Uzasadnienie
E.G., reprezentowana przez adwokata R.S., wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu wniosku strona wyjaśniła, że natychmiastowa wykonalność zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki dla niej samej oraz jej najbliższej rodziny. Skarżąca podała, że utrzymuje się z pracy zarobkowej, za wynagrodzeniem wynoszącym ok. 6.600 zł netto. Jest to jej jedyne źródło dochodu. Strona pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż zarabia ok. 7.000 zł netto miesięcznie. Pomiędzy małżonkami istnieje ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Podkreśliła, że osiągane przez nich zarobki tylko wydają się znaczne, bowiem posiadają na utrzymaniu dwóch synów w trakcie nauki oraz liczne zobowiązania, a związane z tym koszty pokrywają wspólnie z otrzymywanych wynagrodzeń.
Skarżąca wskazała, że wraz z mężem posiada majątek w postaci mieszkania o pow. ok. 80 m2, obciążonego kredytem hipotecznym, zaciągniętym w październiku 2008 r. w [...] Spółka Akcyjna o nr [...], w walucie CHF. Do końca spłaty kredytu pozostało ponad 15 lat, zaś kwota pozostała do spłaty wynosi ok. 300.000,00 zł. Z tego tytułu strona wraz z mężem ponosi koszty rat w wysokości od ok. 2.000 do ok. 2.200 zł miesięcznie, w zależności od kursu franka szwajcarskiego. Mąż skarżącej posiada pojazd marki [...] rocznik 2012, o szacunkowej wartości 18.000 zł. Jest to jedyny środek transportu służący m.in. do transportu małżonków do pracy ze [...] do [...] oraz odwiedzin syna studiującego na co dzień na Politechnice [...].
Ponadto skarżąca podała, że opłaca zaciągnięte zobowiązania u podmiotów K i P (łączna kwota pozostałych do spłaty rat wynosi ok. 3.100 zł). Z kolei jej mąż ponosi wydatki związane ze spłatą zaciągniętych przez siebie zobowiązań (pozostała kwota do spłaty z tytułu rat wynosi 3.600 zł).
Strona dodała również, że wraz z mężem ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem siebie i najbliższych. Miesięcznie koszty utrzymania rodziny wynoszą: czynsz za mieszkanie 1016 zł/mc, energia elektryczna ok. 245 zł/mc, gaz ok. 30 zł/mc, opłaty za telefony komórkowe ok. 340 zł/mc, opłaty za telewizję ok. 205 zł/mc, opłata za internet ok. 50 zł/mc, wyżywienie 3 członków rodziny, przy uwzględnieniu obecnie panujących cen oraz inflacji to ok 3.000 zł/mc, koszt środków higienicznych oraz środków czystości to miesięczny wydatek rzędu 500-600 zł/mc, wydatki na ubrania dla czteroosobowej rodziny ok. 1500 zł/mc, koszty leków dla syna I. chorującego na astmę ok. 200 zł/mc, koszt utrzymania syna J. studiującego na Politechnice [...] ok. 2.100 zł/mc (składa się na to opłata mieszkania, opłaty za koszty dojazdów, koszt codziennego utrzymania w [...]), koszt korepetycji oraz zajęć poza szkolnych dla syna I. to ok. 500 zł/mc, koszt benzyny miesięcznie ok. 500 zł/mc, koszt ubezpieczeń mieszkania oraz samochodu (OC i AC) to ok. 3500 zł w skali roku. Po odliczeniu kosztów utrzymania, małżonkom pozostaje kwota oscylująca poniżej 1000 zł, z której muszą dodatkowo pokrywać swoje indywidualne zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że postanowieniem nr [...] r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przechodząc do oceny zasadności samego wniosku o wstrzymanie zauważyć trzeba, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04).
Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644).
Nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem szczegółowego uzasadnienia niniejszego wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie.
W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14).
W ocenie Sądu, wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zestawienie miesięcznych dochód netto jej rodziny z ponoszonymi wydatkami nie mogą być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na tę okoliczność skarżąca nie dołączyła do wniosku żadnych dokumentów, które obrazowałyby jej rzeczywistą sytuację majątkową i finansową Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącej, umożliwiającą ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, obok wskazania posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego oraz ponoszonych wydatków, niezbędne byłoby również udzielenie informacji dotyczących stanu posiadanych oszczędności czy rachunków bankowych. Skarżąca jednak takich danych nie przedstawiła.
Ponadto zdaniem Sądu analizowany wniosek nie zawiera konkretnych informacji mogących uprawdopodobnić, czy odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałaby znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie powołuje się bowiem ani na ewentualną egzekucją, nie wyjaśniła też, w jaki sposób wykonanie przedmiotowej decyzji zagroziłoby egzystencji jej i jej rodziny. Zaakcentować należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Tak samo zresztą jak wysokość zobowiązania objętego decyzją nie jest okolicznością, która co do zasady prowadziłaby do zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 5/23). Konieczność zapłaty podatku wynikającego z decyzji i związane z tym uszczuplenie majątku jest zwykłym następstwem takiej decyzji. Podkreślić jednakże należy, że samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.
Konkludując w niniejszej sprawie obowiązkiem skarżącej, poza zestawieniem osiąganych dochodów z ponoszonymi wydatkami związanymi z utrzymaniem siebie i rodziny, było ponadto uprawdopodobnienie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje taką szkodę w jej majątku, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Takich okoliczności w przedmiotowym wniosku strona jednak nie zawarła. Sąd akcentuje, że jakkolwiek wykonanie decyzji zawsze powoduje pewne konsekwencje finansowe, to nie w każdym przypadku związane one będą z wystąpieniem skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaprezentowane przez nią okoliczności, niepoparte żadnymi dowodami nie uprawdopodobniły, by zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowały trudne do odwrócenia skutki.
W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.