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy nr II/8/2018 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik. Szczegółowe upoważnienie ustawowe dla tego rodzaju uchwały przewiduje zaś przepis art. 6k u.c.p.g.
Zgodnie z art. 6k ust. 1 u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały, rada gminy, w drodze uchwały:
- 1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;
- 2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności.
Stosownie zaś do art. 6k ust. 2 rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:
- 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;
- 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;
- 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d;
- 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
Ponadto, rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc (art. 6k ust. 2a):
- 1) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 - 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za mieszkańca;
- 2) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 - 0,7 % przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za m3 zużytej wody;
- 3) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 3 - 0,08% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za m2 powierzchni lokalu mieszkalnego;
- 4) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 2 - 5,6% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za gospodarstwo domowe.
Stosownie zaś do art. 6k ust. 3 ww. ustawy, rada gminy określi wyższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane, nie wyższe jednak niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty określonej w ust. 2a za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny.
Z treści skargi wynika, że Prokurator zarzucił Radzie Gminy, iż ustaliła stawkę za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywnie w sposób sprzeczny z art. 6k ust. 3 albowiem stawka za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny ustalono na poziomie 12,00 i 14,56 zł od mieszkańca miesięcznie, zaś za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny w wysokości 35 zł od mieszkańca miesięcznie, podczas gdy opłata za odpady zbierane nieselektywnie nie powinna przekraczać dwukrotności ustalonej stawki dla odpadów zbieranych selektywnie (24,00 zł lub 29,12 zł) miesięcznie dla mieszkańca.
W ocenie Sądu z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. jednoznacznie wynika, że stawka za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny nie może być większa niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty określonej w ust. 2a za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. Wobec powyższego przepis ten ustala maksymalną wysokość stawki posługując się miernikiem określonym w ustawie, o której mowa w art. 6k ust. 2a, a nie konkretnymi postanowieniami uchwał organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. W konsekwencji opłata za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny nie może przekraczać dwukrotności stawki określonej w ust. 2a omawianego artykułu.
Jak wynika z zaskarżonej uchwały, Rada Gminy dokonała wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o liczbę mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, a więc metodę o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Zgodnie zaś z art. 6k ust. 2a pkt 1 ustawy, rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 - 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za mieszkańca.
Należy wskazać, iż w dniu podjęcia uchwały aktualne było Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem w 2017 r., zgodnie z którym miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2017 r. wyniósł 1598 zł (M.P. 2018, poz. 328). Obwieszczenie to ogłoszono na podstawie art. 6k ust. 5 u.c.p.g. Oznacza to, że maksymalna stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w 2018 r. nie mogła przekraczać 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem, tj. 31,96 zł (1598 zł x 0,02% = 31,96 zł). To z kolei powoduje, że maksymalna stawka za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny w 2018 r. nie mogła przekraczać dwukrotności tej stawki, tj. kwoty 63,92 zł na mieszkańca. I to właśnie tej kwoty nie mogła przekroczyć stawka za gospodarowanie odpadami nieselektywnymi, a stawka określona przez Radę Gminy nie przekraczała powyższej kwoty.
Wniosek ten jest uzasadniony tym, że art. 6k ust. 3 odsyła wprost do stawek maksymalnych określonych na podstawie art. 6k ust. 2a, a nie do stawek określonych przez daną gminę w uchwale wydanej na podstawie omawianego przepisu.
Prawidłowo zatem wskazuje autor odpowiedzi na skargę, że gdyby ustawodawca skorelował stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi w sposób selektywny i nieselektywny w ten sposób, że opłata za nieselektywne zbieranie odpadów wynosiłaby dwukrotność stawki ustalonej przez radę gminy za zbieranie i odbieranie odpadów gromadzonych w sposób selektywny, to znalazłoby to swoje odzwierciedlenie w takiej właśnie treści art. 6k ust. 3 ustawy. Tymczasem przepisie tym zawarto odesłanie do art. 6k ust. 2a (czyli do sposobu ustalenia maksymalnej wysokości stawki za odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny) a nie do ustalonej przez gminę wysokości tej stawki. Treść przepisów art. 6k ust. 2a oraz ust. 3 u.c.p.g. wskazuje, że ustawodawca pozostawił radom gmin swobodę w ustaleniu wysokości stawek opłat za odpady komunalne zbierane i odbierane zarówno w sposób selektywny jak i nieselektywny.
Zastrzegł jedynie, że stawki te, w wypadku odpadów zbieranych i odbieranych w sposób selektywny, nie mogą przekraczać pułapów określonych w art. 6k ust. 2a pkt 1-4 u.c.p.g., a w wypadku odpadów, które nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane, dwukrotności tych pułapów.
Tym samym skoro stawka za mieszkańca ustalona w §4 zaskarżonej Uchwały nie przekracza dwukrotności 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem to stwierdzić należy, że wspomniany akt nie narusza art. 6k ust. 3 u.c.p.g.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.