Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 grudnia 2020 r., nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor) na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2020.1325 z zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez J.O. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. (Naczelnik) z 22 września 2020 r., nr (...) w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty z dnia 10 czerwca 2020 r. w wysokości 1.537 zł na zaległości podatkowe w podatku od osób fizycznych PIT-4R za styczeń, luty i marzec 2017 r.
W uzasadnieniu Dyrektor stwierdził, że wskazane postanowienie Naczelnika z 22 września 2020 r. zawierające prawidłowe pouczenie o możliwości oraz o terminie wniesienia zażalenia zostało skutecznie doręczone adresatowi 9 października 2020 r.
Organ odwoławczy powołał treść art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.
Ustalił, że 19 października 2020 r. J.O. osobiście złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w K. zażalenie z 16 października 2020 r. na ww. postanowienie organu I instancji. Naczelnik pismem z 2 listopada 2020 r., przekazał Dyrektorowi akta sprawy wraz z zażaleniem oraz stanowiskiem w sprawie zażalenia J.O. na postanowienie z 22 września 2020 r.
Nadto wskazał, że zgodnie z treścią art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Wobec dokonanych ustaleń termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 22 września 2020 r. upłynął stronie 16 października 2020 r. Natomiast J.O. zażalenie opatrzone datą 16 października 2020 r. złożył osobiście w Pierwszym Urzędu Skarbowego w K. 19 października 2020 r., o czym świadczy stempel z datą wpływu z tego dnia. W konsekwencji zażalenie na postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji wniesione zostało 3 dni po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie strona wraz z zażaleniem nie wniosła prośby o przywrócenie uchybionego terminu.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor stwierdził, że z uwagi na fakt, że zażalenie zostało z uchybieniem terminu, należało zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej rozstrzygnąć jak na wstępie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora z 22 września 2020 r. skarżący wniósł o jego uchylenie i zobowiązanie organu do właściwego i zgodnego z prawem zaliczenia wpłaconej kwoty na podatek PIT-4 za okres 2019 roku zgodnie z dyspozycją podatnika, ewentualnie zwrot sprawy i zobowiązanie organu do ponownego wnikliwego jej zbadania i wydania orzeczenia zgodnego z obowiązującym prawem.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa:
- 1. Oddalenie i nie uwzględnienie zażalenia tylko na tej podstawie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy opóźnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu i było ono nieznaczne. Wniesienie zażalenia miało bowiem miejsce w sytuacji kiedy Pierwszy Urząd Skarbowy w K. w dniu 16 października 2020 r. (piątek) działał tylko w ograniczonym zakresie z uwagi na pandemię Covid 19, co uniemożliwiło kontakt lub wniesienie pisma. Zażalenie zaś na to postanowienie zostało złożone w najbliższym możliwym terminie (sobota, niedziela) tj. w poniedziałek 19 października 2020 r. Tak więc uchybienie było nieznaczne z przyczyn leżących po stronie organu.
- 2. Naruszenie przepisu ustawy Ordynacja podatkowa tj. przepisu art. 62 § 1 poprzez celową błędną jego interpretację bowiem przepis ten stanowi, że Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów dokonaną wypłatę zalicza się zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności. Organ podatkowy zaś błędnie i w sposób sobie właściwy odczytał ten przepis i dowolnie rozporządził wpłatą mimo, że podatnik wskazał podatek (PIT-4) na jaki ma on zostać przeznaczony. Podatnik dodał, że rozporządzenia tego Organ podatkowy dokonał dopiero po upływie 6 miesięcy od dokonanej wpłaty i to na skutek licznych pism kierowanych do tego organu z pytaniem, co stało się z dokonaną w dniu 10 czerwca 2020 r. wpłatą w wysokości 1.537 zł na podatek PIT-4. Pretekstem zaś do braku rozstrzygnięcia w tym temacie przez Dyrektora sugerowane jako podstawę oddalenia zażalenia przez Naczelnika uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia co stanowić miało podstawę do ukrycia działania Organu podatkowego niezgodnego z prawem choć Organa podatkowe mają działać na podstawie prawa i w granicach prawa.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 10 czerwca 2020 r. wpłacił kwotę 1.537 zł z tytułu zaległego podatku od wynagrodzeń z tytułu umów zleceń za 2019 r., z zaznaczeniem na dowodzie wpłaty, że wpłata ta dotyczy w/w podatku, co zgodnie z treścią art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiło podstawę żądania zaliczenia na odpowiednio wskazane przez podatnika zobowiązanie podatkowe. Skarżący podniósł, że 24 czerwca 2020 r. organ podatkowy I instancji wystawił upomnienie, żądając zapłaty tego podatku, co wzbudziło w nim podejrzenie, że wpłata nie dotarła do Urzędu Skarbowego na skutek jakiegoś błędu. Podatnik zaznaczył, że z uwagi na pandemię (kontakt osobisty był wręcz niemożliwy) istniała możliwość jedynie kontaktu telefonicznego. Dopiero w 18 sierpnia 2020 r. udało mu się skontaktować telefonicznie z pracownicą księgowości Urzędu Skarbowego, która wyjaśniła, że zmieniły się przepisy i kwota ta zaliczona została na zaległy podatek.
