Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...], nr [...] określającą kwotę zaległości podatkowej za miesiąc grudzień 1999 r. w wysokości 748.769,77 zł - stanowiącą sankcje z tytułu sprzedaży zapalniczek z importu bez wymaganego certyfikatu oraz kwotę odsetek za zwłokę w wysokości 268.921,20 zł.
W podstawie prawnej decyzji Izba Skarbowa powołała przepisy art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55 poz. 250 z późn. zm).
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Izba Skarbowa w pierwszej kolejności odniosła się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W tych ramach Izba Skarbowa przypomniała, że [...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. w dniach [...]-[...] i [...] 1999 r. przeprowadził kontrolę w "A" s.c. z siedzibą w D.. Zakres kontroli obejmował realizację obowiązków określonych w art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji na przestrzeni lat 1996-1997. W wyniku powyższego ustalono, iż "A" w okresie od [...]1996 r. do [...] 1999 r. dokonała sprzedaży przez własną sieć dystrybucji importowanych zapalniczek gazowych wielokrotnego napełniania "[...]" oraz zapalniczek jednorazowych "[...]" w ilości [...] sztuk uzyskując przychód rzeczywisty brutto 748.769,77 zł. Importowane zapalniczki wprowadzone przez sprzedawcę do obrotu handlowego nie posiadały certyfikatu na znak bezpieczeństwa, tym samym w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K., nie został dopełniony obowiązek zgłaszania do certyfikacji na zastrzeżony przez Centrum znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem wyrobów krajowych i importowanych mogących stwarzać zagrożenie albo, które służą ratowaniu życia, zdrowia i środowiska.
Jak wynika z protokołu Inspekcji, reprezentujący spółkę Pan R. R. oświadczył, iż spółka certyfikatu nie posiada, a proces certyfikacji aktualnie trwa. W dalszym toku czynności kontrolnych stwierdzono, co potwierdzone zostało jednoznacznie przez Biuro certyfikacji Wyrobów przy Instytucie Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w K., iż proces certyfikacji został przerwany, a wniosek "A" s.c. skreślony z uwagi na brak kontroli przedlicencyjnej i nie realizowanie zobowiązań finansowych wobec IGNiG. Z dalszej części protokołu wynika, że mogłoby nastąpić wznowienie procesu po ponownym złożeniu wniosku o certyfikat, jednakże nie będzie on obejmować okresu od złożenia poprzedniego wniosku.
Następnie kontrolujący dokonał rozliczenia ilości i wartości sprzedanych w okresie od [...] 1996 r. do [...] 1999 r. zapalniczek tj. [...] sztuk na łączną wartość brutto 748.769,77 zł, na które spółka nie posiadała wymaganych certyfikatów.
W dalszej kolejności [...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K., zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o badaniach i certyfikacji, pismem z dnia [...] 1999 r. powiadomił stronę, iż wobec braku wymaganych certyfikatów winna dokonać wpłaty do budżetu państwa wyliczonej w toku kontroli kwoty 748.769,77 zł w terminie dla wpłat zaliczek podatku dochodowego tj. do dnia 20 stycznia 2000 r. W przedmiotowym piśmie pouczono stronę o przysługującej jej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie O/Z w Katowicach. Jednocześnie organ kontrolny pismem z dnia [...] 1999 r. zawiadomił Urząd Skarbowy w D. o stwierdzonych nieprawidłowościach i zobowiązaniu "A" do wpłacenia sankcji do budżetu państwa. Tymczasem wspólnicy spółki "A" w dniu 20 stycznia 2000 r. skierowali skargę do NSA, który w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2000 r. uznał między innymi, iż pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia [...] 1999 r. nosi znamiona decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do organu administracji wyższego stopnia i z uwagi na niewyczerpanie toku instancji - skargę odrzucił.
W związku z powyższym strona złożyła do Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Spółka w odwołaniu wniosła o uchylenie orzeczenia organu I instancji podnosząc jednocześnie, iż wyroby odpowiadały wymogom bezpieczeństwa i na terenie kraju posiadały konieczne certyfikaty. Ponadto strona zarzuciła organowi kontrolnemu brak możliwości swobodnego wypowiedzenia się w sprawie.
