Uzasadnienie
Decyzją z 18 września 1997 r. Burmistrz Miasta Ł. określił Arkadiuszowi Ż. zaległość w podatku od środków transportowych za 1992 r. od posiadanego pojazdu marki Mitsubishi Galant w kwocie 110,20 zł wraz z odsetkami od dnia 15 kwietnia 1992 r. Jako podstawę prawną podano /ogólnie/ ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31 ze zm./, uchwałę (...) Rady Miejskiej w Ł. 2 kwietnia 1992 r. w sprawie podatku od środków transportowych na rok 1992 r., a także art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ i par. 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 7 poz. 33/. W uzasadnieniu podano, że podatek ustalono na podstawie stawek obowiązujących na terenie miasta Ł. uchwalonych w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 1992 r. w sprawie podatku od środków transportowych /Dz.U. nr 22 poz. 93/.
W odwołaniu od powyższej decyzji Arkadiusz Ż. Zgłosił zarzut przedawnienia wynikający z art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który mówi, że "nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy upłynęły 3 lata". Na tej podstawie podatnik uznał, że wydanie decyzji w sprawie podatku od środków transportowych nastąpiło po terminie, gdyż od końca roku podatkowego 1992 r. upłynęło 5 lat.
Decyzją z 3 listopada 1997 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną powołując art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593/, a także art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalach /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zaś w nawiązaniu do zarzutów zawartych w odwołaniu podał, że zarzut podatnika, iż prawo dokonania wymiaru podatku od środków transportowych za 1992 r. uległo przedawnieniu nie znajduje uzasadnienia w art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem Kolegium, organ podatkowy I instancji był zobowiązany wydać decyzję określającą wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami z uwagi na niewykonanie w terminie przez podatnika zobowiązania w podatku od środków transportowych za I półrocze 1992, od samochodu marki Mitsubishi Galant, który został wyrejestrowany i zbyty 16 czerwca 1992 r.
W skardze na pierwszą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Arkadiusz Ż. Wniósł "o ponowne rozpatrzenie (...) odwołania", zaś w uzasadnieniu podatnik powtórzył stałą swoją dotychczasową argumentację.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, akcentując że do zobowiązania skarżącego należy stosować pięcioletni okres przedawnienia stosownie do art. 7 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona. Podmiotami podatku od środków transportowych są właściciele środków transportowych. Obowiązek podatkowy ciąży na tych podmiotach od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub wpisany do rejestru, zaś wygasa z końcem miesiąca, w którym środek został na stałe wycofany z ruchu /wyrejestrowany/ lub zbyty /por. art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Wbrew stanowisku skarżącego, prawidłowy jest pogląd organów obu instancji, że fakt wyrejestrowana w dniu 16 czerwca 1992 r. samochodu, od którego naliczono sporny podatek miał istotne znaczenie i powinien był zostać ustalony przez organy administracji. Przepis art. 9 ust. 4 cytowanej ustawy nie ma zastosowania np. do poprzednich właścicieli, którzy zbyli lub wyrejestrowali pojazd /por. L. Etel, E. Ruśkowski: Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Warszawa 1996, str. 114/.
Wymaga podkreślenia, że ustawa z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, że ustawa z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ rozróżnia dwa sposoby powstania zobowiązań podatkowych: poprzez wydanie i doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego /tzw. decyzje konstytutywne - art. 5 ust. 1/ oraz poprzez zaistnienie okoliczności, z którymi prawo łączy powstanie takiego zobowiązania /tzw. decyzje deklaratoryjne - art. 5 ust. 3/. Decyzje konstytutywne powodują powstanie zobowiązania podatkowego, decyzje deklaratoryjne natomiast stwierdzają jedynie fakt uprzedniego powstania zobowiązania podatkowego na skutek zaistnienia okoliczności, z którymi prawo łączy powstanie takiego zobowiązania. O tym, czy w konkretnej sytuacji decyzja jest decyzją, o której mowa w art. 5 ust. 1, czy też w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych decyduje tylko i wyłącznie uregulowany przez ustawodawcę dla tego podatku - sposób powstawania zobowiązań podatkowych.
Zarówno art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, dający podstawę do wydawania przez organy podatkowe decyzji o charakterze konstytutywnym, jak i art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi podstawę prawną dla decyzji deklaratoryjnych - znaleźć mogą zastosowanie do tych tylko podatków, w odniesieniu do których ustawa podatkowa kształtująca obowiązek podatkowy nie zawiera regulacji przewidujących wydawanie decyzji podatkowych. Jeżeli natomiast ustawa podatkowa takie przepisy zawiera - one to, jako lex specialis, stanowią podstawę prawną decyzji odnoszących się do zobowiązań podatkowych dotyczących tego przepisu.
Przykładem może tu być art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego obowiązek płacenia podatku powstaje od początku miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub nabyty. Należy więc podzielić pogląd organu odwoławczego, że uchybienie przez podatnika obowiązkom, o którym mowa w art. 7 ust. 1 /in fine/ ustawy o zobowiązaniach podatkowych powoduje, że zastosowanie znajduje dłuższy okres przedawnienia podatkowego - 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Podatek od środków transportowych należy bowiem do kategorii podatków, w których zobowiązania podatkowe powstają z mocy prawa na skutek zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania.
Podatnicy podatku od środków transportowych są ustawowo zobowiązani do samodzielnego obliczenia i opłacania należnego podatku na rachunek gminy. Nie występuje w przepisach normujących ten podatek instytucja decyzji wymierzających wysokość świadczenia z tego tytułu. Wydanie więc decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych potwierdza istnienie zobowiązania podatkowego, nie zmienia natomiast ani terminu, ani warunków płatności wynikających z przepisów dotyczących tego podatku /por. wyroki NSA z dnia: 3 listopada 1998 r., I SA/Ka 365/97; 3 listopada 1998 r., I SA/Ka 366/97; 16 lutego 1987 r., SA/Kr 1124/87; L. Etel, E. Ruśkowski: Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Warszawa 1996 r., str. 118/.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawnionego w myśl art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wniosek organów administracji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego jest zasadny. Zdaniem Sądu organy administracji nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy administracji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
W ocenie Sądu wniosek organów administracji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów przewidzianą w art. 80 Kpa, a więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił również zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z art. 107 Kpa.
Kierując się przedstawionymi okolicznościami prawnymi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.