Uzasadnienie
A sp. z o.o. –zwana Spółką, Skarżącą, Stroną – złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR - zwanego dalej organem, LOR – nr [...] z dnia [...] października 2020 r. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR – dalej zwanego organ I instancji, Kierownik – z dnia [...] sierpnia 2020 r. wydaną w przedmiocie przyznania pomocy w pomniejszonej wysokości.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 22 listopada 2019 r., do Biura Powiatowego ARiMR - Spółka złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy.
W/w wnioskiem strona wskazał, iż ubiega się o pomoc de minimis do:
- - powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych) na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni 12,56 ha,
- - powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych) na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni 8,87 ha,
Do w/w wniosku strona przedłożyła protokół nr [...], protokół nr [...] i protokół nr [...] z korektą z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego - zwany dalej protokołem suszowym, sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].07.2019 r.
Ponadto strona przedłożyła kopię polis ubezpieczeniowych. Z przedmiotowych polis ubezpieczeniowych wynika, że uprawa kukurydzy na ziarno o powierzchni 15,30 ha, żyta ozimego o powierzchni 3,82 ha i powierzchni 0,45 ha objęta została ubezpieczeniem w okresie od 26.05.2019 r. do 16.11.2019 r. oraz uprawa lnu na nasiona o powierzchni 10,00 ha objęta ubezpieczeniem w okresie od 10.05.2019 r. do 09.05.2020 r. i uprawa koniczyny na paszę o powierzchni 3,05 ha została ubezpieczona w okresie 14.05.2019 r. - 13.05.2020 r.
Następnie w dniu 12.02.2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR zostały przez stronę złożone protokoły suszowe nr [...] z korektą II, nr [...] korekta i nr [...].
W dniu 24.06.2020 r. strona złożyła do Biura Powiatowego ARiMR zmianę wniosku o pomoc wraz z protokołem suszowym nr [...] z korektą II.
W związku z w/w zmianą wniosku o pomoc, ostatecznie strona ubiegała się o pomoc de minimis do powierzchni 21,31 ha. Natomiast z protokołu nr [...] z korektą II (będącym protokołem suszowym zbiorczym) wynika, że w gospodarstwie strony ustalono szkody na powierzchni 21,43 ha.
Organ I instancji ustalił, że strona ubiega się o pomoc ze środków pochodzących z pomocy publicznej do powierzchni 21,31 ha zadeklarowanej na działkach na których stwierdzono straty w przedziale 50% - 70%. Organ I instancji ustalił, że powierzchnia gruntów w gospodarstwie spółki w roku 2019 na podstawie wniosku o płatności bezpośrednie wyniosła 60,54 ha. Warunek ubezpieczenia 50% upraw gospodarstwa spełniało ubezpieczenie powierzchni 30,27 ha spełniło.
W dniu [...].06.2020 r.. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał spółce decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w pomniejszonej wysokości. W/w decyzją przyznano stronie pomoc w wysokości 8 467,50 zł wynikającą z pomniejszenia kwoty pomocy w związku brakiem ubezpieczonych 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie. W uzasadnieniu w/w decyzji organ wskazał, że pomoc została przyznana w oparciu o deklaracje strony we wniosku oraz zgromadzony materiał dowodowy z uwzględnieniem regulacji płynących z § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego RM) zgodnie z którym pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk.
Organ wskazał, że z przedłożonych przez stronę polis ubezpieczeniowych uwzględnił polisę którą ubezpieczono uprawy kukurydzy na ziarno, żyta ozimego i koniczyny na paszę o powierzchni 25,12 ha. Natomiast nie uwzględnił ubezpieczonej uprawy lnu o powierzchni 10,00 ha wskazanych na polisie nr [...]. Zdaniem organu I instancji z uwagi, że Jednostka Certyfikująca stwierdziła uprawę wielogatunkową (len oleisty i rzodkiew oleista) to uprawa na polisie nie jest tożsama z uprawą na gruncie.
