Uzasadnienie
J.K. wniósł skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...].
Zarządzeniem z 26 września 2019 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru Pesel strony skarżącej oraz wartości przedmiotu zaskarżenia. Przesyłkę zawierająca wezwanie, skierowaną na adres podany przez skarżącego w skardze, doręczono dorosłemu domownikowi tj. R.K. w dniu 2 października 2019 r. (zpo – k. 20 akt sądowych).
Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi.
Postanowieniem z 22 października 2019 r. tut. Sąd odrzucił skargę oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 28 października 2019 r.
Pismem z [...] listopada 2019 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiadał wiedzy o skierowaniu do niego korespondencji. O fakcie tym dowiedział się w dniu doręczenia postanowienia odrzucającego skargę. W placówce pocztowej w [...] w dniu 29 października 2019 r. uzyskał informację, że korespondencję odebrała R.K. (bratowa). Podniósł, że pozostaje w konflikcie ze swoim bratem i toczące się postępowania w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami mają również związek z narastającym konfliktem, w związku z czym bratowa miała interes w tym, by nie przekazać mu otrzymanej korespondencji. Zatem nie uzupełnił braków formalnych skargi nie z własnej winy, gdyż nie wiedział o zobowiązaniu Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Zanim Sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności zobowiązany jest poddać terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, skarżący postanowienie odrzucającego skargę odebrał w dniu 28 października 2019 r, z kolei wniosek o przywrócenie terminu wniósł 4 listopada 2019 r., co oznacza, że ww. termin został zachowany.
Poddając kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, należy wskazać, że wiąże się ono z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy.
Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, zostało odebrane przez jego bratową - R.K., która nie poinformowała go tym fakcie. Ponieważ pozostaje w konflikcie z bratem, to odbierająca przesyłkę sądową, miała interes w tym, by nie przekazać mu otrzymanej korespondencji. Tym samym nie uzupełnił braków formalnych skargi nie własnej winy, gdyż nie wiedział o nałożonym przez Sąd zobowiązaniu.
Zdaniem Sądu, argumentacja strony zasługuje na uwzględnienie.
Kluczowy w sprawie art. 72 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Ww. przepis przewiduje instytucję zastępczego doręczenia pisma osobie fizycznej, by nie tamować postępowania. Jest ono dopuszczalne, jeżeli łącznie spełnione są cztery przesłanki:
- 1) adresata nie ma w domu;
- 2) doręczyć można tylko dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy;
- 3) osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie;
- 4) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie zastępcze jest oparte na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może zostać obalone (por. postanowienie SN z 12.01.1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973/12, poz. 215). Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, gdy doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią art. 72 p.p.s.a.), jak i wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata (zob. B. Dauter. Komentarz do art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX).
Z akt sprawy, choćby z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca m.in. organom, że niezasadnie został obciążony tą częścią opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą powinien zostać obciążony jego brat – R.K. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, w sprawie występuje realna sprzeczność interesów, która powoduje, że domniemanie prawidłowości doręczenia z art. 72 P.p.s.a. zostaje obalone. Prawdopodobnym w tej sytuacji jest również brak współpracy ze strony osoby, która podjęła przesyłkę, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z treścią wezwania. Sąd podziela w tym miejscu pogląd wyrażony w orzecznictwie, że obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi z kolei prawo strony do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności procesowej (vide: wyrok NSA z 3.04.1996 r., SA/Ka 1312/95, Lex nr 26708).
Z tego powodu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.