Uzasadnienie
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (powoływane dalej jako: "Nadleśnictwo", "strona", "strona skarżąca") wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (powoływanego dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy", "Kolegium" z dnia [...].10.2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy (powoływanego dalej jako: "Wójt", "organ pierwszej instancji") z dnia [...].06.2020 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wniosku Nadleśnictwa z dnia [...].12.2019 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku do nieruchomości za 2009 rok.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
Wnioskiem z dnia [...].12.2019 r. Nadleśnictwo zwróciło się do Wójta Gminy o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 38.318,00 zł, stanowiącej nienależnie zapłacone odsetki od kwoty 145.567,00 zł od dnia [...].10.2013 r. do dnia [...].10.2016 r.
W motywach uzasadnienia wniosku strona wyjaśniła, że w dniu [...].05.2013 r., Wójt wydał decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za grunty leśne pod liniami energetycznymi za rok 2009. Nadleśnictwo nie zgodziło się z rozstrzygnięciem, składając odwołanie do SKO. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...].09.2013 r. podtrzymał decyzję wydaną w pierwszej instancji. Jako, że była to decyzja ostateczna i tym samym wykonalna, Nadleśnictwo dokonało w dniu [...].10.2013 r. wpłaty na rachunek Gminy kwoty zaległego podatku wraz z należnymi odsetkami do dni zapłaty w łącznej wysokości 145.567,00 zł (przelew z dnia [...].10.2013 r. na łączną kwotę 536.739,00).
Niezależnie od tego, Nadleśnictwo zaskarżyło decyzję wymiarową do WSA, który wyrokiem z dnia 19.02.2014 r. uchylił decyzję SKO. Od powyższego wyroku SKO wniosło skargę kasacyjną, jednakże została ona oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 12.04.2016 r. Wobec uchylenia decyzji Wójta, pismem z dnia [...].07.2016 r. Nadleśnictwo wystąpiło z wnioskiem do organu podatkowego o zwrot nadpłaty podatku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydana została decyzja (w dniu [...] września 2016 r.) w sprawie podatku za rok 2009, określająca podatek od nieruchomości w wysokości wyższej niż wynikający z decyzji uchylonej. Pomimo takiego rozstrzygnięcia, Wójt w dniu [...].10.2016r. dokonał na rzecz strony przelewu kwoty stanowiącej równowartość wpłaconego podatku z odsetkami. Nadleśnictwo wniosło odwołanie od decyzji Wójta, jednakże SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Jako że decyzja SKO podlegała wykonaniu, Nadleśnictwo w dniu [...].01.2017 r. dokonało ponownej zapłaty kwoty określonej w decyzji, uwzględniając przy tym kwotę zwróconą wcześniej przez Gminę(w dniu [...].10.2016 r.).
Wraz z należnym podatkiem, Nadleśnictwo dokonało również wpłaty odsetek, przy czym zgodnie z wyliczeniem organu podatkowego (przesłanym drogą elektroniczną w dniu [...].01.2017 r.), była to kwota obejmująca odsetki za okres od dnia powstania zaległości podatkowej do dnia zapłaty.
Nadleśnictwo podniosło, że przy takim określeniu należności odsetkowej, organ pominął zupełnie fakt, iż uiściło ono podatek w 2013 r. i do dnia [...].10.2016 r. Gmina była w posiadaniu środków wpłaconych przez podatnika, a zaliczonych na poczet zobowiązania podatkowego. Pismem z dnia [...].10.2016 r., Nadleśnictwo wystąpiło do Wójta o zapłatę oprocentowania nadpłaty, które stanowiłoby kompensatę w zakresie dysponowania przez organ pieniędzmi podatnika. W efekcie postępowania w sprawie oprocentowania nadpłaty, w dniu [...] sierpnia 2019 r. SKO wydało decyzję ostateczną w której utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą zapłaty oprocentowania. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie powstała nadpłata, o której mowa w art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej, gdyż zobowiązanie zostało określone w wysokości wyższej, niż kwota podatku wpłaconego na podstawie poprzedniej wydanej przez organ I instancji decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w wysokości 96.100,00 (należność główna). Jednocześnie organ odwoławczy nie ustalił innego źródła zwrotu nadpłaty.
