Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy B. z dnia 31 maja 1999 r. w przedmiocie określenia Feliksowi Z. zaległości w podatku od środków transportowych za 1999 r. od samochodów
- - marki JELCZ - śmieciarka (...) - decyzja (...),
- - marki STAR - kontener-śmieciarka (...) - decyzja (...),
- - marki LIAZ - śmieciarka (...) - decyzja (...).
W podstawie prawnej rozstrzygnięć powołano art. 1, art. 2, art. 17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ oraz Uchwałę Rady Gminy w B. z dnia 5 marca 1999 r. w sprawie zmiany załącznika do Uchwały (...) Rady Gminy w B. z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie stawek podatku od środków transportowych na 1999 r., a także art. 233 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji podano, iż strona skarżąca w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy w B. podniosła, iż nie powinna być obciążona obowiązkiem zapłaty podatku od środków transportowych od przedmiotowych pojazdów, bowiem są to samochody specjalne, a nie ciężarowe.
Odnosząc się do tego argumentu przytoczono treść art. 12 par. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ i stwierdzono, że zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od środków transportowych
- - pod warunkiem wzajemności - środki transportowe będące w posiadaniu przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i innych misji zagranicznych korzystających z przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw, umów lub wymogów międzynarodowych oraz członków ich personelu,
- - środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne.
Wobec powyższego uznano, iż nie można zastosować zwolnienia podatkowego w stosunku do pojazdów posiadanych przez stronę, bowiem powołany przepis takiego zwolnienia nie przewiduje. W konkluzji stwierdzono, iż argumentacja podniesiona w odwołaniu nie może stanowić podstawy do zmiany bądź uchylenia decyzji, gdyż organ podatkowy pierwszej instancji wymierzając zaległy podatek nie naruszył prawa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B., jako niezgodnych z prawem materialnym. Swoje stanowisko strona argumentowała faktem, iż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ustanawiają obowiązku podatkowego od pojazdów specjalnych /samochodów śmieciarek, asenizacyjnych itp./, a decyzje dotyczą samochodów śmieciarek, które nie są samochodami ciężarowymi.
Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargę wnioskował o oddalenie skargi wyrażając pogląd, iż w dowodach rejestracyjnych pojazdów wpisano jako rodzaj pojazdu "specjalny", ponieważ samochody te są śmieciarkami i z tego faktu strona wywodzi brak obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Zdaniem organów podatkowych przepisy art. 8-12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uzależniają opodatkowanie podatkiem od środków transportowych od ładowności pojazdu, a nie jego przeznaczenia. Samochody są opodatkowane, jeżeli mają ładowność powyżej 2 ton, natomiast przedmiotowe pojazdy mają dopuszczalność ładowność odpowiednio: 5,7 ton, 4,6 ton, 6,0 ton. Dodano również, iż art. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje zwolnienia od podatku dla samochodów o specjalnym przeznaczeniu.
W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2001 r. strona skarżąca wskazała na definicję pojęcia "pojazd specjalny" sformułowaną w art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przedstawiła wykaz gmin należących do powiatu cieszyńskiego, w których nie nalicza się podatku od środków transportowych od pojazdów specjalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego.
Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, podobnie jak wszystkie inne obowiązki podatkowe, wynika wyłącznie z ustawy. W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma przepis art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, który w swej treści określa przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem od środków transportowych.
Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają
- - samochody ciężarowe o ładowności od 2 ton do 12 ton,
- - samochody ciężarowe o ładowności powyżej 12 ton,
- - ciągniki siodłowe i balastowe,
- - przyczepy i naczepy o ładowności powyżej 5 ton, z wyjątkiem wykorzystywanych na cele rolnicze przez podatnika podatku rolnego,
- - autobusy.
Jest to zatem katalog zamknięty, co oznacza, iż opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają wyłącznie pojazdy wymienione w art. 8 powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Podkreślić jednak należy, iż ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji wyżej wymienionych pojazdów, a zatem konieczne jest ustalenie pojęcia "samochód ciężarowy", bowiem ta kwestia jest przedmiotem sporu.
W tym celu zasadne jest odwołanie się do definicji zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./. Ustawa ta w art. 2 w punkcie 42 określa, iż samochód ciężarowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, zaś w punkcie 36 podaje, iż pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa, konstrukcyjnie nie przeznaczone do przewozu osób lub ładunków. Tak więc kryterium podziału wyżej wymienionych pojazdów jest ich konstrukcja, która umożliwia przewóz ładunków.
