Uzasadnienie
Po uiszczeniu 200 zł wpisu od skargi skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z oświadczeń oraz dokumentów złożonych przez skarżącą wynika co następuje.
Skarżąca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Małżonkowie wychowują dwoje dzieci – siedemnastoletnią córkę oraz dwudziestojednoletniego syna, który studiuje. Skarżąca jest bezrobotna, a rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracy męża skarżącej w wysokości 4.382 zł netto miesięcznie. Małżonkowie są właścicielami domu mieszkalnego o pow. 64 m kw. oraz rocznego samochodu osobowego. Nie mają oszczędności.
W tak ustalonej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, jej wniosek nie zasługiwał na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domaga się skarżąca, przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w jakiejkolwiek części. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje natomiast, gdy osoba występująca o jego przyznanie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania.
Z uwagi na wyjątkowy charakter prawa pomocy, przesłanki jego zastosowania powinny być interpretowane ściśle, a pomoc finansowa ze strony Skarbu Państwa będzie przysługiwała tylko osobom, które nie mogą z przyczyn związanych z obiektywnie złą sytuacją finansową pozyskać środków koniecznych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu sądowym (zob. np. post. NSA z 16 kwietnia 2008 r. II OZ 326/08).
Z dokumentów i oświadczeń skarżącej nie wynika by nie było jej stać na pokrycie kosztów postępowania w jakiejkolwiek części. Rodzina skarżącej posiada bowiem wprawdzie niewygórowane lecz stałe dochody, z których finansuje m. in. kredyt hipoteczny, którego rata wynosi 1255 zł miesięcznie. Skarżąca jest również właścicielką domu mieszkalnego oraz nowego samochodu osobowego. Trudno w tej sytuacji uznać, że żyje w niedostatku.
Nadto wskazać należy, co podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zobowiązania prywatne takie jak np. rata kredytu hipotecznego nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi (post. NSA z 20 października 2011 r. I OZ 783/11 LEX 984400). Akcentuje się również, że utrzymanie konieczne, stanowiące prawne ekonomiczne kryterium oceny istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy obejmuje, co oczywiste, wydatki związane z potrzebami mieszkaniowymi, co jednak nie oznacza, że dla zaspokojenia tych potrzeb niezbędne jest ponoszenie wydatku z tytułu spłaty rat kredytu hipotecznego (post. NSA z 16 marca 2011 r. II FZ 22/11 LEX 783814).
Co więcej, oświadczenie o niemożności poniesienia kosztów sądowych jest niewiarygodne wobec faktu, iż skarżąca wniosła wpis od skargi. Nadmienić przy tym należy, iż należność ta stanowi jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania.
Z powyższych względów uznano, że skarżąca jest w stanie sfinansować koszty sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika i postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).