Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Wójt Gminy K., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. w Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591), art. 2, art.3, art.4, art.5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. w Dz. U. z 2002 roku, nr 9, poz. 84 z późniejszymi zmianami) oraz uchwały z dnia [...] 2002 roku, nr [...] Rady Gminy K. w sprawie określenia wysokości stawek od nieruchomości, ustalił S. T. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 rok w kwocie [...] złotych.
Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B..
Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] organ odwoławczy, działając na podstawie art. 233 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło między innymi, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 października 2002 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1683) z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłączone zostały wszystkie grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku – tereny oznaczone symbolem B-RIVb to grunty rolne zabudowane, które są użytkami rolnymi. W związku z takim zapisem ewidencyjnym grunt podatnika jako użytek rolny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości lecz podatkiem rolnym (art. 1 ustawy o podatku rolnym).
Ponadto SKO zaleciło organowi pierwszej instancji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, ustalenie rzeczywistej powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.
W skardze, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wójt Gminy K. (organ pierwszej instancji) domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B..
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż podatnik jest właścicielem działki o powierzchni [...] m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Działka ta nie jest w najmniejszej części wykorzystywana dla celów działalności rolniczej, a zatem bezpodstawnie organ odwoławczy przyjął, iż przedmiotowy grunt jest sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym. Powołał się także na wspólne stanowisko Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii oraz Ministerstwa Finansów (z dnia 25 lutego 2003 roku) w którym wskazano, iż odnośnie gruntów oznaczonych symbolami B/R i podobnymi należy grunty te tylko wtedy uznać za użytki rolne, gdy wchodzą one w skład gospodarstw rolnych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym lub też w przypadkach, gdy co prawda nie wchodzą one w skład gospodarstw rolnych, ale są one zajęte na prowadzenie działalności rolniczej.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliło, że bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzje wydaje wójt gminy; ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnione do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga na powołaną wyżej decyzję została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami).
Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz. U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Zgodnie z art. 50 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Interes prawny musi być zawsze jednostkowy, realny, konkretny i sprawdzalny. Podstawą interesu prawnego dla określonego podmiotu może być tylko konkretny przepis prawa materialnego, który w ten sposób stwarza mu legitymację procesową. Z przepisu tego powinno wynikać, że dana osoba (fizyczna, prawna lub inna jednostka organizacyjna) może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem, oczywiście dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 1999 roku, sygn. akt II SA 974/99 – opublikowany w Systemie Informacji Prawnej "LEX" nr 46296).
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że stroną w postępowaniu podatkowym przed pierwszą i drugą instancją był S. T. (art. 133 Ordynacji podatkowej).
Natomiast Wójt Gminy K. występował w postępowaniu podatkowym jako organ wydający decyzję pierwszoinstancyjną.
Już w okresie międzywojennym, w orzecznictwie Najwyższego Trybunału Administracyjnego została przyjęta zasada, że prawo do żądania kontroli decyzji przez Trybunał przysługuje adresatowi decyzji (w rozpatrywanej sprawie – S. T.), natomiast nie przysługuje organowi pierwszej instancji, który w ten sposób chciałby bronić swoich racji wobec argumentacji zaprezentowanej w decyzji drugoinstancyjnej. Skarga służy do obrony praw strony, a nie organu, który występował w sprawie.
Wskazana zasada z okresu międzywojennego została w pełni przejęta przez Naczelny Sąd Administracyjny. Według jednolitej linii orzecznictwa NSA "organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy" (por. również postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 stycznia 1997 roku, sygn. akt 802/95 (ONSA 1997/4/179), z dnia 15 października 1990 roku, sygn. akt SA/Wr 990/90 (ONSA 1990/4/7), 22 lipca 1999 roku, sygn. akt II SA 947/99 (SIP "LEX" nr 46296), z dnia 19 października 2000 roku, sygn. akt II SA/GD 2159/00 – SIP "LEX" nr 46440).
Także zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego organ, który wydał decyzję, nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 1993 roku, sygn. akt III AZP 8/93 – OSNPC 1994/1/3).
Innymi słowy, inna jest rola procesowa organu, a inna strony. Nie można w tej samej sprawie najpierw występować jako organ, a potem jako strona w postępowaniu przed Sądem Administracyjnym. Dopuszczenie bowiem możliwości wniesienia skargi przez organ administracyjny, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej – uprawnienia strony, która kwestionuje takie rozstrzygnięcie. Uprawnień takich nie przewidują przepisy o postępowaniu administracyjnym, ani przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ani też przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Żaden również przepis nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący także rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2000 roku, sygn. akt II SA/Gd 2159/00 – opublikowany w Systemie Informacji Prawnej "LEX" nr 46440).
Reasumując wskazać należy, iż Wójt Gminy K. nie jest uprawnionym z art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] roku.
Dlatego też Sąd skargę jako niedopuszczalną musiał odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odrzucenie skargi z przyczyny procesowej (brak legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi do Sądu) spowodowało, że Sąd nie mógł ustosunkować się merytorycznie do problemu przedstawionego w skardze.