W uzasadnieniu wskazano, że Kierownik ustalił, że powierzchnia do jakiej strona ubiega się o pomoc wyniosła 40,07 ha i kwota pomocy wniosła 30 235,00 zł. Jednakże w toku przeprowadzonej weryfikacji ustalono brak ubezpieczonych 50% upraw w gospodarstwie i w związku z tym kwota 30 235,00 zł została pomniejszona zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia RM, który stanowi, że pomoc o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.
Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła odwołanie. W treści odwołania wskazała, że zgodnie z wykazem przekazanym przez Jednostkę Certyfikującą w dniu [...].02.2020 r. na działce rolnej M1 uprawiany jest len oleisty, a nie uprawa wielogatunkowa. Jednostka Certyfikująca zmieniła wykaz na podstawie zebranego materiału dowodowego i powoływanie się na wcześniejszy wykaz przy wydawaniu decyzji jest sprzeczne z kpa. Ponadto w odwołaniu strona wskazuje, że rzodkiew oleista została wysiana na działce celem poprawy warunków fitosanitarnych dla rośliny w plonie głównym i nie dokonano z niej żadnego zbioru plonu. Jedyną rośliną z której uzyskano nasiona jest len oleisty i jest to uprawa w plonie głównym. Strona wskazuje, że wysiewanie roślin w celach fitosanitarnych jest powszechnie stosowane w rolnictwie ekologicznym celem poprawy warunków wzrostu roślin w plonie głównym oraz ochronie ich przed chwastami.
LOR decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do kwestii wątpliwości dotyczących możliwości zakwalifikowania ubezpieczonej polisą nr [...] uprawy lnu o powierzchni 10,00 ha wskazał, że Kierownik podczas kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, stwierdził, iż na wykazie producentów z dnia [...].10.2019 r., którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2019 przekazanym przez Jednostkę Certyfikującą A, Prezesowi ARiMR nie potwierdzono w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...].05.2019 r. na działce rolnej zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr [...] deklarowanej do płatności lnu oleistego. Jak wykazała w/w kontrola Jednostki Certyfikującej na działce stwierdzono uprawę wielogatunkową składającą się z lnu oleistego oraz rzodkwi oleistej (na materiał siewny).
Dalej wskazał, że prawa i kompetencje poszczególnych instytucji m.in. ARiMR oraz Jednostek Certyfikujących w zakresie przekazywania informacji niezbędnych do uzyskania wsparcia rolnictwa ekologicznego w ramach miedzy innymi Rolnictwa ekologicznego PROW 2014-2020 zostały podzielone. I tak do zadań Jednostki Certyfikującej w ramach systemu kontroli, certyfikacji i wsparcia finansowego rolnictwa ekologicznego należy między innymi prowadzenie kontroli o której mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007 oraz sporządzenie i przekazania wykazu producentów w którym umieszczane są dane odnośnie wszystkich producentów ekologicznych spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym bez względu na to czy dany producent ekologiczny ubiega się o wsparcie w ramach działania rolnictwo ekologiczne czy też nie korzysta z w/w wsparcia. Wykaz obejmuje tych producentów którzy zgłosili podjęcie działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym i zostali objęci systemem kontroli o którym mowa w art. 7 ust 1 w/w ustawy w terminie nie późniejszym niż 25 dnia liczonego od dnia upływu ostatecznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.
W wykazie podaje się dane producentów rolnych, którzy na dzień 15 listopada są objęci przez Jednostkę Certyfikującą systemem kontroli. Dane te obejmują m.in. nr identyfikacyjny producenta, oznaczenie działki rolnej, powierzchnia działki rolnej, stwierdzoną uprawianą j roślinę oraz datę kontroli. Natomiast do kompetencji ARiMR należy między innymi przyjmowanie wniosków o przyznanie płatności, przeprowadzenie kontroli administracyjnej w tym weryfikacja deklarowanych do płatności powierzchni gruntów rolnych z systemem identyfikacji działek rolnych. Co więcej ARiMR nalicza płatności m.in. w oparciu o deklaracje złożoną we wniosku oraz informacje uzyskane z Jednostek Certyfikujących i innych podmiotów, a także wyniki z kontroli na miejscu.
