Uzasadnienie
W dniu [...] r. Pierwszy Urząd Skarbowy w B. wydał decyzję (nr [...]) ustalającą na wniosek "A" Spółka z o.o. kwotę należności objętych restrukturyzacją oraz wysokość opłaty restrukturyzacyjnej.
Powyższa decyzja, wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania, została doręczona adresatowi w dniu [...] 2002 r. Odwołanie spółki z dnia [...] 2003 r. nadano w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu [...] 2003 r.
Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B., postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], stwierdziła, że w/w odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu [...] 2002 r., a zatem w dniu [...] 2003 r. upłynął termin do wniesienia odwołania, natomiast odwołanie zostało wysłane przez spółkę w dniu [...] 2003 r., a zatem 21 dni po terminie określonym w art. § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
W skardze skierowanej przez spółkę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca zakwestionowała decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r. oraz w dniu [...] 2003 r. Skarżący stwierdził, iż decyzje te wydano z naruszeniem art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie zgodził się również z ustalonym przez organ terminem płatności opłaty restrukturyzacyjnej. W końcowej części skargi strona skarżąca podkreśliła, iż należy ją traktować jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r. oraz z [...] r.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa zwróciła uwagę, iż skarżący nie formułuje żadnych zarzutów dotyczących jej postanowienia, natomiast stawia zarzuty merytoryczne odnoszące się do decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. o warunkach restrukturyzacji. Organ stwierdził, iż rozpoznanie tychże zarzutów nie może nastąpić w toku postępowania, którego przedmiotem jest ocena postanowienia Izby Skarbowej, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Izba podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko odnośnie wykazania, że uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego rzeczywiście miało miejsce.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że decyzja Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. została przez spółkę zaskarżona do Izby Skarbowej oraz, że zostało w tej sprawie przeprowadzone odrębne postępowanie.
W aktach sprawy znajduje się decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego z B. z dnia [...] r. (nr [...]) w sprawie rozłożenia na raty opłaty restrukturyzacyjnej, a także odwołanie od niej z dnia [...] 2003 r. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] r. (nr [...]), a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W trakcie rozprawy strona skarżąca podniosła, iż przedmiotem skargi jest postanowienie Izby Skarbowej w K. O/Z w B. i że nie zgadza się z twierdzeniem organu odwoławczego dotyczącym terminu wniesienia odwołania.
W tej sytuacji pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga została przez stronę wysłana do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach w dniu 28 marca 2003 roku (data stempla pocztowego), kiedy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.).
Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz. U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 155, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652), dla obszaru Województwa Śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej na zasadzie zgodności z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania może być wyłącznie, dokonana pod w/w kątem ocena ostatecznego postanowienia Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia [...] r., stwierdzającego że odwołania Spółki z dnia [...] 2003 r. od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Poza możliwościami Sądu jest natomiast w tym wypadku ocena decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. (nie został wyczerpany tok instancyjny), a tym bardziej decyzji z dnia [...] r., w odniesieniu do której skargę do sądu administracyjnego wniesiono zanim zakończyło się postępowanie odwoławcze. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego jest oparte na zasadzie skargowości. Postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie (w tym wypadku złożenia skargi) legitymowanego podmiotu, z zastrzeżeniem spełnienia określonych ustawą warunków.
Warunkiem tym jest m.in. wyczerpanie środków zaskarżenia służących stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Takie samo rozwiązanie przewidywała również wymieniona wyżej ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, obowiązująca do 31 grudnia 2003 r. (art. 34). Bezsporną jest okoliczność, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania strony, uznając że zostało wniesione z uchybieniem terminu. Tym samym nie został spełniony, określony we wskazanym wyżej przepisie, warunek uprzedniego wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, przysługujących mu w postępowaniu przed organem administracyjnym.
Podobnie należy oceniać sytuację, w której strona wnosi skargę do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, zanim organ odwoławczy rozpatrzył prawidłowo wniesione odwołanie. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] r. zostało wysłane pocztą [...] 2003 r., natomiast decyzja organu odwoławczego w tej sprawie zapadła w dniu [...] r. Wniesienie zatem skargi w dniu [...] 2003 r. należy - w odniesieniu do tej decyzji - traktować jako przedwczesne.
Sprecyzowanie przez stronę skarżącą, iż skarga w istocie dotyczy zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej, umożliwiło Sądowi jej rozpatrzenie, ale tylko w odniesieniu - jak już wcześniej wskazano - do oceny tego rozstrzygnięcia.
Dokonując jego analizy, w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani zasad postępowania administracyjnego. Warunkiem skuteczności czynności procesowej (wniesienia odwołania), jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie z art. 233 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzja została doręczona stronie w trybie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 27 grudnia 2002 r. Powyższego stwierdzenia strona nawet nie próbowała podważyć (również w skardze). W szczególności nie składała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie, jak słusznie zauważyła Izba Skarbowa, w dniu [...] 2003 r. Odwołanie Spółki, zgodnie z datą stempla pocztowego na przesyłce, zostało nadane w dniu [...] 2003 r., czyli 21 dni po upływie terminu, ustalonego zgodnie z powołanym wyżej art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji organ odwoławczy obowiązany był, stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 w/w ustawy, stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co też uczynił.
W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.