Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 21 grudnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata D.M.
o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A.S.
na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2015 r.
postanawia:
przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz adwokata D.M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych, powiększonej o należny podatek od towarów i usług, tytułem opłaty za udział w postępowaniu kasacyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 446/20 po rozpoznaniu skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokatowi D.M. wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie 3600 złotych powiększonej o należny podatek od towarów i usług.
W dniu 14 maja 2021 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od powyższego wyroku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego, wnosząc o jej oddalenie, wystąpił m.in. z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed NSA oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2021 r. oddalił skargę kasacyjną.
Do rozpoznania pozostał zatem wniosek wyznaczonego z urzędu pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sąd w wyroku z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 446/20 przyznał adwokatowi D.M. wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie 3600 złotych powiększonej o należny podatek od towarów i usług. Sąd pominął § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.18) i zastosował stawkę wynagrodzenia przewidzianą w § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Sąd uwzględniając wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną przez adwokata z urzędu pomoc prawną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. wziął pod uwagę, że adwokaci stanowią grupę podmiotów podobnych, posiadających - w zakresie prawa do wynagrodzenia - wspólną cechę istotną w rozumieniu art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a więc także w rozumieniu art. 32 ust. 1 Konstytucji. Całą tę grupę charakteryzuje to, że jedynym przedmiotem działalności palestry jest świadczenie profesjonalnej pomocy prawnej osobom fizycznym, osobom prawnym oraz innym podmiotom określonym w ustawie. Pomoc ta - co do zasady - świadczona jest w ramach wyboru: to adwokat i jego potencjalny klient ustalają warunki reprezentacji. Niemniej jednak adwokat w określonych sytuacjach zostać może zobowiązany przez państwo do świadczenia pomocy prawnej z urzędu wobec osób, które nie są w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej. W obu przypadkach adwokat zobligowany jest do dochowania jak największej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków i dbania o interesy klienta.
W orzeczeniu z dnia 18 marca 2021 r. Sąd przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt SK 66/19, który wprawdzie nie odnosi się do przepisów obowiązującego obecnie rozporządzenia regulującego kwestię wynagrodzenia adwokatów z tytułu ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, jednak argumentacja dotycząca niekonstytucyjności przepisów regulujących wysokość wynagrodzenia adwokatów w zależności od tego czy pomoc ta świadczona jest z urzędu czy też z wyboru, jest aktualna w odniesieniu do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r. poz.
- 18) obecnie obowiązującego.
W obecnie obowiązującym rozporządzeniu stawki nie są co prawda obniżone o połowę, ale o 1/3, co również stanowi dyskryminujące traktowanie pełnomocników ustanowionych z urzędu.
Stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną złożoną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Zauważyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. II FPS 4/12 (ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz.
38) wskazał, iż odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika i wniesiona w przepisanym terminie swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego należy przyjąć, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata, jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W przedmiotowej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wyniosła 23.841,00 zł. Zatem zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł.
W świetle powyższego, mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów (tj. § 2 pkt 5 w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia), uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, a także fakt, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik prowadził sprawę w pierwszej instancji, postanowiono przyznać wynagrodzenie za dokonaną czynność (sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną) w wysokości 1800 zł (tj. ½ z kwoty 3600 zł), podwyższone o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania.
W świetle powyższego w oparciu o powołane wyżej przepisy postanowiono jak w sentencji.