W kontekście powyższego podczas kontroli administracyjnej ustalone zostało, iż na wykazie producentów z dnia [...].10.2019 r., przekazanym przez JC A, Prezesowi ARiMR nie potwierdzono w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...].05.2019 r. na działce nr [...] deklarowanej do płatności, lnu oleistego - wskazano bowiem uprawę wielogatunkową składającą się z lnu oleistego oraz rzodkwi oleistej (na materiał siewny).
W ocenie organu dokonane przez Jednostkę Certyfikującą zmianu uprawy wielogatunkowej na len uznały za niewiarygodne z uwagi na niewyjaśnienie przez Jednostkę Certyfikującą podstaw zmiany uprawy organy ARiMR. Z tego też względu organy przyjęły za wiarygodne oraz rzeczywiste ustalenia dokonane podczas przeprowadzonej kontroli przez Jednostkę Certyfikującą w dniu [...].05.2019 r., która w gospodarstwie spółki wykazała, iż na deklarowanej działce nr [...] zamiast lnu oleistego występuje uprawa wielogatunkowa tj. len oleisty oraz rzodkiew oleista. Co więcej za prawidłowością powyższych ustaleń przemawia dwukrotne potwierdzenie przez Jednostkę Certyfikującą w wykazie z dnia [...].10.2019 r. i piśmie z dnia [...].12.2019 r., że na działce nr [...] występuje uprawa wielogatunkowa tj. len oleisty oraz rzodkiew oleista.
Dodatkowo w prawidłowości tych ustaleń przekonała strona w swym odwołaniu albowiem wyraźnie podkreśliła, iż wysiane zostały dwie uprawy len oraz rzodkiew oleista. Ponadto strona podkreśla, że wysiana rzodkiew oleista była w celach fitosanitarnych. Jednocześnie w tym miejscu należy wskazać, iż stosowanie roślin fitosanitarnych ma na celu ograniczenie liczebności czynników chorobotwórczych i szkodników oraz stymulują rozwój pożytecznej mikroflory. Cele fitosanitarne znacznie poprawiają żyzność gleby, stwarzając warunki do uzyskania dużych plonów. Jednakże najważniejszą kwestią jest fakt, iż wysiew roślin w celach fitosanitarnych stosuje się jako przedplony, międzyplony i poplony lub jako uprawa główna. W żadnych opracowaniach naukowych dotyczących upraw rolniczych nie można doszukać się takich czynności, które wskazywałyby na siew roślin w celach fitosanitarnych następuje w uprawę/roślinę, która jest uprawą główną.
Wobec tego wysiana rzodkiew oleista w roślinę główną nie ma nic wspólnego z działaniami fitosanitarnymi. A tym samym należy potwierdzić ustalenia Jednostki Certyfikującej stwierdzone podczas kontroli, że na działce nr [...] była uprawa wielogatunkowa czyli uprawa mieszana. W tych okolicznościach w ocenie organów ARiMR należało przyjąć, że stwierdzona przez Jednostkę Certyfikującą podczas kontroli w dniu [...].05.2019 r. uprawa wielogatunkowa tj. len oleisty i rzodkiew oleista jest jak najbardziej prawidłowa.
Z tego też względu w ocenie organu nie można uznać ubezpieczonej uprawy lnu o powierzchni 10,00 ha polisą nr [...] gdyż na działce tej występowała uprawa mieszana tj. len oleisty i rzodkiew oleista. Tym samym roślina objęta ubezpieczeniem była różna od tej uprawianej na działce nr [...].
W złożonej na decyzję organu skardze Strona wskazała, że organ odrzucając polisę oparł się na ustaleniach jednostki certyfikującej, iż na działce jest uprawiany len oleisty z rzodkwią oleistą. Podkreślił, że Jednostka Certyfikująca zmieniła wykaz przekazany do ARiMR. W poprawionym wykazie, którego Kierownik przy wydawaniu decyzji nie wziął pod uwagę znajdował się len oleisty.