Nadleśnictwo stwierdziło, że biorąc pod uwagę sentencje oraz uzasadnienie ww. decyzji SKO z dnia [...].08.2019 r., zasadne jest wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2009 r., względnie o określenie nadpłaty w trybie art. 74a Ordynacji podatkowej oraz w konsekwencji żądanie zwrotu nadpłaconego podatku.
Strona wyjaśniła, że zapłaciła kwotę podatku wynikającą z decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości wydanej przez Wójta, w wysokości wyższej od należnej z uwagi na błędne wyliczenie kwoty odsetek od zaległości podatkowej. Zaznaczyła, że w niniejszym wniosku nie kwestionuje prawidłowości decyzji ostatecznej, która była podstawą zapłaty podatku od nieruchomości za 2009 r., ta była bowiem przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego, które nie doprowadziło do skutecznej zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego za ten okres, a jedynie wnioskuje o zwrot nadpłaty podatku w związku z zapłatą zawyżonej kwoty zobowiązania z uwagi na nieprawidłowo ustaloną kwotę odsetek od zaległości podatkowej.
Decyzją z dnia [...].02.2020 r. nr [...] Wójt odmówił Nadleśnictwu stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Decyzja ta na skutek wniesionego przez stronę odwołania została uchylona w całości decyzją SKO z dnia [...].05.2020 r. nr [...] a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Kolegium stwierdziło bowiem, że w zaskarżonej decyzji nie ustalono źródła nadpłaty podatkowej, w tym jednoznacznego zakresu żądania wyrażonego we wniosku z dnia [...].12.2019 r. przez Nadleśnictwo. Organ podatkowy nie wyjaśnił kiedy ewentualnie i czy powstała nadpłata i czy doszło w sprawie do podwójnego naliczenia odsetek od podatku od nieruchomości za 2009 r. za okres od dnia 1 października 2013 r. do 13 października 2016 r. Kolegium wskazało, że powyższe ustalenia organu będą miały też znaczenie dla oceny czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej (zakazu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Wójt, działając na podstawie art. 207 § 1, 70 § 6 i § 7 pkt 2 oraz art. 79 § 2 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie.
Wskazał, że ustalił, iż w przypadku przychylenia się do wniosku Nadleśnictwa, zakres czasowy za jaki należałoby naliczyć odsetki od "świadczenia nienależnego", obejmowałby oprócz okresu od [...].10.2013 r. do [...].10.2016 r., za który wnioskowana kwota wynosi 38.318,00 zł., również okres od [...].10.2016 r. do [...].01.2017 r., czyli do dnia wpłaty podatku w wyższej wysokości, ustalonego w ponownej decyzji Wójta z dnia [...].09.2016 r. nr [...] równowartość odsetek za okres od [...].10.2016r. do [...].01.2017 r. od "świadczenia nienależnego", stanowiłaby kwotę 3.127,00 zł.
