Uzasadnienie
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2005 r. skarżący W.Ś. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 lipca 2011 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wyżej wymienionej skargi w kwocie 7.391 zł.
Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został doręczony skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2011 r. Z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego tut. Sądu udzielonej 29 sierpnia 2011 r. wynikało, że do dnia 26 sierpnia 2011 r. nie wpłynęła wpłata z tytułu wpisu w niniejszej sprawie.
Natomiast w dniu 31 sierpnia 2011 r. wpłynęło pismo W.Ś. z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wraz z wymienionym wnioskiem skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podał, że nie dotrzymał terminu, którego bieg kończył się w dniu 23 sierpnia 2011 r., z powodu wystąpienia przyczyn obiektywnych, niezawinionych przez niego. Celem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego Nr [...] mającego poświadczać, że skarżący "w terminie do wniesienia wpisu był niespodziewanie chory i z uwagi na rodzaj choroby nie miał możliwości podjęcia czynności procesowej osobiście". Wnioskodawca podał, że w czasie choroby był zobowiązany do leżenia w łóżku. Oświadczył przy tym, że rodzaj choroby oraz brak pełnomocnika w postępowaniu uniemożliwił wykonanie sądowego wezwania, które jest realizowane przez wystąpienie o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący wskazał jeszcze, że wobec ustania większości negatywnych skutków choroby w dacie zamieszczonej na jego piśmie stan zdrowia umożliwił mu wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz dopełnienie równocześnie czynności, dla której termin był określony, poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznając powyższy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, w świetle okoliczności występujących w sprawie Sąd przyjął, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Skarżący usprawiedliwiał uchybienie terminu nagłą chorobą, która wystąpiła w okresie, gdy upływał termin do uiszczenia wpisu, uniemożliwiając osobiste podjęcie przez niego czynności. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że niezdolność do pracy obejmowała okres od 23 do 30 sierpnia 2011 r. a we wskazaniach lekarskich widnieje wpis "2" (opis w wyjaśnieniach "chory może chodzić").
Mając wzgląd na powyższe okoliczności Sąd jednak nie przyjął, że wystąpił brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. W swojej ocenie Sąd kierował się ugruntowanym poglądem, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej, więc nawet nie tylko należytej, staranności przy dokonaniu tej czynności. W świetle powyższego o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją zostanie uprawdopodobniony brak winy, m.in. przez wykazanie, że przyczyna uchybienia była od strony niezależna. Brak winy strony w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II CZ 116/06).
W razie choroby brak winy występuje wówczas, gdy choroba ta uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy 3
Sygn. akt I SA/Go 580/11 pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
Oceniając brak winy w uchybieniu terminu z uwzględnieniem wszystkich okoliczności tej konkretnej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że przedłożone zwolnienie lekarskie skarżącego nie jest w tym przypadku potwierdzeniem braku jego winy w uchybieniu terminu. Zauważyć bowiem należy, że co do zasady zaświadczenie o niezdolności do pracy samo w sobie nie wyklucza możności dokonania czynności procesowej przez stronę, nawet osobiście. Przedłożone zaświadczenie nie potwierdza przy tym okoliczności, na którą powołał się skarżący, mianowicie obowiązku "leżenia w łóżku". Według wskazania lekarskiego chory mógł chodzić a wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego w pierwszej kolejności zwolnienie od kosztów sądowych nie wymagało tylko osobistego działania strony. W wypełnieniu urzędowego formularza wniosku PPF, jak również co do jego nadania na poczcie skarżący mógł skorzystać z pomocy innych osób.
Wskazać jeszcze można, że początek choroby skarżącego przypada na ostatni dzień siedmiodniowego terminu, jaki biegł w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu. Zatem i to odwlekanie do ostatniej chwili czynności sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy można ocenić nie inaczej, jak brak należytej dbałości o swoje interesy, przekładający się na możliwość przypisania skarżącemu winy w niedotrzymaniu terminu.
W rozpatrywanym przypadku choroby skarżącego nie można traktować jako przeszkody nie do przezwyciężenia, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności i dbałości o własne sprawy. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił zatem, że z powodu jego choroby nie mogła być dokonana w terminie czynność procesowa. Wystąpienie choroby samo w sobie nie stanowi okoliczności bezwzględnie wyłączającej winę w uchybieniu terminu przez skarżącego. Dochowanie przez W.Ś. należytej staranności nawet w momencie wystąpienia choroby nie wymagało aż nadzwyczajnego wysiłku. Mógł on bowiem, chociażby z pomocą kogoś innego (np. domownika) sporządzić wniosek o przyznanie prawa pomocy (bez wymaganego formularza a nawet bez podpisu skarżącego) i wysłać go do Sądu. Wskazane braki byłyby traktowane jako braki formalne, do usunięcia których skarżący zostałaby wezwany przez Sąd w zakreślonym terminie.
Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do Sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne.
Podsumowując należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło przy braku jego winy. Według Sądu powołane we wniosku o przywrócenie terminu przyczyny uchybienia terminu są przejawem niedołożenia wymaganej staranności w prowadzeniu swoich spraw, świadczą o zaniedbaniu w tej konkretnej sprawie.
Nieuprawdopodobnienie zatem przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu spowodowało, że Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.