Strona wyjaśniła, że rzodkiew oleista została wysiana jako wsiewka międzyplonowa na działce celem poprawy warunków fitosanitarnych dla rośliny w plonie głównym i nie dokonano z niej zbioru jakiekolwiek plonu. Jedyną rośliną z której uzyskano nasiona jest len oleisty i jest to uprawa w plonie głównym. Jednostka certyfikująca w pierwszym wykazie błędnie wskazała uprawę na działce co skorygowała wykazem z dnia [...]-02-2020r. Podkreślenia wymaga fakt że wysiewanie roślin w celach fitosanitarnych jest powszechnie stosowane w rolnictwie ekologicznym celem poprawy warunków wzrostu roślin w plonie głównym oraz ochronie ich przed chwastami.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sprawa na podstawie 119 pkt 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na wniosek organu i braku żądania Strony o przeprowadzeniu rozprawy, została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Skarga okazała się zasadna. W niniejszej sprawie kwestia sporna dotyczy możliwości zakwalifikowania do powierzchni upraw ubezpieczonych w gospodarstwie rolnym, ubezpieczonej polisą nr [...] uprawy lnu o powierzchni 10 ha (na działce [...]). W ocenie Sądu organ naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przy rozstrzyganiu sprawy organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów co w konsekwencji miało wpływ na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w odniesieniu do prowadzonej uprawy na działce nr [...].
W myśl § 13v ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.
Stosownie do § 13v ust. 4 Rozporządzenia RM, pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
Zgodnie z § 13v ust. 6 Rozporządzenia RM, do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:
- 1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;
- 2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.
- 3) oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/2013;
- 4) oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie.
Zgodnie z § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.
W świetle przytoczonych przepisów należy wskazać, iż aby otrzymać pełną kwotę płatności należy posiadać ubezpieczone 50% powierzchni upraw w gospodarstwie. Przy czym powierzchnię gospodarstwa należy rozumieć przez wszystkie powierzchnie kwalifikujące się do płatności na których prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnia ta ustalana jest w oparciu o składany do właściwego miejscowo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w oparciu o przepisy ustawy z ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341) albowiem w/w wniosku rolnik ma obowiązek zadeklarowania wszystkich powierzchni będących w jego posiadaniu. Wynika to wprost z art. 72 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(Dz.
Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.) zgodnie z którym każdego roku beneficjent wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, składa wniosek o płatności bezpośrednie lub wniosek o płatność w odniesieniu do stosownych środków obszarowych i działań związanych ze zwierzętami w ramach rozwoju obszarów wiejskich obejmujący odpowiednio wszystkie działki rolne w gospodarstwie, jak również grunty nierolnicze, których dotyczy wniosek o wsparcie, w którym mowa w art. 67 ust. 2.
Wobec powyższych regulacji prawnych należy wskazać, iż we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 spółka zadeklarowała powierzchnię 60,53 ha.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że spełnione zostały warunki formalne określone w powołanych powyżej przepisach tj. spółka złożyła w terminie określonym w § 13v ust 9 rozporządzenia RM wniosek o pomoc. Jednocześnie wraz z wnioskiem o pomoc strona przedłożyła protokoły suszowe nr [...], nr [...] i nr [...] z korektą. A następnie protokoły suszowe nr [...] z korektą II, nr [...] korekta i nr [...] sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].07.2019 r. który spełniają warunki określone w § 5 ust. 5, ust. 7, ust. 8 rozporządzenia RM.
Ponadto strona przedłożyła kopię polis ubezpieczeniowych. Z przedmiotowych polis ubezpieczeniowych wynika, że uprawa kukurydzy na ziarno o powierzchni 15,30 ha, żyta ozimego o powierzchni 3,82 ha i powierzchni 0,45 ha objęta została ubezpieczeniem w okresie od 26.05.2019 r. do 16.11.2019 r., uprawa lnu na nasiona o powierzchni 10,00 ha objęta ubezpieczeniem w okresie od 10.05.2019 r. do 09.05.2020 r. i uprawa koniczyny na paszę o powierzchni 3,05 ha została ubezpieczona w okresie 14.05.2019 r. - 13.05.2020 r. Dodatkowo strona dołączyła oświadczenie, że w dniu szacowania szkód przez komisję nie posiada zwierząt w gospodarstwie.
Z wniosku o pomoc wynika, że powierzchnia do jakiej strona ubiega się pomoc wynosi 21,43 ha.