Jednakże, w ocenie organu pierwszej instancji, prawo do złożenia przez Nadleśnictwo wniosku, o którym mowa powyżej wygasło, gdyż został on złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazując na treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej Wójt stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. upłynąłby stronie z dniem 31.12.2014 r., jednakże uległ on zawieszeniu z uwagi na fakt wniesienia przez Nadleśnictwo w dniu 21.10.2013 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Ostatecznie postępowanie sądowo - administracyjne zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego nr II FSK 1451/14 z dnia 12.04.2016 r. Wyrok NSA został doręczony organowi II instancji (tj. SKO) w dniu 24.05.2016 r. Wobec tego zawieszony bieg terminu przedawnienia biegł dalej począwszy od dnia 25.05.2016 r. (art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Wójt wyjaśnił, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia miało miejsce w okresie od dnia 21.10.2013r. do dnia 24.05.2016 r. Zatem do dalszego biegu terminu przedawnienia począwszy od dnia 25.05.2016 r. należy doliczyć 437 dni tj. pozostały okres do upływu terminu przedawnienia. Oznacza to, iż upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. nastąpił z upływem 4.08.2017 r. Wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty Nadleśnictwo złożyło 17.12.2019r., a więc po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. Tymczasem, na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa wraz z upływem terminu przedawnienia.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji stwierdził, iż brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy z wniosku Nadleśnictwa z dnia [...] grudnia 2019 r. Zaznaczył przy tym, że w sytuacji wydania w tej sprawie decyzji, która została uchylona przez organ odwoławczy, należało umorzyć postępowanie, gdyż brak jest podstaw do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, przepis ten bowiem ma zastosowanie przed rozpoznaniem sprawy, a w niniejszej sprawie miało to już miejsce.
Po rozpoznaniu wniesionego przez Nadleśnictwo odwołania SKO decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami Kolegium zawartymi w decyzji z dnia [...].05.2020r. W aktach sprawy znajduje się polecenie przelewu z dnia [...].01.2017r. oraz pismo organu z dnia [...].01.2017 r. przesłane drogą elektroniczną do Nadleśnictwa informujące, że w związku z ostatecznymi decyzjami SKO z dnia [...].12.2016 r. utrzymującymi w mocy decyzje Wójta określające wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2009, 2010 i 2012 należność główna wynosi 777.524.00 zł i odsetki na dzień [...].01.2017 r. 479.655,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił zakres przedmiotowy żądania Nadleśnictwa objęty wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Nadto, co istotne, w podstawie zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji, wymienił art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej.
Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z instytucją wymienioną w ww. przepisie, bowiem z akt sprawy wynika, że prawo do złożenia przez Nadleśnictwo wniosku o stwierdzenie nadpłaty za zobowiązanie podatkowe za 2009 r. wygasło, gdyż wniosek ten został złożony po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania tj. po [...].08.2017 r. (odnośnie ustalenia ww. daty organ odwoławczy podzielił wnioski organu pierwszej instancji). Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy z wniosku Nadleśnictwa z dnia [...] grudnia 2019r. a organ pierwszej instancji, na podstawie art. 208 § 1 O.p. zasadnie umorzył postępowanie w sprawie.
Kolegium wskazało, że przywołane w odwołaniu przez Nadleśnictwo pismo z dnia [...] stycznia 2017r. nie może zostać uznane za wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z zachowanym terminem określonym w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Niezasadny jest więc zarzut o przedwczesnym umorzeniu postępowania przez Wójta w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy stwierdził, że w ww. piśmie Nadleśnictwo złożyło jedynie oświadczenie, z którego wynika, że nie widzi ono podstaw do naliczenia odsetek od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości m.in. za 2009 r. wskazując, że nie ma podstaw do obciążenia go odsetkami także za czas gdy organ podatkowy dysponował wpłaconymi przez Nadleśnictwo - w wykonaniu decyzji Kolegium środkami pieniężnymi. W piśmie tym Nadleśnictwo wskazało, że stoi na stanowisku, iż organ podatkowy ma prawo domagać się odsetek ale jedynie za czas od dnia pierwszej zapłaty, a następnie od dnia zwrotu nadpłaty do dnia ponownej spłaty zobowiązania. Pomimo takiego stanowiska w dniu [...].01.2017 r. Nadleśnictwo uiściło odsetki również w zakwestionowanym zakresie dobrowolnie. Zdaniem Kolegium ww. pisma można było zatem potraktować jako wniosku o zwrot nadpłaty, albowiem w dniu jego złożenia nie było nadpłaty, gdyż wpłata nastąpiła dopiero w dniu [...].01.2017 r.
