Wyrok NSA oz. w Katowicachz 23 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1380/96

Teza

1. 1. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 149 par. 2 Kpa regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
2. 2. Ujawnienie dodatkowej faktury, nie znanej w czasie odprawy celnej organowi prowadzącemu postępowanie stanowi nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia wznowienie postępowania. Gdyby bowiem faktura ta została przedstawiona do oceny organom celnym, w sprawie prawdopodobnie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna, aniżeli rozstrzygnięcie dotychczasowe.
3. 3. Organy celne są uprawnione do oceny treści i celów czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia możliwości uchylenia się przez stronę tych czynności od obowiązków o charakterze publicznoprawnym, wynikających z prawa celnego. Konstrukcje prawa cywilnego nie mogą, bowiem być wykorzystywane do uchylenia się od obowiązków wynikających z prawa daninowego albo do zmniejszania zobowiązań publicznoprawnych, nie mogą też powodować eliminowania rozwiązań publicznoprawnych dotyczących danin przyjętych w ustawodawstwie ani ograniczać stosowania prawa daninowego.
4. 4. Wyżej wymieniona ocena przeprowadzona przez organy celne powinna mieścić się w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa.
5. 5. Nierozpoznanie i w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do ustosunkowania się wobec kwestii poruszonych w postanowieniu o wznowieniu postępowania nie uzasadnia zarzutu, iż strona pozbawiona została czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Nic bowiem nie stało na przeszkodzie, by strona skarżąca jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej sformułowała stosowne wnioski i przedstawiła posiadane przez siebie dowody. Tym bardziej mogło to nastąpić w postępowaniu odwoławczym. Strona skarżąca nie wyjaśniła jednak powodów, dla których dowodów tych nie przedstawiła.
6. 6. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym odnosi się do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowiąc, że następuje ono z mocy prawa, jeżeli organ, który wydał akt lub dokonał czynności, nie przedstawił Sądowi odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy w terminie 30 dni od doręczenia organowi odpisu skargi. Jego brzmienie nie pozostawia zatem wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o wstrzymanie wykonania aktu już wydanego będącego przedmiotem zaskarżenia, nie zaś o wstrzymanie możliwości wydania decyzji, a zatem niedopuszczenie w ogóle do zakończenia sprawy władczym rozstrzygnięciem organu administracji. Żadną miarą, nie można zatem zasadnie twierdzić, że zaskarżenie do Sądu incydentalnego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania jest przesłanką tamującą możliwość wydania decyzji wymierzającej należności celne.