Uzasadnienie
K.P., pełnomocnik notarialny G.J., pismem z dnia [...] wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Do skargi dołączono pełnomocnictwo notarialne z dnia [...], którym G. J. ustanowiła swojego syna – K.P. między innymi "do reprezentowania Jej osoby we wszelkich sprawach sądowych, a dotyczących Jej osoby, składania również środków odwoławczych od orzeczeń sądów i innych organów sądownictwa powszechnego."
Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał K.P., działającego jako pełnomocnik skarżącej, do uzupełnienia przedłożonego pełnomonictwa o umocowanie do reprezentowania skarżącej przed sądem administracyjnym – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie Sądu (pismo z dnia 6 stycznia 2005 r.) uznano za doręczone w dniu [...].
W odpowiedzi na wezwanie Sądu K.P., w piśmie z dnia [...] (data nadania w urzędzie pocztowym), odnotował, że w załączeniu "przesyła się pełnomocnictwo udzielone K.P. przez G.J.". Jednocześnie odnotował, że w jego posiadaniu znajduje się "pełnomocnictwo podpisane przez G.J. w 2000 r. w C., które w razie zarządzenia Sądu zostanie przesłane, jako uzupełniające." Załączonym pełnomocnictwem z dnia [...] G.J. upoważnia K.P. do prowadzenia wszelkich spraw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, do reprezentowania przed wszelkimi urzędami, sądami, instytucjami, osobami fizycznymi i prawnymi do założenia konta w Banku i do dysponowania tym kontem bez ograniczenia, do zawierania wszelkiego typu umów i ich rozwiązywania, do pobierania należności pieniężnych z jakiegokolwiek bądź tytułu czyli ogółem do występowania w imieniu G.J. we wszelkich sprawach dotyczącej tej działalności, a wymagającej obecności G.J.."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W punkcie wyjścia należało odnotować, że skarga G.J. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a więc w okresie, w którym w postępowaniu sądowoadministracyjnym stosowana była ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Jednakowoż wspomniany akt prawny utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej także w skrócie: p.p.s.a. Stosownie przy tym do treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl zatem art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnictwo może być:
- 1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi;
- 2) do prowadzenia poszczególnych spraw;
- 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu (art. 36 p.ps.a.)
Z tych względów podstawą przyjęcia braku formalnego skargi w postaci niezgodnego z wymogami pełnomocnictwa procesowego, określonymi przytoczonymi wyżej przepisami, była w niniejszym przypadku wykładnia gramatyczna pełnomocnictwa z dnia [...], na mocy którego G.J. udzieliła umocowania dla swojego syna K.P.. Wykładnia językowa treści tego umocowania skutkowała uznaniem, że zakres tego pełnomocnictwa nie obejmuje reprezentacji przed sądami administracyjnymi, a upoważnia K.P. do występowania w imieniu jego matki jedynie przed sądami powszechnymi. Obowiązujący, w dacie redagowania tego pełnomocnictwa, system polskiego wymiaru sprawiedliwości zakładał podział strukturalny i kompetencyjny na: Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe (art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Kognicja tych sądów została wyraźnie rozdzielona, co podkreśla art. 184 ustawy zasadniczej.
Z tych względów zakres umocowania zredagowany przez notariusza, co sugeruje redakcje fachową a zatem precyzyjną, nie może być odczytywany inaczej jak tylko dosłownie. Zatem stwierdzono, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik – K.P. nie posiadał właściwego pełnomocnictwa od skarżącej G.J..
Z kolei odpowiedź na wezwanie Sądu do uzupełnienia braku pełnomonictwa nie sanowała – zdaniem Sądu - wadliwości pierwotnego umocowania udzielonego dla K.P.. Szczególny charakter instytucji pełnomocnictwa procesowego nakazuje przyjąć, że braki w wykazaniu uprawnienia do reprezentacji strony można wykazać jedynie poprzez dokument sporządzony i podpisany w okresie następującym po dacie, w której udzielono pierwotnie przedłożonego przed sądem pełnomocnictwa.
Reasumując należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zaistniał brak formalny skargi, który pomimo wezwania nie został usunięty, co po myśli art. 58 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 tej ustawy, jak również art. 58 § 2 p.p.s.a. skutkuje odrzucenie skargi, co też orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 58 § 3 tej ustawy.