Na powyższą decyzję Nadleśnictwo wniosło skargę zarzucając istotne naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na:
- - błędnym przyjęciu, że właściwym dla rozstrzygnięcia żądania skarżącego jest tryb stwierdzenie nadpłaty przewidziany w art. 75 Ordynacji podatkowej, podczas gdy zdaniem Nadleśnictwa organ podatkowy powinien orzec o określeniu wysokości nadpłaty na podstawie art. 74a tej ustawy, co doprowadziło SKO do nieprawidłowego zastosowania art. 79 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, polegającego na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty wskutek upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność rozpoznania wniosku w trybie stwierdzenia nadpłaty, przewidzianym w art. 75 Ordynacji Podatkowej;
- - naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez niedokonanie oceny możliwości rozstrzygnięcia o nadpłacie żądanej przez Nadleśnictwo z urzędu w trybie art. 74a Ordynacji podatkowej oraz pominięcie argumentacji podniesionej przez skarżącego w odwołaniu, co do alternatywnego wniosku o określenie wysokości nadpłaty;
- - naruszeniu zasady szybkości postępowania sformułowanej w art. 125 Ordynacji podatkowej, polegającej na długotrwałym (przez 10 miesięcy) prowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, gdy możliwe było bez badania przesłanek przedawnienia zobowiązania podatkowego umorzenie tego postępowania jako niedopuszczalnego i rozpatrzenie sprawy w trybie określenia wysokości nadpłaty, co pozwoliłoby na szybkie odzyskanie nienależnie zapłaconych przez Nadleśnictwo odsetek.
Wobec podniesionych zarzutów Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Postawą do takiego rozpoznania sprawy stanowi regulacja z art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374, ze zm., dalej: "uCOVID-19"). Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Z przepisów tych wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3).
Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów - art.106 § 3 P.p.s.a). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron został zachowany, albowiem zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2020 skarżący oraz organ odwoławczy zostali powiadomieni o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i mieli możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].10.2020r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...].06.2020 r. umarzającą postępowanie w sprawie wniosku Nadleśnictwa o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku do nieruchomości za 2009 rok.
Zaskarżona decyzja została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. został złożony przez Nadleśnictwo po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego tym samym brak było podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia.
Powyższego stanowiska nie podziela strona skarżąca zarzucając organowi błędne przyjęcie, że właściwym dla rozstrzygnięcia jej żądania jest tryb stwierdzenia nadpłaty przewidziany w art. 75 Ordynacji podatkowej, podczas gdy zdaniem Nadleśnictwa organ podatkowy powinien orzec o określeniu wysokości nadpłaty na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej
Wobec tak zarysowanego przedmiotu spotu w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, stosownie do treści art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.
Z kolei zgodnie z art. 74a omawianej ustawy w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.
Zaznaczyć należy, że postępowanie, w którym została wydana zaskarżona decyzja zostało zainicjowane wnioskiem Nadleśnictwa z dnia [...].12.2019 r., w którym zwróciło się ono do Wójta o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Co prawda we wniosku tym, strona skarżąca wskazała, iż " (...) zasadne jest wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, względnie określenie nadpłaty w trybie art. 74a Ordynacji podatkowej (...)". Jednakże należy pamiętać te dwa tryby postępowania z nadpłatą wykluczają się wzajemnie. Albo organ podatkowy stwierdza nadpłatę na wniosek podatnika na podstawie art. 75 Ordynacji podatkowej, albo też określa jej wysokość z urzędu w oparciu o art. 74a tej ustawy. (por. L. Elel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa,. Komentarz do art. 74a. Teza 1. LEX/el.2021) Zresztą pisma skarżącej wskazują, iż ma ona wiedzę, w tym zakresie. Skoro zatem skarżąca złożyła stosowny wniosek trudno zarzucać organowi, że wszczął postępowanie w tym właśnie trybie.
Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.
Z kolei zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W myśl § 6 pkt 2 art. 70 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania.
