Uzasadnienie
M.W. oraz R.W., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta. W skardze tej skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...].
Skarżący podnieśli, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w prawnie chronionych interesach skarżących, w głównej mierze w wyniku dokonania dalszych czynności egzekucyjnych w postaci prawomocnego przybicia, a potem przysądzenie własności. Pełnomocnik skarżących dodatkowo wskazał, że udzielenie przybicia spowodowało, że prawa do dysponowania lokalem przejął licytant, który licytację wygrał. Powoduje to liczne zagrożenia dla skarżących, w tym ryzyko dalszego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, co skutkować będzie dla skarżących spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków ewentualnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy tym chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. m.in. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 328/11). Okoliczność wystąpienia takich przesłanek sąd bada zasadniczo w oparciu o przedstawione we wniosku okoliczności, uprawdopodabniające zaistnienie tych przesłanek. Oznacza to, iż na stronie skarżącej spoczywa wskazanie we wniosku okoliczności uwiarygodniających niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. m.in. postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zasadnym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania u skarżących trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć bowiem na względzie, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje pozbawienie skarżących własności nieruchomości, która zgodnie z protokołem opisu i oszacowania nieruchomości z [...] września 2021 r., jest przez nich użytkowana.
Konsekwencją wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o przybiciu zgodnie z treścią art. 112b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") jest bowiem wydanie postanowienia o przyznaniu własności o ile nabywca uiścił cenę, które to postanowienie, w myśl art. 112b § 3 tej ustawy, jeżeli stanie się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub podlega złożeniu do zbioru dokumentów, a także jest tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.
Nie przesądzając zatem o zasadności skargi, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Dopiero bowiem kontrola dokonana przez Sąd zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego doprowadzi do oceny, czy wydane postanowienie o przybiciu spełniało wymogi prawa, a tym samym brak jest przeszkód prawnych do wydania następczo, po uiszczeniu ceny przez licytanta, postanowienia o przyznaniu prawa własności przez organ egzekucyjny.
W ocenie Sądu, mimo, że zgodnie z art. 168b § 1 u.p.e.a., zobowiązany może dochodzić odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej lub postępowania zabezpieczającego, zaś w razie uznania, że zobowiązany utracił nieruchomość na skutek niezgodnego z prawem wyegzekwowania długu, istnieje cywilnoprawna droga do uzyskania odszkodowania, mając na względzie czasochłonność, długotrwałość i zakres podjętych działań aby skutek ten "odwrócić", zniwelować, trudno byłoby ocenić, że w takim przypadku nie mamy do czynienia z trudnymi do odwrócenia skutkami o których mowa w treści art. 61 § 3 P.p.s.a.
Z tego też względu Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.