Z protokołu suszowego nr [...] z korektą II (będący protokołem zbiorczym) wyodrębniono uprawy, których poziom strat spełnia warunki rozporządzenia RM tj. 30% i w związku z tym na:
- - plantacja nasienna traw o powierzchni 1,81 ha stwierdzono szkody wynoszące 50%,
- - kukurydzy na ziarno o powierzchni 15,80 ha stwierdzono szkody wynoszące 60% - 70%,
- - żyto na ziarno o powierzchni 3,81 ha stwierdzono szkody wynoszące 60%.
Powierzchnia w/w upraw wyniosła 21,43 ha.
Mając na uwadze powołane wcześniej przepisy oraz deklarację upraw we wniosku o przyznanie pomocy oraz wniosku o przyznanie płatności powierzchnia upraw objęta ubezpieczeniem w gospodarstwie spółki powinna wynosić 50% z powierzchni 60,53 ha, tj. 30,27 ha.
Z przedłożonych przez spółkę polis ubezpieczeniowych wynika, że uprawa kukurydzy na ziarno o powierzchni 15,80 ha, żyta ozimego o powierzchni 3,82 ha i powierzchni 0,45 ha objęta została ubezpieczeniem w okresie od 26.05.2019 r. do 16.11.2019 r. oraz uprawa lnu na nasiona o powierzchni 10,00 ha objęta ubezpieczeniem w okresie od 10.05.2019 r. do 09.05.2020 r. i uprawa koniczyny na paszę o powierzchni 3,05 ha została ubezpieczona w okresie 14.05.2019 r. - 13.05.2020 r.
Organ zakwestionował możliwość uznania za ubezpieczoną powierzchnię upraw - uprawę lnu. W ocenie organu Spółka takiej uprawy nie prowadziła. Jako podstawę takiego ustalenia organ powołał się na przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające. I tak Kierownik Biura wystosował w dniu [...].11.2019 r. pismo do JC A wskazując na rozbieżności pomiędzy deklaracją w złożonym przez spółkę A wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, a danymi pozyskanym z JC A w odniesieniu do działki nr [...].
W piśmie z grudnia 2019 r. stanowiącym odpowiedź, Jednostka Certyfikująca wskazała, iż po analizie i powtórnej weryfikacji posiadanych dowodów dane przekazane są zgodne z wytycznymi przekazanymi przez MRiRW. Poinformowała cyt. "w przypadku prowadzenia w plonie głównym tzw. uprawy wielogatunkowej, o której mowa w rozporządzeniu ekologicznym wpisuje się wszystkie uprawy lub gatunki roślin uprawnych uprawiane w ramach takiej uprawy wielogatunkowej. W takim przypadku w pierwszym wierszu należy wpisać " uprawa wielogatunkowa", a poszczególne uprawy lub gatunki roślin uprawnych wchodzące w skład uprawy wielogatunkowej wpisuje się w odrębnych wierszach"'.
Jednocześnie wskazano, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od inspektora rolnictwa ekologicznego wykonującego kontrolę u ww. producenta wynika, że na działce nr [...] producent w 2019 r. zasiał len oleisty razem z rzodkwią oleistą - gdzie uprawą dominującą był len oleisty.
W ocenie organu, Strona znając w/w ustalenia dokonane przez Jednostkę Certyfikującą oraz mając na uwadze konsekwencje tych wyników tj. brak możliwości uzyskania płatności ekologicznej oraz płatności do lnu, w dniu [...].02.2020 r. skierowała do Kierownika Biura pisemną prośbę o wstrzymanie obsługi sprawy ekologicznej do czasu otrzymania poprawionego wykazu z jednostki certyfikującej.
Następnie w dniu 17.02.2020 r. wpłynęło pismo z JC A w którym wyjaśniono, iż Producent P.Z. przekazał JC nowe dowody dotyczące wykorzystania jednego z gatunków rzodkiew oleista w celu poprawy warunków fitosanitarnych. Do pisma dołączono załącznik - zmiana stanu faktycznego Z.P., nr ID: [...] wskazując jednocześnie, iż na działce nr [...] uprawianą rośliną jest len oleisty.- na działce nr [...]