Prawo o ruchu drogowym wyraźnie zatem rozróżnia wśród pojazdów samochodowych samochody ciężarowe i pojazdy specjalne.
Podkreślić również należy, iż w treści art. 2 cytowanej ustawy - Prawo o ruchu drogowym zamieszczone są definicje pozostałych pojazdów objętych obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych, a mianowicie ciągnik rolniczy, przyczepa, naczepa, co wskazuje, iż odniesienie się w niniejszej, sprawie do przedmiotowych regulacji prawnych jest w pełni zasadne.
Pomocniczo można także odwołać się do klasyfikacji statystycznej, tym bardziej że liczne przepisy regulujące zasady opodatkowania poszczególnymi podatkami zawierają ustawowe odesłanie do tych klasyfikacji m. in.: art. 54 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 54 ze zm./, art. 16a ust. 2 pkt 4, art. 16i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.
Tak więc w Systematycznym Wykazie Wyrobów /wyd. Główny Urząd Statystyczny, Zakład Wydawnictw Statystycznych, Warszawa, 1993 r./ omawiane pojazdy samochodowe sklasyfikowano w następujących grupach
- - SWW 1024 samochody ciężarowe i ciągniki drogowe,
- - SWW 1025 samochody z wyposażeniem do specjalnych celów na podwoziach samochodów ciężarowych /bez samochodów-dźwigów oraz maszyn wmontowanych na podwoziach /.
W tej ostatniej grupie sklasyfikowano podgrupę:
- - SWW 1025-2 samochody do czyszczenia miast i dróg publicznych na podwoziach samochodów ciężarowych, w tym:
- - SWW 1025-29 samochody do czyszczenia miast i dróg publicznych na podwoziach samochodów ciężarowych pozostałe.
Jak z powyższego wynika omawiana klasyfikacja wyrobów, analogicznie jak ustawa - Prawo o ruchu drogowym, wprowadza podział na samochody ciężarowe i samochody specjalne, które skonstruowane są na podwoziu samochodu ciężarowego, ale nie są samochodem ciężarowym.
Reasumując powyższe uwagi stwierdzić należy, iż zarówno ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, jak i klasyfikacja Głównego Urzędu Statystycznego - Systematyczny Wykaz Wyrobów dokonuje podziału pojazdów samochodów na samochody ciężarowe oraz samochody specjalne. Zatem nie jest dopuszczalne zaliczanie samochodów specjalnych do samochodów ciężarowych, a to zarówno z uwagi na odmienną ich konstrukcję, jak i przeznaczenie.
Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do treści art. 8 pkt 1 i 2 cytowanej już ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych bezsprzeczne jest, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ograniczony został wyłącznie do samochodów ciężarowych, o czym świadczy zapis: "samochody ciężarowe o ładowności od 2 ton do 12 ton, samochody ciężarowe o ładowności powyżej 12 ton".
W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszną argumentację organu odwoławczego, że jedynym przedmiotowym kryterium opodatkowania podatkiem od środków transportowych jest kryterium dopuszczalnej ładowności pojazdu, bowiem - jak wyżej wskazano - ustawodawca nie użył określenia "pojazdy samochodowe o dopuszczalnej ładowności", lecz posłużył się określeniem "samochody ciężarowe o dopuszczalnej ładowności".
Dodać również należy, iż zastosowany w art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podział samochodów ciężarowych na samochody ciężarowe o ładowności od 2 ton do 12 ton oraz samochody ciężarowe o ładowności powyżej 12 ton skutkuje wyłącznie w zakresie ustalenia stawek podatku od środków transportowych w granicach zakreślonych dyspozycją art. 10 ust. 1 tej ustawy.
Brak jest zatem podstaw prawnych do uznania, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od środków transportowych, określonym w art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ są samochody specjalne objęte definicją art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz sklasyfikowane pod symbolem SWW 1025. samochody z wyposażeniem do specjalnych celów na podwoziach samochodów ciężarowych /bez samochodów-dźwigów oraz maszyn wmontowanych na podwoziach/ w Systematycznym Wykazie Wyrobów.
W świetle przedstawionej argumentacji zaskarżone decyzje, jako naruszające przepisy prawa materialnego, podlegają uchyleniu, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 55 ust. 1 powyższej ustawy.