Uzasadnienie
Skarżący Z.Ł. wniósł od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 listopada 2010 r. skargę kasacyjną.
Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wypadku wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej, wynoszącego 4860 zł.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że ma na utrzymaniu małoletnią córkę a posiadany przez niego majątek został zajęty w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną. Komornik zajął także część wynagrodzenia żony skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zważył, co następuje
Prawo pomocy obejmuje zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym może być ono przyznane skarżącemu w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej.
W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swojej rodziny.
Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Jednak należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny 1
Sygn. akt I SA/Go 97/10 w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04 (niepub!.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.
Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu.
W oparciu o całokształt złożonych dokumentów, w szczególności sytuację rodzinną i materialną wnioskodawcy, opartą na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej sytuacji finansowej strony, Sąd doszedł do przekonania, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej.
Sąd wziął pod uwagę fakt, że majątek skarżącego został zajęty przez komornika, zajęto również część wynagrodzenia żony skarżącego, ponadto na utrzymaniu skarżącego jest małoletnia córka M.Ł.. Biorąc pod uwagę również okoliczność, że łączne dochody gospodarstwa domowego skarżącego i jego żony, które według przedłożonych dokumentów i oświadczeń są w takiej wysokości jak wydatki rodziny, Sąd uznał, że opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej przewyższa możliwości finansowe skarżącego i jego rodziny, dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.