Z uwagi na zmiany danych Kierownik w dniu [...].03.2020 r. wystosował pismo do Jednostki Certyfikującej A prosząc o zajecie stanowiska w odniesieniu do zmiany wykazu z rośliny wielogatunkowej na jednogatunkową oraz wyjaśnienie w jaki sposób prowadzenie uprawy lnu oleistego i rzodkwi oleistej pozwala na zastosowanie rzodkwi w procesie poprawy warunków fitosanitarnych w szczególności na wskazanie jaka jest metoda zbioru, uprawy i zabiegów agrotechnicznych.
W odpowiedzi Jednostka Certyfikująca A pismem poinformowała o kwestiach przekazywania do ARiMR wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczącym produkcji w rolnictwie ekologicznym. Nie odniosła się jednak do kwestii związanych ze zmianą uprawy wielogatunkową na len, a w szczególności jakie nowe dowody oraz okoliczności legły u podstaw zmiany rośliny wielogatunkowej na jednogatunkową.
Organ mając powyższe na uwadze, wskazał, że za ubezpieczone uprawy w gospodarstwie strony można uznać kukurydzę na ziarno o powierzchni 15.80 ha i żyta ozimego o powierzchni 3,82 ha oraz koniczynę na paszę o powierzchni 3,05 ha. Pominął natomiast ubezpieczenie na uprawę lnu o powierzchni 10 ha. Zdaniem organów powierzchnia ubezpieczona w gospodarstwie strony wyniosła 22,67 ha co nie stanowi 50% upraw w gospodarstwie strony wynoszącej 30,27 ha.
W ocenie Sądu takie ustalenie dokonano z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. W zaskarżonej decyzji organ powoła się na przepisy z których wynikają kompetencje poszczególnych instytucji w tym Jednostek Certyfikujących. Jedną z kompetencji Jednostki Certyfikującej jest m.in. prowadzenie kontroli o której mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007 oraz sporządzenie i przekazanie wykazu producentów ekologicznych spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Dane z wykazu obejmują m.in. oznaczenie działki rolnej, powierzchnię działki rolne, stwierdzoną uprawianą roślinę.
Natomiast w kompetencjach ARiMR leży przyjmowanie wniosków o przyznanie płatności, przeprowadzenie kontroli administracyjnej w tym weryfikacja deklarowanych do płatności powierzchni gruntów rolnych z systemem identyfikacji działek rolnych. Jak zaznaczył organ ARiMR nalicza płatności m.in. w oparciu o informacje uzyskane z Jednostki Certyfikującej. Wątpliwości organu pojawiły się w odniesieniu do działki [...] na której zdaniem organu w przekazanym wykazie nie potwierdzono uprawy lnu oleistego, ponieważ Jednostka Certyfikująca wykazała uprawę wielogatunkową składającą się z lnu oleistego oraz rzodkwi oleistej.
Należy jednak podkreślić, że w wykazie tym Jednostka Certyfikująca dokonała zmiany i poinformowała, że na działce [...] prowadzona jest uprawa lnu. O zmianie tej Jednostka Certyfikująca poinformowała organ pierwszej instancji.
Organ nie uwzględnił tej zmiany wskazując, że Jednostka Certyfikująca nie wyjaśniła podstawy zmiany z uprawy wielogatunkowej na jednogatunkową. Strona nie kwestionuje i nie kwestionowała, że w uprawie lnu występuje rzodkiew oleista. Należało jednak rozstrzygnąć czy to, że w uprawie lnu występuje rzodkiew oleista jako gatunek zastosowany w celu poprawy warunków fitosanitarnych powoduje, że uprawa zmienia charakter – na uprawę wielogatunkową. Ponadto skoro Jednostka Certyfikująca ostatecznie uznała, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego – w załączniku wskazała, że na działce [...] prowadzona jest uprawa lnu, to pominięcie tego dowodu należy uznać jako działanie naruszające art.. 77 § 1 i art. 80 KPA. Jednostka Certyfikująca wskazała, że zmiana wynika z tego, że producent przedstawił nowe dowody dotyczące wykorzystania jednego z gatunków roślin w celu poprawy warunków fitosanitarnych.
