Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 371/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia [...] lipca 2021 r. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok.
Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku w dniach: 24 grudnia 2021 r. oraz 3 stycznia 2022 r., została zwrócona do nadawcy 10 stycznia 2022 r.
Zarządzeniem z 13 stycznia 2022 r. przesyłkę uznano za doręczoną pełnomocnikowi strony skarżącej, radcy prawnemu P. K-K. z dniem 7 stycznia 2022 r.
Pismem z [...] lipca 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku podnosząc, że nigdy nie został jej doręczony wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Go 371/21. Podał, że 29 czerwca 2022 r. na adres pełnomocnika doręczono postanowienie wydane w powiązanej sprawie o sygn. I SA/Go 84/22. Zaniepokojony brakiem informacji, pełnomocnik zadzwonił 30 czerwca 2022 r. do WIS Sądu, gdzie uzyskał informację o wydanym w dniu 22 grudnia 2021 r. wyroku oraz stwierdzeniu jego prawomocności. Uzyskał również informację, że nie odebrał przesyłki, która miała być dwukrotnie awizowana. Na podstawie danych uzyskanych z portalu służącego do śledzenia przesyłek ustalił, że bezskuteczna próba doręczenia przesyłki miała rzekomo miejsce 24 grudnia 2021r., zaś 3 stycznia 2022 r. miało być rzekomo pozostawione powtórne awizo.
Stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż – jak podał, listonosz nigdy nie zostawił w oddawczej skrzynce pocztowej kancelarii pełnomocnika zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki (awizo) ani powtórnego awizo. Zaistniała sytuacja jest skutkiem wadliwego działania Poczty, a w reakcji na tę sytuację złożył skargę do Poczty.
Powyższe – zdaniem pełnomocnika – uprawdopodabniają notoryjne informacje o fatalnym funkcjonowaniu Poczty w zakresie doręczenia przesyłek poleconych w [...] i okolicach, na dowód czego odwołał się do artykułów prasowych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik przedłożył pismo Poczty Polskiej z [...] lipca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny.
Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm.– dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie, pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Argumentując brak winy w niedochowaniu terminu podał, że listonosz nie zostawił w oddawczej skrzynce pocztowej kancelarii, zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki poleconej (awizo) ani powtórnego zawiadomienia (powtórnego awizo).
Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że z lektury koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2021 r. wynika, że została wysłana na adres pełnomocnika skarżącej strony i po dwukrotnym awizowaniu (w dniach: 24 grudnia 2021 r. i 3 stycznia 2022 r.) wobec jej niepodjęcia, została zwrócona do nadawcy w dniu 10 stycznia 2022 r. Z pisma otrzymanego z Poczty Polskiej z [...] lipca 2022 r., stanowiącego odpowiedź na skargę pełnomocnika na nieprawidłowe działanie operatora pocztowego wynika z kolei, że przesyłka została pobrana do doręczenia 24 grudnia 2021 r., jednak osoba przebywająca w kancelarii, nie przyjęła jej i poleciła zaawizować z uwagi na okres przedświąteczny.
Następnie odebrała zawiadomienie od listonosza i stwierdziła, że przesyłkę odbierze w dogodnym terminie z placówki awizacyjnej. Dnia 3 stycznia 2002 r. wydrukowano i niezwłocznie przekazano do doręczenia zawiadomienie powtórne, które również przekazano do rąk pracownika kancelarii. Przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 10 stycznia 2002 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie z placówki pocztowej". Z zestawienia opisów znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru a przedstawionych przez Pocztę w piśmie z [...] lipca 2002 r. wynikają zatem sprzeczności.
Należy zauważyć, że wyjaśnienia operatora pocztowego potwierdzałyby w istocie, że postępowanie listonosza było nieprawidłowe, jako niezgodne z zasadami doręczania przesyłek. W świetle wyjaśnień operatora należałoby bowiem stwierdzić, że w sytuacji, gdy doręczyciel zastał pracownika biura, który miał nie przyjąć przesyłki, to należało, ten fakt odnotować w sposób właściwy na przesyłce. Rację ma pełnomocnik twierdząc, że w tej sytuacji należało jako powód nie doręczenia przesyłki wskazać "adresat odmówił przyjęcia" a nie
"nie podjęto przesyłki z placówki pocztowej". Konsekwencją zaś odmowy przysyłki nie jest jej powtórne awizowanie, lecz zwrot do nadawcy, zgodnie z art. 74 § 1 P.p.s.a. Z drugiej zaś strony, pełnomocnik strony konsekwentnie twierdzi, że w dniu 24 grudnia 2021 r., w którym miało dojść do pierwszej awizacji, nikogo nie było w biurze kancelarii, co stoi w opozycji do wyjaśnień operatora pocztowego. Mając wszystkie ww. okoliczności na uwadze, należy zaakcentować, że w niniejszej sprawie dwukrotną awizację przesyłki zawierającą odpis wyroku potwierdzają adnotacje pracownika poczty zawarte na przesyłce.
Wskazać wymaga jednakże, że powyższe domniemanie jest wzruszalne, a trybem właściwym do jego obalenia jest właśnie przywrócenie terminu. Postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu nie ma jednak na celu zakwestionowania faktu doręczenia przesyłki, lecz jedynie uchylenie się od ujemnych skutków w zakresie upływu terminu, jakie wynikają dla strony z tego doręczenia (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, oraz z dnia 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02 w odniesieniu do tej samej problematyki poruszanej w postępowaniu cywilnym). W wymienionych wyżej orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny wskazał na czynniki, które zwiększają prawdopodobieństwo nieotrzymania awiza przez adresata i zaliczył do nich okoliczności w wyniku których, poczta nie zawsze przestrzega standardów wyznaczonych przez prawo, co zmniejsza pewność dotarcia przesyłki.
Nie można wykluczyć w niniejszej sprawie, że w istocie pełnomocnik skarżącej nie otrzymał zawiadomień o awizacji kierowanej do niego korespondencji. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, pełnomocnik powołując się na brak wiedzy o awizo, uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi. Z tych wszystkich powodów, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.