Organ II instancji decyzją z dnia [...] r. postanowił przywrócić stronie termin do wniesienia odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Dnia [...] 2000 r. wspólnicy spółki wnieśli skargę do NSA na w/w decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie w całości i o wstrzymanie jej wykonanie.
Postanowieniem z dnia [...] r. Urząd Skarbowy w D. powiadomił stronę o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia zaległości podatkowej w związku z nie wpłaceniem do budżetu państwa kwoty stanowiącej 100% kwoty uzyskanej ze sprzedaży zapalniczek, na które nie uzyskano certyfikatu.
Pismem z dnia [...] 2000 r. Urząd Skarbowy zawiadomił "A" o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w związku z wszczętym postępowaniem w przedmiotowej sprawie. Nadto postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania podatkowego. Następnie decyzją z dnia [...] r. określił spółce kwotę zaległości podatkowej za miesiąc grudzień 1999 r. w wysokości 748.769,77 zł oraz kwotę odsetek za zwłokę na dzień [...] 2000 r. w wysokości 268.921,20 zł za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających certyfikacji, a nie oznaczonych tym znakiem, co zostało stwierdzone podczas czynności kontrolnych prowadzonych przez [...] Inspektorat Inspekcji Handlowej w K..
Od powyższej decyzji Urzędu Skarbowego strona wniosła odwołanie do Izby Skarbowej w K. formułując następujące zarzuty: błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezkrytycznym przejęciu wyliczeń Inspekcji Handlowej i nie zweryfikowaniu ich, przedwczesne wydanie decyzji z uwagi na fakt, iż została wniesiona skarga do NSA na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej. Ponadto strona stwierdziła, iż decyzja Inspekcji Handlowej nie uprawomocniła się w związku z wniesieniem skargi, dlatego też kwestionowane wyliczenia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wyrokiem NSA mogą być bezprzedmiotowe.
W dniu [...] r. Izba Skarbowa wydała postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego z uwagi na fakt, iż rozpatrzenie sprawy jak i wydanie decyzji ostatecznej w postępowaniu uzależniono od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez NSA w związku ze złożeniem skargi na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej.
Pismem z dnia [...] 2002 r. Główny Inspektorat Inspekcji Handlowej przesłał Izbie Skarbowej w K. kserokopię wyroku NSA z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt. IV SA 1776/00 informując jednocześnie, iż w dniu [...] 2002 r. skierowany został do Prezesa NSA wniosek o złożenie w tej sprawie rewizji nadzwyczajnej. Wobec otrzymania wyroku Izba Skarbowa w K. postanowieniem z dnia [...] r. podjęła z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] 2002 r. zawiadomiono stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego w sprawie. Tymczasem zarówno postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania jak i zawiadomienie zostały zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją "nie podjęto w terminie". W związku z tym oby dwa pisma pozostawiono w aktach sprawy.
Przedstawiając przebieg dotychczasowych postępowań przed organami inspekcji handlowej, organami podatkowymi i organami sądowymi oraz dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Izba Skarbowa uznała zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r. za prawidłową. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko w pierwszej kolejności zauważyła, że wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt IV SA 1776/00 wydany w wyniku w/w skargi uchylił decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej jedynie z przyczyn formalnych. W ocenie składu orzekającego organy inspekcji handlowej nie posiadają kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych, w tym decyzji określających bądź ustalających wysokość sankcji ekonomicznych na znak bezpieczeństwa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł natomiast, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji, organ kontroli obowiązany jest do zawiadomienia właściwego urzędu skarbowego o stwierdzonych w trackie kontroli uchybieniach - ilości i wartości wyrobów lub usług, których te uchybienia dotyczą.
Sankcja ekonomiczna w postaci obowiązku wpłacenia do budżetu państwa kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów (art. 26 ustawy o badaniach certyfikacji) jest - w ocenie Sądu - obowiązkiem wykonującym wprost z mocy prawa, której adresatem jest przedsiębiorca wprowadzający do obrotu towary nie posiadające wymaganego certyfikatu.
