Uzasadnienie
P spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowana przez Prezesa zarządu M.D., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 stycznia 2018 r. przesłano skarżącej urzędowy Formularz PPPr celem jego wypełnienia oraz podpisania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 18 stycznia 2018 r. Jego odbiór potwierdził upoważniony pracownik (z.p.o. – k. 28 akt sądowych).
Strona skarżąca w zakreślonym terminie nie nadesłała ww. formularza. Natomiast w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków i przesłania wniosku PPPr. W motywach uzasadnienia wniosku Prezes zarządu skarżącej spółki wskazał, iż w związku z aresztowaniem nie miał jakiegokolwiek kontaktu ze światem zewnętrznym w związku z czym z samej natury rzeczy nie mógł dopełnić zadość wezwaniom Sądu.
Do ww. wniosku strona skarżąca załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu oraz świadectwo zwolnienia z aresztu M.D..
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił ww. wniosek o przywrócenie terminu. Referendarz stwierdził, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, albowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżąca wnosi, nie powoduje dla niej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Wyjaśnił, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto zaznaczył, przepisy powoływanej ustawy nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie.
Nadto Referendarz wyjaśnił złożony na urzędowym formularzu PPPr wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy zostanie rozpoznany, pomimo nadesłania go po terminie zakreślonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 15 stycznia 2018r.
Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw żądając zmiany skarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i orzeczenie o przywróceniu terminu oraz dalsze procedowanie w sprawach. Zdaniem skarżącej spółki Referendarz błędnie zastosował art.88 i art.86 § 2 P.p.s.a. bowiem przepis art. 86 § 2 P.p.s.a. wyraźnie stanowi o niedopuszczalności terminu w przypadku gdy uchybienie terminowi nie powoduje ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Taka zaś sytuacja, w ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zdaniem skarżącej uchybienie terminowi skutkowałoby zgodnie z rygorem zawartym w wezwaniu z dnia 15 stycznia 2018 r. pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, a następnie odrzuceniem skargi na decyzje Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] listopada 2017 r. [...] ze względu na brak uiszczenia wpisu od skargi w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego odrzucającego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.
Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Jednakże po myśli § 2 tego przepisu przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.
Z taką też sytuacją, wbrew twierdzeniom skarżącej, mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Skarżąca domaga się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPPr. Jednakże, jak słusznie zauważył Referendarz sądowy, stronie przysługuje na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym samym uchybienie terminu w tym zakresie nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt I GZ 5/11 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Istotnym w sprawie jest fakt, że strona ze swojego uprawnienia skorzystała składając wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, wypełniony formularz PPPr a Referendarz, pomimo nadesłania go po terminie, niemniej jednak przed wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wniosek ten rozpoznał.
Zaznaczyć należy, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu należy odrzucić (art. 88 P.p.s.a.). Skoro zatem uchybienie terminu, którego przywrócenia żądała skarżąca nie wywoływało dla niej ujemnych skutków orzeczenie Referendarza z dnia 15 lutego 2018 r. należało uznać za prawidłowe.
Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.