Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, gdyż decyzje ostateczne będące jej przedmiotem wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, a także procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie sposób nie zgodzić się z twierdzeniem organów celnych obu instancji, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązującym.
Wynika to bowiem jednoznacznie z treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. Oznacza to, że wymiar cła winien odpowiadać stanowi prawnemu i faktycznemu z dnia odprawy celnej, w tym przypadku z maja i lipca 1994 r. Tymczasem organy celne, rozpoznając wniosek o uchylenie decyzji zawartych w dokumentach administracyjnych SAD z dnia 18 maja i 28 lipca 1994 r., skoncentrowały się na wykazaniu, że w decyzjach pierwotnych dokonano prawidłowej klasyfikacji celnej towarów i odpowiadającego jej wymiaru cła, czego dowodem jest powołana w decyzji odwoławczej i odpowiedzi na skargę, opinia Rady Współpracy celnej w Brukseli z dnia 14 listopada 1994 r.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego dokument ten nie był dołączony do akt ani przedstawiony stronie, nie mówiąc już o jego opublikowaniu w sposób umożliwiający powszechny dostęp dla podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą. Dołączony zaś do pism procesowych GUC z dnia 18 września 1997 r. dokument zawiera decyzje Komitetu Systemu Zharmonizowanego a nie opinię Rady Współpracy Celnej. Z kolei pisma dyrektora Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych GUC wynika, że dokument ten był jedynie wewnętrznym materiałem roboczym, a nie wiążącą opinią klasyfikacyjną.
(...) Rozpoznając wnioski o uchylenie decyzji, złożone przez stronę skarżącą organu powinny były zatem ocenić prawidłowość zakwalifikowania spornego materiału pakunkowego "Tetra Pac" po przeanalizowaniu pozycji 48 11 i pozycji 48 19 taryfy celnej, uwagi 7 do działu 48 tej taryfy i z uwzględnieniem wyglądu oraz przeznaczenia sprowadzonego towaru.
W tym zakresie Sąd podtrzymuje pogląd wyrażony w wyroku z dnia 29 lutego 1996 r. SA/Ka 19/95. W wyroku tym - w oparciu o treść taryfy celnej oraz zapoznanie się technologicznymi uwarunkowaniami pakowania napojów w kartonowe opakowania - sąd wyraził stanowisko, że importowane kartony opakowaniowe do napojów i soków owocowych do maszyn "Tetra Pac" i "Combi Bloc" charakteryzują się takimi samymi cechami wyrobu, który jest gotowym materiałem służącym do pakowania wymienionych płynów. Kartony te powinny być zatem zakwalifikowane do jednej i tej samej pozycji taryfy celnej i objęte kodem 48 19. Pozycja 48 11 taryfy celnej obejmowała bowiem, materiały do pakowania prostego lub przeznaczone do dalszej istotnej obróbki. Z jej treści jak i z uwagi 7 do działu 48 wynikało, że pozycja ta obejmuje wyłącznie papier, tekturę, watę celulozową i wstęgi z włókien celulozowych powlekane, impregnowane, barwione powierzchniowo, ozdobione lub drukowane powierzchniowo w zwojach lub arkuszach.
Sąd uznał, że za tego rodzaju wyrób nie można uznać spornego materiału opakowaniowego, charakteryzującego się nie tylko specyficznymi właściwościami i budową, ale posiadającego wydrukowany tekst dla konkretnego produktu finalnego, określone wymiary i tłoczenia pozwalające bez żadnej fazy przetworzenia złożyć te kartony w gotowe pudełka przy użyciu maszyny w jednym ciągu technologicznym z wytworzeniem napojów i ich zapakowaniem. Zatem, bez wcześniejszego przerobienia, spełnia ten materiał funkcję kartonowego pudełka, choć w stanie rozłożonym, a nie częściowo sklejonym /zgrzanym/ jak w systemie "Combi Bloc". Powyższe rozumowanie NSA zyskało pełną aprobatę w wyroku Sądu Najwyższego, który - rozpoznając rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku, oddalił ją, stwierdzając m.in., że "zakwalifikowaniu do tej samej stawki celnej podlegają importowane, nie różniące się istotnie materiały do pakowania soków i napojów /kartony/, choć przywożone są z zagranicy w formie ukształtowanej w sposób dostosowany do różnych maszyn produkcyjnych" /wyrok SN z dnia 26 listopada 1996 r. III RN 29/96 - OSNAPU 1997 nr 12 poz. 205/.
Uwzględniając powyższe poglądy, wypracowane w stanie faktycznym i prawnym, obowiązującym w dacie dokonania odpraw celnych dotyczących niniejszej sprawy, Sąd uznał, że wydane decyzje pozostają w sprzeczności z art. 23 ust. 1 Prawa celnego.
Zauważył ponadto, że zarówno decyzje I instancji jak i zaskarżone decyzje Prezesa GUC, mimo iż formalnie powołały się na art. 155 Kpa, w swej treści całkowicie pominęły przesłanki zastosowania tego specyficznego środka, pozwalającego na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej. Oba organy zupełnie straciły z pola widzenia, że ustawodawca dał możliwość dokonania takiej zmiany jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wszystkie aspekty słusznego interesu strony, które w skardze i jej uzupełnieniu podkreślił pełnomocnik skarżącego Przedsiębiorstwa zasługują na rozważenie, a dodatkowo można stwierdzić, że zapewnienie jednolitego potraktowania kolejnych partii towaru, sprowadzonego w 1994 r. przez skarżącego do Polski, leży także w interesie społecznym. Organ odwoławczy, koncentrując swoje wywody wyłącznie w zakresie poprawności pierwotnych decyzji celnych nie uwzględnił, że nawet prawidłowa decyzja administracyjna może być zmieniona w trybie art. 155 Kpa.
Przede wszystkim jednak decyzje wydane w tym trybie muszą zawierać stanowisko w przedmiocie podstawowych przesłanek zastosowania tegoż trybu. Wobec braku takich stwierdzeń, zaskarżone decyzje pozostają również w sprzeczności z przepisem proceduralnym to jest art. 155 Kpa. (...).