Izba Skarbowa zauważyła, że omawiany wyrok NSA nie podważa zatem ustaleń dokonanych przez organ Inspekcji Handlowej w K., który w protokole inspekcji z dnia [...].1999 r. określił ilość ([...] sztuki) i wartość (748.769,77 zł) wprowadzonych w okresie od [...] 1996 r. do [...] 1999 r. do obrotu wyrobów (zapalniczek) bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa.
Dodano, że organ kontroli wypełnił także dalsze dyspozycje art. 27 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji zawiadamiając właściwy urząd skarbowy o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Kontynuując podniesiono, że zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r. (obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniem na znak bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem (Dz. U. Nr 55, poz. 661) właściwy urząd skarbowy w przypadku stwierdzenia, że przedsiębiorca pomimo ciążącego na nim obowiązku (wynikającego z mocy prawa tj. art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji) nie dokonał wpłaty sankcji ekonomicznej w terminie wyznaczonym dla rozliczeń podatku dochodowego, wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu sankcji wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od następnego dnia po upływie terminu płatności.
Skonstatowano, że tak też postąpił w przedmiotowej sprawie Urząd Skarbowy w D., który wobec niewpłacenia przez wspólników firmy "A" kwoty sankcji - wydał zaskarżoną decyzję. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 207, art.2 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jako, że omawiane sankcje ekonomiczne stanowią niepodatkowe należności budżetu państwa, do których mają zastosowanie przepisy tej ustawy oraz na podstawie przepisów z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji. Ponieważ wyrok NSA nie podważał ustaleń dokonanych przez organ Inspekcji Handlowej w K. Izba Skarbowa uznała za nietrafny zarzut odwołania dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych, który miał polegać bezkrytycznym przyjęciu przez organ podatkowy wyliczeń PIH i ich niezweryfikowania. Zaakcentowano, że na gruncie ustawy o badaniach i certyfikacji, kompetencje do określenia ilości i wartości wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 tej ustawy posiadają organy kontroli.
W rozpatrywanej sprawie organem kontroli był organ inspekcji handlowej, a "właściwym urzędem skarbowym" czyli adresatem dyspozycji z art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy dotyczącym zawiadomienia o stwierdzonych uchybieniach był Urząd Skarbowy w D.. Urząd ten nie jest zatem w niniejszej sprawie "organem kontroli", a tym samym nie posiada uprawnień do kwestionowania ustaleń "organu kontroli". Ponadto w niniejszej sprawie ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. były przedmiotem oceny organu nadrzędnego tj. Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, który - niezależnie od zanegowanej przez NSA w Warszawie formy załatwienia sprawy - podzielił stanowisko Inspekcji Handlowej w K. nie dopatrując się błędów merytorycznych w ustaleniach podległego organu.
Dodatkowo zauważono, że strona w odwołaniu nie sprecyzowała, które konkretnie ustalenia organu kontroli miałyby być przedmiotem weryfikacji, a analiza przekazanego Urzędowi Skarbowemu materiału przez Inspekcję Handlową w K. nie budzi wątpliwości organów podatkowych.
W zakończeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzono, że szczegółowy wyrobów podlegających certyfikacji określony został w zarządzeniu Dyrektora Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji z dnia 20 maja 1994 r. w sprawie ustalenia wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłoszenia do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczenia tym znakiem (M.P. Nr 39, poz. 335 z późn. zm.). Na dzień wydania decyzji przez Urząd Skarbowy obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1999 r. w sprawie wykazu wyrobów wyprodukowanych w Polsce, a także wyrobów importowanych do Polski po raz pierwszy, mogących stwarzać zagrożenie albo służących ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia i środowiska, podlegających obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem oraz wyrobów podlegających obowiązkowi wystawiania przez producenta deklaracji zgodności (Dz. U. Nr 5, poz. 53 z 2000 r.). W grupie asortymentowej wykazu 06 symbol SWW 0671-43 znajdują się zapalniczki i zapalarki jednorazowego i wielokrotnego napełniania gazem płynnym.