Mając na uwadze treść ww. przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy organ zasadnie ustalił, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r. nastąpił z upływem [...].08.2017 r. Prawidłowo stwierdził, że gdyby nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, to przedmiotowe zobowiązanie podatkowe przedawniłoby się z upływem 31.12.2014 r. Jednakże zaskarżenie przez Nadleśnictwo decyzji wymiarowej do sądu administracyjnego spowodowało zawieszenie terminu przedawnienia w okresie od dnia 21.10.2013r. do dnia 24.05.2016r., tym samym do dalszego biegu terminu przedawnienia począwszy od dnia 25.05.2016r. należy doliczyć 437 dni tj. pozostały okres do upływu terminu przedawnienia.
W konsekwencji organ zasadnie przyjął, że złożony w dniu 17 grudnia 2019 r. przez skarżące Nadleśnictwo wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty tego zobowiązania podatkowego został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej i nie może być merytorycznie rozpatrzony.
Z brzmienia art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej wynika wprost, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty istnieje aż do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Oznacza to, że podatnik po upływie określonego w tym przepisie terminu nie może skutecznie domagać się ukształtowania stosunku prawnego, w którym stanie się wierzycielem żądającym zaliczenia nadpłaty na poczet obciążających go zobowiązań podatkowych albo też dokonania ich zwrotu. Termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie podlega odroczeniu ani przedłużeniu, jak również nie może zostać przerwany lub też zawieszony. Jest to termin prawa materialnego skutkujący – w przypadku uchybienia mu – utratą prawa podatnika do złożenia ww. wniosku (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa Komentarz 2015, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, Wrocław 2015, s. 482).
Instytucja przedawnienia ma na celu stabilizację zadawnionych zobowiązań podatkowych. Zazwyczaj chroni podatników, ale może się też okazać, że przedawnienie będzie chronić organ podatkowy (por. wyrok WSA w Warszawie 22 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 561/20, wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu organ, mając na uwadze treść odwołania strony, zasadnie rozważył w sprawie możliwość zastosowania art. 79 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie tego terminu.
W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ podatkowy ma prawo orzekać o wysokości nadpłaty bądź odmówić jej stwierdzenia w całości lub w części także po upływie terminu przedawnienia. Przy czym badanie to będzie ograniczone wyłącznie do okoliczności, które wynikają z wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ nie ma bowiem w takim wypadku obowiązku, a przede wszystkim możliwości wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy ww. sytuacja jednak nie miała miejsca. Organ trafnie wywiódł, że pisma strony skarżącej z dnia [...].01.2017 r. nie można uznać za wniosek o stwierdzenie nadpłaty bowiem w dniu jego złożenia nadpłaty nie było, gdyż wpłata nastąpiła dopiero w dniu [...].09.2017 r.
W konsekwencji wobec stwierdzenia, w toku postępowania, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przez stronę skarżącą po upływie terminu wskazanego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej organ zobowiązany był umorzyć to postępowanie.
Podkreślić należy, że skutkiem materialnoprawnym przedawnienia zobowiązania podatkowego jest jego wygaśnięcie (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej). Ta więź zobowiązaniowa przestaje istnieć. Konsekwencją tego jest to, że zarówno podatnik jak i przede wszystkim organ podatkowy nie może ingerować w treść takiego zobowiązania w tym stwierdzać czy też określać jego nadpłaty
Treść skargi wskazuje, że Nadleśnictwo w zasadzie podziela argumentację organu podniesioną w zaskarżonej decyzji zaś jej wadliwości, co już na wstępnie wskazano, upatruje wyłącznie w tym, że organ nie określił jej nadpłaty w trybie art. 74a Ordynacji podatkowej. Skarżąca pomija jednak fakt, że w niniejszym postępowaniu Sąd, związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt II FSK 488/20).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem gdyż nie narusza ani przepisów materialnoprawnych ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy a podniesione w skardze zarzuty są chybione.
Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w całości.