Uzasadnienie
W dniu [...] r. (data stempla pocztowego) B. G., działając przez swojego pełnomocnika – ojca A. M., wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Do skargi pełnomocnik strony dołączył wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia (sporządzony odręcznie na piśmie SKO z dnia [...] r.). Wniosek ten uzasadnił przyjęciem błędnego trybu zaskarżenia postanowienia, gdyż nie zrozumiał pouczenia o sposobie zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Z akt niniejszej sprawy wynikało ponadto, iż zaskarżone przez stronę postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. zostało jej doręczone w dniu następnym tj. [...] r. Skargę na to rozstrzygnięcie strona w dniu [...] r. (datownik wpływu do SKO) pierwotnie skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało jednakże zwrotu skargi podatnikowi (pismo nosi datę [...] r.) informując jednocześnie o konieczności bezpośredniego wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia.
Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Obowiązujący od 1 stycznia 2004 r. przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, iż w sytuacji gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W niniejszej sprawie prośba o przywrócenie terminu została złożona z zachowaniem powyższego terminu, a czynność wniesienia skargi do Sądu została dokonana.
Wyjaśnić więc należy, iż rozumienie kryterium braku winy podatnika jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z ustaleniem, czy strona zachowała szczególną staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. "Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (por. B. Adamiak, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego – do art. 58 § 1 k.p.a., Warszawa – wyd. 2 C.H. Beck str. 344).
Co najmniej lekkiego niedbalstwa dopuściła się właśnie strona skarżąca lekceważąc pouczenie zawarte na postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o prawie do złożenia skargi "do Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach, ul. Wyszyńskiego 2 w terminie 30-tu dni od daty doręczenia" (zgodnie z obowiązującym wówczas art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).
Zatem, o "braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (Kom. j.w. str. 344) Obiektywny miernik staranności, przypisywany stronie należycie dbającej o swojej interesy nakazuje zachować odpowiednie postępowanie, tak aby interesy stron, w tym dokonywane przez nie czynności prawne były właściwie zabezpieczone.
Należy podnieść, że skierowanie skargi do organu podatkowego zamiast do Sądu, nie stanowiło nadzwyczajnej okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie zawitemu terminowi (czego zresztą sama strona nie kwestionuje przyznając się do błędu). Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziło by do stosunków procesowych element niepewności.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w kwestii przyczyny niedotrzymania terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji, w trybie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę należało odrzucić.