W podsumowaniu stwierdzono, że bezspornym jest, iż skarżąca spółka prowadziła obrót zapalniczkami jednorazowego i wielokrotnego napełniania gazem płynnym, które podlegały obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa. Bezspornym jest także, iż proces certyfikacji importowanych zapalniczek rozpoczęty przez spółkę został przerwany.
W skardze do Sądu Administracyjnego wspólnicy spółki cywilnej "A" wnieśli i uchylenie decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. jako wydanej z naruszeniem prawa procesowego. Decyzji tej zarzucili naruszenie art. 8, 9, 10 § 1, 11, 104 § 1 i art. 107 Kpa a nadto przepisu art. 26 ustawy badaniach i certyfikacji w zw. z § 12 ust. 4 postanowienia nr 16 Rady Badań i Certyfikacji z dnia 20 grudnia 1995 o zmianie postanowienia nr 10 z dnia 31 marca 1995 r. w sprawie szczegółowego trybu certyfikacji wyrobów.
W uzasadnieniu skargi streszczono dotychczasowy przebieg postępowania i wyeksponowano fakt, że zaskarżona decyzja oparta została na decyzji Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, która to decyzja została w całości uchylona wyrokiem NSA z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt IV SA 1776/00. Przyznano, że wprawdzie NSA nie rozważał błędów merytorycznych postępowania tym niemniej zarzuty w tym zakresie były przez stronę podnoszone. Zarzucono, że organy podatkowe nie ustosunkowały się do okoliczności, iż wprowadzone do obrotu zapalniczki spełniały wymogi uprawniające je do oznaczenia certyfikatem i były bezpieczne.
Podniesiono także, iż uzyskany przez skarżących certyfikat nr [...] wydano co prawda z datą [...] 1999 r., jednak niewątpliwym jest, że dotyczy on towarów wprowadzonych do obrotu w okresie kwestionowanym przez Inspektorat oraz, że certyfikat został wydany na podstawie badań tych właśnie towarów.
Skarżący zakwestionowali także wyliczenie dokonane przez Inspektorat, w szczególności poprzez wskazanie faktu, że wyliczenie to obejmuje również okres w którym do obrotu wprowadzono zapalniczki pod warunkiem późniejszego uzyskania certyfikatu.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo ustosunkowując się do zarzutów skargi zaakcentowano, że decyzja Urzędu Skarbowego oparta była na protokole kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K..
Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w dniu 22 lipca 2003 r., kiedy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).
Odnotować jednak trzeba, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz. U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga jest nieuzasadniona. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy [...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. prawidłowo ustalił w wyniku kontroli dodatkowe należności budżetowe z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji, stanowiące 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów za okres od [...] 1996 r. do [...] 1999 r. w kwocie 748.769,77 zł, pismem z dnia [...] 1999 r. powiadomił stronę, iż wobec braku wymaganych certyfikatów winna dokonać wpłaty do budżetu państwa wyliczonej w toku kontroli kwoty 748.769,77 zł w terminie dla wpłat zaliczek podatku dochodowego tj. do dnia 20 stycznia 2000 r., zawiadomił właściwy urząd skarbowy o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz czy Urząd Skarbowy w D. prawidłowo określił spółce decyzją z dnia [...] r. decyzją z dnia [...] r. kwotę zaległości podatkowej za miesiąc grudzień 1999 r. w wysokości 748.769,77 zł oraz kwotę odsetek za zwłokę na dzień [...] 2000 r. w wysokości 268.921,20 zł za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających certyfikacji, a nie oznaczonych tym znakiem, co zostało stwierdzone podczas czynności kontrolnych prowadzonych przez [...] Inspektorat Inspekcji Handlowej w K..
