Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu skargę A.O. wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W dniu 30 kwietnia 2018 r. skarżąca nadesłała formularz PPF wnosząc o zwolnienie podniosła, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W jej małżeństwie ustanowiono rozdzielność majątkową, ponadto nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Ma dwoje małoletnich dzieci, które często chorują przez co skarżąca ma utrudnioną możliwość podjęcia pracy. Obecne mieszka w różnych miejscach u rodziny i utrzymuje się z jej pomocą.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jej dwójka dzieci, jednak są one utrzymywane przez męża. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności ani żadnych przedmiotów wartościowych. Nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada również zobowiązań i wydatków.
Sytuacja rodzinno-majątkowa skarżącej była już przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z 12 grudnia 2017 r. tutejszy Sąd zwolnił skarżącą od wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł. Z dokumentów i oświadczeń, na podstawie których Sąd przyjął stan faktyczny wynika, że skarżąca w 2016 r. osiągnęła dochód w wysokości 50.723,38 zł. Z kolei jej mąż w kwocie 72.700, 55 zł (przychód 129.681,91 zł minus koszty jego uzyskania w kwocie 56 981,36 zł.). Miesięczne wynagrodzenie męża strony tylko ze stosunku pracy wynosi 6.003,24 zł. Kwota comiesięcznych opłat ponoszonych przez męża (bez zobowiązań kredytowo – pożyczkowych) opiewa na kwotę ok. 1.340 zł. Comiesięczne raty z tytułu zobowiązań kredytowych wynoszą: 471,56 zł (kredyt w [...]) oraz 157,10 zł (kredyt w [...]). Mąż skarżącej spłaca także pożyczkę na zakup samochodu, której rata wynosi 580,73 zł oraz poniósł koszt ubezpieczenia samochodu w kwocie 976,00 zł.
Z analizy rachunku bankowego męża skarżącej ([...] konto) wynikało z kolei, że miesięczne uznania oscylują w granicach obciążeń. Wśród tych obciążeń są m.in. przelewy na konto G.O. w innym banku, np. przelew z [...] października 2017r. na kwotę 2.227 zł dokonany tytułem zasilenia konta w [...].
W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że nie jest możliwe, jako że byłoby to nieuzasadnione, przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowym przez nią zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych). Mając na uwadze, że bieżące comiesięczne wydatki, w zdecydowanej części konsumują dochody rodziny oraz fakt, że skarżąca równocześnie zainicjowała przed tut. Sądem trzy sprawy, z których w każdej została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł, Sąd uznał, że jednorazowe poniesienie takiego kosztu mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego skarżącej i jej rodziny. W tej sytuacji, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi powyżej kwoty 250,00 zł.
W ocenie orzekającego powyższe ustalenia i ocena zachowują swoją aktualność bowiem sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa zmianie. Rozszerzeniu uległa jednak skala wniosku skarżącej. Wnosi bowiem ona o przyznanie prawa pomocy w całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Raz jeszcze należy podkreślić, że sytuacja finansowa osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim nie może być oceniana w oderwaniu od możliwości płatniczych małżonka. Jeżeli w małżeństwie skarżącej nie orzeczono separacji bądź rozwodu, uzasadnione jest żądanie złożenia dokumentacji obrazującej dochody jego małżonki. W świetle orzecznictwa NSA przyjmuje się, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682) – zwanej dalej "K.r.o.", małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Na małżonku ciąży obowiązek udzielania współmałżonkowi pomocy finansowej, w tym w zakresie prowadzonego postępowania sądowego, i to bez względu, w jakim ustroju majątkowym pozostają, a nawet niezależnie czy prowadzą, czy też nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego
Ponadto za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której to Skarb Państwa, a nie zobowiązany do wspomnianej pomocy małżonek, poniósłby koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej.
W piśmie nadesłanym 17 października 2017 r. skarżąca poinformowała, że zamierza złożyć wniosek o ustanowienie separacji, jednak do dnia dzisiejszego nie nadesłała żadnych dokumentów wskazujących na realizację tego zamiaru. Z kolei z dowodów wpłat wpisu sądowego w sprawach I SA/Go 343/17, 344/17 oraz 345/17 wynika, że to mąż skarżącej uiścił tę opłatę.
Odnosząc się do wniosku skarżącej stwierdzić należy, że ocena stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącej uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mąż skarżącej otrzymuje regularny dochód, który wystarcza nie tylko na bieżące potrzeby ale także spłatę kredytów, które nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od sierpnia 2017r., a wyrok oddalający skargę zapadł w lutym 2018 r. Od obu dat upłynął znaczny okres czasu co pozwala przyjąć, że rodzina skarżącej mogła zgromadzić środki pozwalające nie tylko opłacić profesjonalnego pełnomocnika ale sfinansować większość kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Zwolnienie z obowiązku jej uiszczenia spowoduje, że jedyną opłatą niezbędną dla dalszego prowadzenia postępowania stanie się wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Orzekający uznał, że poniesienie tego kosztu w trzech sprawach oraz opłacenie profesjonalnego pełnomocnika nie spowoduje uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego skarżącej i jej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.