Skoro kompetencje poszczególnych instytucji zostały podzielone i kompetencją Jednostki Certyfikującej jest m.in. stwierdzenie jaka roślina jest uprawiana na oznaczonej działce rolnej, to pominięcie zmiany którą Jednostka Certyfikująca dokonała co najmniej jest przekroczeniem swobodnej oceny dowodów. Organ wątpliwości jakie powziął co do uprawy prowadzonej na działce [...] rozstrzygnął na niekorzyść Strony, pomijając nie tylko wyjaśnienia Strony, ale również pomijając wykaz sporządzony przez Jednostkę Certyfikującą.
Jednostka Certyfikująca wskazała, że uwzględniła okoliczność, że rzodkiew oleista wykorzystana została do poprawy warunków fitosanitarnych. Dodatkowo Jednostka Certyfikująca "anulowała Załącznik nr 2 do certyfikatu" z którego wynikało, że na działce [...] stwierdzono uprawę wielogatunkową (len oleisty i rzodkiew oleista)—treść pisma Jednostki Certyfikującej do Strony z dnia [...] lutego 2020 r. znajdujące się w aktach administracyjnych administracyjnych. Z załącznika dotyczącego zmiany stanu faktycznego sporządzonego przez Jednostkę Certyfikującą wynika, że na działce [...] stwierdzono uprawę len oleisty. Strona kwestionując rodzaj uprawy na spornej działce podjęła aktywne działania mające na celu wyjaśnienie rozbieżności dotyczących uprawy.
Nie można czynić Stronie zarzutu, że wiedząc jak Jednostka Certyfikująca określiła uprawę na działce [...], podjęła działanie mające na celu ich zweryfikowanie. Na tym między innymi polega czynny udział strony w postępowaniu. Działania te doprowadziły do sytuacji w której Jednostka Certyfikująca uznała, że na działce [...] prowadzona jest uprawa lnu.
Dodatkowo organ kwestionując "nowy" wykaz podaje, że Jednostka Certyfikująca nie wskazała jakie nowe dowody dotyczące wykorzystania na spornej działce jednego z gatunków roślin (rzodkwi oleistej) w celu poprawy warunków fitosanitarnych Strona przekazała. Jednak organ nawet nie wezwał Strony o przedłożenie tych dowodów.
Ponadto organ na potwierdzenie prawidłowości swoich ustaleń wskazuje, że również Strona w odwołaniu wskazała, że wysiane zostały dwie uprawy. Organ pomija jednak tę część odwołania w której strona wskazuje, że rzodkiew oleista została wysiana na działce celem poprawy warunków fitosanitarnych dla rośliny w plonie głównym i nie dokonano z niej zbioru jakiegokolwiek plonu. Na żadnym etapie postępowania strona nie kwestionowała, że na spornej działce wysiane były dwie rośliny, istotnym natomiast było to, czy rzodkiew oleista wysiana została w celu uzyskania plonu czy też jako roślina poprawiająca warunki fitosanitarne. Skoro Jednostka Certyfikująca – jako instytucja wskazana przez organ jako kompetentna w tym zakresie - ostatecznie uwzględniła zastrzeżenia Strony, że na działce uprawą jest len oleisty – to bez wdrożenia postępowania mającego na celu "podważenie" poprawionego wykazu, organ nie jest uprawniony do arbitralnego odrzucenia przedłożonego przez uprawnioną jednostkę wykazu.
Mając powyższe na uwadze, dowody jakie organ zebrał w przeprowadzonym postępowaniu nie dawały podstawy ustalenia stanu faktycznego z którego wynika, że Spółka nie prowadziła uprawy lnu. W konsekwencji organ nie miał podstawy do pominięcia przy wydawaniu decyzji o przyznaniu pomocy tego, że uprawa lnu o powierzchni 10 ha została ubezpieczona. Powyższe z kolei spowodowało nieprawidłowe ustalenie, że spółka nie spełnia wymogu ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym - określonego w § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM, co w konsekwencji spowodowało pomniejszenie pomocy o 50%.
W ocenie Sądu pominięcie wykazu jaki Jednostka Certyfikująca przekazała organowi I instancji pismem z dnia [...] lutego 2020 r. stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77§1 i art.80 KPA.
Ostatecznie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 2 zasądzając od organu na rzecz skarżącego równowartość uiszczonego wpisu od skargi.