W tych okolicznościach w punkcie wyjścia przywołać należy treść art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250 z późn. zm.) zgodnie z którym, przedsiębiorca, który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem lub wyprodukowane niezgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania tego znaku, jest obowiązany wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wprowadzone do obrotu zapalniczki gazowe podlegały oznaczeniem znakiem bezpieczeństwa. Obowiązek zgłaszania do certyfikacji przedmiotowych wyrobów został ujęty w zarządzeniu Dyrektora Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji z dnia 20 maja 1994 r. w sprawie ustalenia wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłoszenia do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem (M.P. Nr 39, poz. 335 z późn. zm.). Na dzień wydania decyzji przez Urząd Skarbowy obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1999 r. w sprawie wykazu wyrobów wyprodukowanych w Polsce, a także wyrobów importowanych do Polski po raz pierwszy, mogących stwarzać zagrożenie albo służących ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia i środowiska, podlegających obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem oraz wyrobów podlegających obowiązkowi wystawiania przez producenta deklaracji zgodności (Dz. U. Nr 5,poz. 53 z 2000 r.). W grupie asortymentowej wykazu 06 symbol SWW 0671-43 znajdują się zapalniczki i zapalarki jednorazowego i wielokrotnego napełniania gazem płynnym.
Okoliczności powyższej skarżący nie kwestionują i zadawali sobie z niej sprawę skoro wnioskiem z dnia [...] 1996 r. zwrócili się do Instytutu Gazownictwa Naftowego i Gazownictwa w K. o przeprowadzenie stosowanych badań. Z ustaleń faktycznych wynika, że rozpoczęty proces certyfikacji został przerwany z uwagi na niedopełnienie obowiązków przez stronę skarżącą. Przedstawiony przez stronę certyfikat nr [...] dotyczył wyrobów wprowadzonych do obrotu po dniu [...] 1999 r. zaś stwierdzenia Inspekcji Handlowej odnoszą się do okresu poprzedzającego jego wydanie.
Rodzi się zatem pytanie czy w ustalonym stanie faktycznym skarżący wprowadzili do obrotu wyroby podlegające oznaczaniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem. Na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco. Zgodnie a art. 3 pkt 12 ustawy o badaniach i certyfikacji, znak bezpieczeństwa to - zastrzeżony znak przyznawany zgodnie z zasadami systemu certyfikacji, potwierdzający, że dany wyrób, używany zgodnie z zasadami określonymi przez producenta, nie stanowi zagrożenia dla życia, zdrowia, mienia i środowiska. Tryb i sposób oznaczania wyrobów znakiem bezpieczeństwa określały przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 21 ustawy o badaniach i certyfikacji. Analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że wyroby podlegające oznaczeniem znakiem bezpieczeństwa a nie oznaczone tym znakiem to wyroby nie posiadające ważnego znaku bezpieczeństwa nadanego przez jednostkę certyfikującą.
W kontekście powyższego za błędny należy uznać pogląd skarżących, że podstawą do uznania, że wyroby posiadające certyfikaty jest nie fakt uzyskania ważnych certyfikatów, a sam fakt rejestrowania wniosków o przyznanie certyfikatu przed ich wprowadzeniem do obrotu.
W konsekwencji przy ustalonym stanie faktycznym nie ulega kwestii, że skarżący wprowadzili do obrotu zapalniczki gazowe takiego oznaczenia nie posiadające.
Ustosunkowując się do wysokości określonej sankcji ekonomicznej należy w pierwszym rzędzie odnotować, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2004 r. sygn. SK 21/03 (OTK-A 2004/6/56) orzekł, iż art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 i Nr 121, poz. 770, z 1999 r. Nr 70, poz. 776, z 2000 r. Nr 43, poz. 489 i Nr 89, poz. 991, z 2001 r. Nr 111, poz. 1194 oraz z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 i Nr 135, poz. 1145) jest zgodny z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono między innymi, że ".. Celem przewidzianej w zakwestionowanej przepisie sankcji jest nakłonienie producenta, usługodawcy do przestrzegania wymogu ustawowego nałożonego z uwagi na konieczność zapobiegania zagrożeniom dla życia, zdrowia i środowiska.
