Uzasadnienie
T. B. wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], UNP: [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Zarządzeniem z 5 listopada 2018 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia - w terminie 7 dni - wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. zarządzenie została awizowana w dniu 9 listopada 2018 r. W dniu 26 listopada 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej odebrał przesyłkę, uiszczając następnie w dniu 3 grudnia 2018 r. wpis sądowy.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 5 grudnia 2018 r. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu uznano za doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej z dniem 23 listopada 2018 r. (art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, powoływana dalej jako "p.p.s.a.").
Postanowieniem z 11 grudnia 2018 r. Sąd odrzucił skargę, uznając, że wpis został uiszczony po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu.
Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Podał, że o uchybienie terminu dowiedział się zgodnie z treści postanowienia z [...] grudnia 2018 r. o odrzuceniu skargi. Wskazał, że wezwanie z dnia 5 listopada 2018 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone 26 listopada 2018 r., czego wyznacznikiem jest fakt, że operator pocztowy w powtórnym awizie wskazał na dzień 26 listopada 2018 r. jako ostatni dzień w którym skarżący mógł skutecznie odebrać ww. postanowienie. Gdyby rzeczywiście miało nastąpić uchybienie terminu, to operator pocztowy nie mógłby wydać w dniu 26 listopada 2018 r. przesyłki.
Skarżący nie mógł zatem uchybić terminowi z własnej winy, a wyłącznie z winy operatora pocztowego lub sądu. Na powyższą okoliczność przedstawił dowód w postaci raportu śledzenia przesyłki poleconej zawierającej wezwanie Sądu z 5 listopada 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna.
To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
W tym kontekście przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowej. W niniejszej sprawie wniósł on o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W jego ocenie, skarżący nie mógł uchybić żadnemu terminowi z własnej winy, a jeżeli do uchybienia doszło to wyłącznie z winy operatora pocztowego lub sądu. Dodał, że gdyby miało nastąpić uchybienie terminu, to operator pocztowy nie mógłby wydać 26 listopada 2018 r. przesyłki tj. w dacie, która została wskazana w powtórnym awizie jako ostatni dzień terminu do odbioru korespondencji.
Odnosząc się do powyższego wpierw należy zwrócić uwagę na treść art. 73 P.p.s.a., bowiem to w trybie zawartym w tym przepisie, Sąd uznał za doręczony pełnomocnikowi skarżącego z dniem 23 listopada 2018 r. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Zatem zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.).
Natomiast faktyczne odebranie pisma (w urzędzie pocztowym, czy sądzie), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 28 stycznia 2013 r., II FZ 1055/12, z 14 lutego 2013 r., II FZ 36/13, z dnia 5 marca 2013 r. II FZ 40/13, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że właściwą datą doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu jest data 23 listopada 2018 r., co potwierdza zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 5 grudnia 2018 r. potwierdzające ten fakt, który nastąpił z mocy prawa.
Nie sposób jednak nie zauważyć, że operator pocztowy w dniu 26 listopada 2018 r, wydał pełnomocnikowi skarżącego korespondencję, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach (karta 13 akt sądowych). Wydanie w dniu 26 listopada 2018 r. przesyłki, której termin odbioru mijał 23 listopada 2018 r., było niewątpliwe błędnym działaniem operatora pocztowego, które w ocenie Sądu, nie powinno obciążać stronę postępowania. Pełnomocnik odbierając przesyłkę w dniu 26 listopada 2018 r. mógł być przekonany, że termin do uiszczenia wpisu należy liczyć od tego momentu i że będzie on upływał 3 grudnia 2018 r. Sąd podziela ten pogląd wyrażony w orzecznictwie, że adresat przesyłki ma prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została mu doręczona w zgodzie z obowiązującymi przepisami (por. postanowienia NSA z 30.10.2018, sygn. akt II FZ 630/18; postanowienie NSA z 5.12.2018, sygn. akt II FZ 675/18).
W niniejszym postępowaniu Poczta Polska wydając przesyłkę po okresie dłuższym niż 14 dni licząc od pierwszego zawiadomienia, naruszyła art. 73 P.p.s.a. i inne właściwe przepisy pocztowe. Ww. przepis nie przewiduje bowiem przechowywania korespondencji przez okres dłuższy niż 14 dni licząc od pierwszego zawiadomienia, ale błędem byłoby obciążanie odbiorcy przesyłki winą za niezgodne z przepisami prawa postępowanie operatora pocztowego (por. postanowienie NSA z 9.10.2018 r., sygn. akt I GZ 307/18). Wobec powyższego, Sąd uznając, że pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.