Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] grudnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] maja 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2016 roku do lipca 2017 roku.
Pismem z [...] stycznia 2023 r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wniósł kurator dla osoby niezdolnej do czynności prawnych – kurator S.K. – ustanowiony w związku z brakiem powołania organów skarżącej Spółki, na podstawie art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: o.p.).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 16 lutego 2023 r. wezwano kuratora strony skarżącej, w terminie 30 dni, do przedłożenia dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki lub dokumentu upoważniającego wnoszącego skargę kuratora do działania w postępowaniu sądowym dotyczącym skarżącej spółki, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Niniejsze wezwanie zostało doręczone kuratorowi strony skarżącej za pomocą środka komunikacji elektronicznej w dniu 21 lutego 2023 r. W zakreślonym terminie nie nadesłano żadnego z ww. dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym, na podstawie art. 29 tej ustawy, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a.).
Z kolei, zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Po myśli § 2 tego przepisu z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżąca na moment wniesienia skargi nie posiadała zarządu, który co do zasady reprezentuje spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W skardze datowanej na dzień [...] stycznia 2022 r. podano natomiast, że skarżąca jest reprezentowana przez kuratora S.K. W związku z tym, zarządzeniem z dnia 16 lutego 2023 r. wezwano kuratora do przedłożenia – w terminie 30 dni – dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki lub dokumentu upoważniającego wnoszącego skargę kuratora do działania w postępowaniu sądowym dotyczącym skarżącej spółki, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 2 p.p.s.a.). Wezwanie doręczono kuratorowi za pomocą środka komunikacji elektronicznej w dniu 21 lutego 2023 r. (UPD – k. 42 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie uzupełniono braków.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, spółka na dzień wniesienia skargi nie posiadała zdolności do podejmowania skutecznych czynności w sprawie sądowoadministracyjnej i brak ten nie został uzupełniony w trybie art. 31 p.p.s.a. Pomimo wezwania kurator spółki nie przedłożył bowiem dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki, ani dokumentu upoważniającego go do działania w postępowaniu sądowym dotyczącym skarżącej spółki.
Podkreślenia wymaga, co ma odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy, że postanowieniem z [...] lipca 2020 r. o sygn. [...] Sąd Rejonowy
Wydział Gospodarczy KRS ustanowił kuratora dla J. sp. z o. o. w osobie radcy prawnego S.K. na okres nieprzekraczający jednego roku, upoważniając go do podejmowania czynności mających na celu niezwłoczne powołanie organów przedmiotowej Spółki, a w razie potrzeby jej likwidację oraz do działania we wszystkich sprawach podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2016 roku do lipca 2017 roku oraz będących jego następstwem postępowaniach egzekucyjnych i innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych.
Z kolei postanowieniem z [...] września 2021 r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS przedłużono okres ustanowienia dla Spółki kuratora w osobie radcy prawnego S.K. do dnia [...] lipca 2022 r. Jednocześnie zmieniono zakres jego upoważnienia do reprezentowania skarżącej Spółki w celu przeprowadzenia postępowania odwoławczego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2016 roku do lipca 2017 roku, w związku ze złożonym przez kuratora Spółki odwołaniem od decyzji podatkowej oraz do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Natomiast postanowieniem z [...] października 2022 r. o sygn. [...] Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS przedłużono okres ustanowienia dla Spółki kuratora w osobie radcy prawnego S.K. do dnia [...] lipca 2023 r. Ponadto, zmieniono zakres umocowania kuratora w ten sposób, że upoważniono go do przeprowadzenia postępowania odwoławczego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2016 roku do lipca 2017 roku w związku ze złożonym przez kuratora Spółki odwołaniem od decyzji podatkowej oraz do przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że ww. spółka nie posiada aktualnie organu powołanego do jej reprezentowania.
Z powyższego wynika więc, że wyznaczony kurator upoważniony jest do reprezentowania spółki w postępowaniach podatkowych jako pełnomocnik ogólny (art. 138d § 1 i 2 o.p.), a zakres jego uprawnień nie obejmuje reprezentacji przed sądami administracyjnymi.
Za utrwalone w orzecznictwie należy uznać też stanowisko, że art. 138 o.p – w oparciu o który Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do sądu rejestrowego – jest jedynie podstawą do złożenia przez organ wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej, którego uwzględnienie przez sąd polega na ustanowieniu kuratora na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego. Zakres reprezentacji kuratora jest uzależniony od rozstrzygnięcia sądu rejestrowego (art. 42 ust. 2 k.c.). Co więcej, kurator będąc wezwany do nadesłania – w terminie 30 dni – dokumentu, z którego będzie wynikało jego upoważnienie do działania w postępowaniu sądowym, nie odpowiedział na wezwanie.
W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, że na moment wniesienia skargi skarżąca spółka nie posiadała zdolności do podejmowania skutecznych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie wykazano bowiem, by doszło do powołania zarządu spółki umożliwiającej jej działanie. Z kolei kurator spółki powołany w trybie art. 138 § 3 o.p. w zw. z art. 42 k.c. i art. 138d § 1 i 2 o.p., nie został umocowany do jej reprezentowania przed sądem administracyjnym i pomimo wezwania, nie nadesłał dokumentu, z którego będzie wynikało jego upoważnienie do działania w postępowaniu sądowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.