Nieprzestrzeganie tych warunków łączyć się może potencjalnie z ujemnymi konsekwencjami dla konsumentów. Sankcja ekonomiczna za wprowadzenie do obrotu towaru bez wymaganego znaku stosowana automatycznie z mocy ustawy z tytułu winy obiektywnej podmiotu gospodarczego ma znaczenie przede wszystkim prewencyjnie. Zmierza do przekonania producenta, iż wypełnienie ustawowych obowiązków leży w ich interesie, gdyż zapobiega ewentualnym skutkom wprowadzenia do obrotu "niebezpiecznych wyrobów". Celowość i niezbędność tej regulacji nie powinna zatem budzić wątpliwości.
W związku z zarzutem nadmiernej dolegliwości określonej w art. 26 ust. 1 ustawy, sankcji, Trybunał Konstytucyjny stoi na stanowisku, że naruszenie prawa nie powinno przynosić sprawcy korzyści ekonomicznych. W odniesieniu do kategorii ważnego interesu publicznego chronionego przez Konstytucję konieczne jest stworzenie takiej sytuacji, w której naruszenie prawa staje się dla sprawcy nieopłacalne. W wysokość opłaty, do wniesienia której przedsiębiorca jest zobowiązany w przypadku wprowadzania do obrotu produktu bez wymaganej certyfikacji, powinna zapobiegać kalkulowaniu przez zobowiązanego ewentualnych korzyści płynących z naruszenia prawa (...) Sankcja wymierzana na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji polega na przejęciu przez państwo tylko tego przychodu, który przedsiębiorca uzyskał z wprowadzenia do obrotu produktu stanowiącego zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników.
W konfrontacji z wartościami, które podlegają ochronie na podstawie ustawy (życie, zdrowie, minie, bezpieczeństwo, środowisko), za usprawiedliwione należy uznać nałożenie sankcji w takiej właśnie wysokości"
Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy należy uznać, że wysokość określonej sankcji została określona w sposób prawidłowy. Zaskarżona decyzją zawiera bowiem ustalenia w zakresie wprowadzenia do obrotu przez stronę w okresie od [...].1996 r. do [...].1996 r. zapalniczek nie posiadających stosownych certyfikatów na oznaczenie znakiem bezpieczeństwa. Należność tytułu sprzedaży zakwestionowanych wyrobów określoną tą decyzją kreślono na 748.769,77 zł wynika ona z zestawienia dowodów źródłowych obejmujących miesięczne zestawienia faktur VAT dokumentujących sprzedaż zapalniczek. Zestawienie to obrazuje faktyczną wysokość sprzedaży dokonaną w badanym okresie i zostało sporządzone w oparciu o dowody źródłowe okazane przez podatnika w trakcie kontroli.
W tym miejscu konieczne jest ustosunkowanie się do opisanego w stanie faktyczny trybu postępowania w niniejszej sprawie. Otóż [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w K. pismem z dnia [...].1999 po przeprowadzeniu inspekcji na podstawie art. 7 ustawy z dnia 25 lutego 1985 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 105 poz. 1205 z póź. zm). poinformował "A" s.c. o tym że przedsiębiorstwo zobowiązane jest wpłacić do budżetu Państwa w terminie do dnia 20 stycznia 2000 r. kwotę 748.769,77 zł stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży w okresie od dnia [...] 1996 r. do dnia [...] 1999 r. importowanych zapalniczek gazowych "[...]" oraz zapalniczek "[...]" podlegających certyfikacji na znak bezpieczeństwa, co jest zgodne z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55 poz. 250 ze zm.), zaś w przypadku niewpłacenia ustalonej kwoty, zgodnie z art. 28 ust.2 wyżej wymienionej ustawy, wystawiony zostanie tytuł wykonawczy stanowiący podstawę do przymusowego ściągnięcia tej należności w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pismo zawierało pouczenie, że w przedmiotowej sprawie na podstawie na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z póź zm.) przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach.
Zgodnie z powyższym pouczeniem M. D., K. R. i R. R. wspólnicy s.c. "A" wnieśli skargę do NSA OZ w Katowicach, która została odrzucona postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt. II SA/KA 169/00, gdyż została wniesiona beż wyczerpania środków odwoławczych.
