Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 lutego 1998 r. (...), (...) Drugi Urząd Skarbowy w B.-B. określił W. J. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 45.724 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 38.632,70 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 15.486,20 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 207, art. 21 par. 1 pkt 1, par. 3, art. 53 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 722 ze zm./.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podatnik pismem z dnia 13 maja 1996 r. zawiadomił Urząd Skarbowy o rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie ślusarstwa i elektromechaniki, jednocześnie oświadczając, że będzie opłacany podatek ryczałtowy od przychodów ewidencjonowanych. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że całość uzyskanych w 1996 r. przychodów stanowią usługi świadczone na rzecz E. J. Usługi te polegały na czynnościach ślusarskich i w zakresie elektromechaniki. W okresie od 1 stycznia 1986 r. do 30 kwietnia 1996 r. W. J. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę u E. J. i wykonywał takie same czynności jak prowadząc samodzielnie działalność gospodarczą. W dalszej części decyzji szczegółowo wskazano dlaczego nie dano wiary twierdzeniom strony, że poprzednio wykonywana praca miała inny charakter. W związku z poprzednim zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę podatnik nie mógł skorzystać z ryczałtowej formy rozliczeń.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. J. zarzucił, że decyzja wydana została w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego, w wyniku czego organ I instancji uznał, że podatnik nie był uprawniony do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji I instancji.
Decyzją z dnia 20 maja 1998 r. (...) Izba Skarbowa w B.-B. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w B.-B. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że nie uznano za wiarygodny dowód z umowy o pracę i ze świadectwa pracy, z których wynika, że wykonywał on w warsztacie czynności dozorcy, konserwatora i zajmował się utrzymaniem porządku, czystości oraz remontami. Wskazano, że wcześniej podatnik podczas kontroli złożył odmiennej treści oświadczenie, w którym przyznał, iż nie posiada świadectwa pracy ani umowy o pracę. W ocenie organu odwoławczego przy ocenie materiału dowodowego nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. J. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa, a mianowicie:
- - art. 191 i art. 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./,
- - par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 722 ze zm./,
- - art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji I i II instancji oraz przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślono, że organy podatkowe dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego i oparły się na ustaleniach dokonanych u E. J., tj. u innego podatnika.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podniósł, że skarżący w dniu 16 maja 1997 r. złożył oświadczenie, w którym przyznał, iż świadczone usługi w ramach działalności gospodarczej są tymi samymi usługami jak wcześniej świadczonymi w ramach umowy o pracę.
Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2000 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym jej uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko i wyłącznie z punktu widzenia jej legalności a nie celowości, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja dotycząca podatku dochodowego za 1996 r.
Istotą sporu w analizowanej sprawie jest ustalenie czy podatnik podlegał obowiązkowi zryczałtowanego rozliczenia się z budżetem, czy też miał on obowiązek rozliczania się na zasadach ogólnych.
Stosownie do treści par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 719 ze zm./, przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się również do podatników, którzy rozpoczęli działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.
A zatem w przypadku ustalenia przez organy podatkowe, że podatnik przed rozpoczęciem działalności gospodarczej świadczył w ramach stosunku pracę, w której wykonywał czynności wchodzące w zakres działalności gospodarczej, zasadne będzie ustalenie, że nie miał on prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.
W związku z tym powstaje pytanie czy organy podatkowe nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów przyjmując, że świadczył on w warsztacie ojca takie same usługi jak przy wykonywaniu działalności gospodarczej. Wymienioną zasadę procesową normuje art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zawarta w Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów wyłącza możliwość odmiennej niż organ orzekający oceny wiarygodności mocy dowodowej poszczególnych dowodów, na których oparł on decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny /por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1989 r. IV SA 1176/88 i J. Zimmermann, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, str. 163/.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez organ I instancji ocena materiału dowodowego nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów. Jest ona obiektywna i zgodna z prawidłami logiki, z zasadami doświadczenia życiowego i wszechstronna. Drugi Urząd Skarbowy w B.-B. w obszernym uzasadnieniu, powołując się na wyjaśnienia złożone w toku kontroli przez samego podatnika, w pełni udowodnił, że charakter świadczonej przez niego pracy był tożsamy jak przy podjętej działalności gospodarczej. W świetle doświadczenia życiowego w warunkach kadrowych i ekonomicznych prowadzenia zakładu przez E. J. trudno uznać, że przy zatrudnieniu zaledwie jednego pracownika musiał on zatrudniać dozorcę i konserwatora w osobie skarżącego. Poza tym strona przyznała, że nie dysponuje umową o pracę ani świadectwem pracy. Dopiero na etapie postępowania przed wydaniem decyzji podatnik ujawnił dokumenty, którym organy podatkowe słusznie nie dały wiary.
W tym miejscu należy zauważyć, że osoba, która chce skorzystać z określonego sposobu rozliczania podatkowego musi wykazać spełnienie warunków koniecznych do uzyskania np. możliwości zryczałtowanego opodatkowania, tj. wiarygodnych dokumentów. W rozpatrywanej sprawie brak udowodnienia przesłanek dających prawo do zryczałtowanej formy opodatkowania.
Nie można uznać za trafne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia innych przepisów proceduralnych zawartych w Ordynacji podatkowej prawa materialnego.
Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie są uzasadnione i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.