Stosownie do treści postawienia Sądu wspólnicy spółki "A" złożyli odwołanie od pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] 1999 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminy do wniesienia odwołania.
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia [...] r. przywrócił termin złożenia odwołania oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismem z dnia [...] 2000 r. wspólnicy spółki cywilnej "A" wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt. IV SA 1776/00 uchylił decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej.
Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzja wydana została bez podstawy prawnej, gdyż sankcja ekonomiczna w postaci obowiązku wpłacenia do budżetu Państwa kwoty stanowiącej 100 % sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów jest obowiązkiem wynikającym wprost z normy prawnej, której adresatem jest przedsiębiorca wprowadzający do obrotu towary nieposiadające wymaganego certyfikatu. W przypadkach takich nie wydaje się decyzji administracyjnych, gdyż byłyby one dotknięte wadą nieważności.
Sąd odniósł się także do kompetencji organów Inspekcji Handlowej i uznał, że organy Inspekcji Handlowej są organami kontroli, zaś pojęcie organu kontroli nie jest równoznaczne z pojęciem organu administracji publicznej, który z istoty swej powołany jest do rozstrzygnięcia indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnych. Uprawnienie takie musi jednoznacznie wynika z przepisów prawa, zaś żaden z przepisów nie daje organom Inspekcji Handlowej prawa do określania bądź ustalania wysokości sankcji ekonomicznej w drodze decyzji administracyjnej. Organy Inspekcji Handlowej są uprawnione jedynie do przeprowadzania kontroli, sporządzenia z dokonanych czynności kontrolnych protokołu, którym określa się ilość i wartość wyrobów, których uchybienia dotyczą i zawiadomienia o tym fakcie właściwego urzędu skarbowego.
W ocenie Sądu wydawanie przez organy Inspekcji Handlowej decyzji w tej i podobnych sprawach prowadziłyby do sytuacji w której w jednej sprawie byłyby wydawane dwie decyzje, gdyż decyzję w każdej takiej sprawie wydanej urząd skarbowy, jeżeli przedsiębiorca nie wpłaci dobrowolnie należnej kwoty do budżetu Państwa, co kwalifikuje się jako przesłanka stwierdzenia nieważności.
Nie wydając się w polemikę co do słuszności prezentowanego wyżej stanowiska niezbędnym jest przywołanie unormowania art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Analogicznie unormowanie zawierał art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z póź zm.).
Przez ocenę prawną, o której stanowi powyższy przepis, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawa może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (np. podatkowej). Obowiązek podporządkowania się ocenie pranej wyrażone w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie podatkowym i na sądzie. Może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w drodze w drodze rewizji nadzwyczajnej (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt. I SA/Ka 2408/98 wyd. elektr. LEX-TEMIDA nr 44392).
Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 30 ustawy o NSA uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez NSA. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem NSA (por. Tadeusz Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne. Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1996 r. str. 153-258 por. wyrok NSA z 15 stycznia 1998 r. sygn. akt II SA/1560/97 wyd. (CD) Temida maj 2001 nr 41916).
Analizując przebieg niniejszego postępowania należy stwierdzić, że organy zastosowały się do zawartych w opisanych w wyroku wskazań. Mianowicie konsekwencją powiadomienia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej Urzędu Skarbowego w D. o niewypłaceniu przez przedsiębiorcę sankcji ekonomicznej wynikającej z protokołu kontroli było wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie określenia zaległości podatkowej w związku z niewpłaceniem do budżetu Państwa kwoty stanowiącej kwoty sławiące 100% kwoty uzyskane ze sprzedaży zapalniczek, na które nie uzyskano certyfikatu.
W powołaniu należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, dokonane ustalenia faktyczne znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach, dały też podstawę do poczynienia trafnych rozważań fatycznych i prawnych. Wyrażone w decyzji stawisko organu zostało nadto dostatecznie pod względem formalnym uzasadnione.
Decyzja ta nie uchybia także przepisom prawa materialnego, gdyż poczynione rozważania należy podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ wysnuł zasadne wnioski.
Kierując się powyższymi względami Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)