J.O. nie został przekonany przez pracownicę Urzędu Skarbowego o słuszności zaliczenia dokonał przeglądu obowiązującego prawa w tym zakresie, stwierdzając, że ustawa Ordynacja podatkowa nie została zmieniona. Wskazał, że z pisma Naczelnika z września 2020 roku dowiedział się tylko tyle, że sam Naczelnik nie wie o co mi chodzi asekuracyjnie żądał abym mu wyjaśnił. Zgodnie z życzeniem w kolejnych pismach żądał zwrotu wpłaconej kwoty na odpowiednie konto i zaniechanie poboru odsetek. W odpowiedzi Urząd przysłał w październiku 2020 r. zawiadomienie że wszczynają mu postępowanie egzekucyjne z tą wpłatą przeznaczają na inny podatek dotyczący 2017 r. choć brak było podstaw do takiego działania bowiem cel wpłaty był określony tym bardziej, że odbywało się to po upływie 5 miesięcy od dokonanej wpłaty. Podniósł, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. trwało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego A. Ł. dotyczące zaległości w podatku PIT-4 za 2017 rok.
Jego zdaniem, Urząd wszczął drugie postępowanie egzekucyjne dotyczące tej samej zaległości, nie mając do tego uprawnień i bez wiedzy o stanie egzekucji prowadzonej przez komornika. Dopiero w wyniku interwencji w tej sprawie przez podatnika, Naczelnik wystąpił do komornika, który wyjaśnił, że w wyniku prowadzonej egzekucji dotyczącej zaległości w podatku dochodowym PIT-4 za 2017 r., uzyskał kwotę 1.116,96 zł. Zdaniem skarżącego w sprawie nie sprawdzono "na co poszło" 38,50 zł i 292,73 zł wykazane jako koszty procesu, o czym podatnik nic nie wiedział. Zdaniem J. O. fakt ten świadczy o braku elementarnej wiedzy urzędników dokonujących zaliczenia, natomiast organ odwoławczy nie pokusił się o przeczytanie stanowiska Naczelnika z 2 listopada 2020 r. odnośnie tej sprawy. W skardze strona stwierdziła, że Dyrektor ukrywa przestępstwa urzędnicze bowiem, skoro egzekucja bez sprawdzenia wyegzekwowanych kwot przez komornika i przesłanych do US jest prowadzona po raz drugi. Wyegzekwowano 1.116,96 zł i nie wiadomo gdzie znajdują się te pieniądze.
Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy odrzucił zażalenie i pozbył się kłopotu, zamiast rzetelnie i wnikliwie rozpatrzeć sprawę. J. O. oskarżył urzędników o defraudację oraz o ukrywanie dowodów w sprawie i przekroczenie uprawnień działając na szkodę podatnika i Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Nadto wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. zmienionej ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875). Zgodnie ze wskazanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z 10 grudnia 2020 r., którym Dyrektor stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z 22 września 2020 r. w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na zaległości podatkowe w podatku od osób fizycznych PIT-4R.
Zgodnie z treścią art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu jej dokonania.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że postanowienie Naczelnika z 22 września 2020 r. zostało doręczone stronie 9 października 2020 r. czego dowodem jest podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W związku z doręczeniem postanowienia stronie 9 października 2020 r., siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 10 października 2020 r. i upłynął z dniem 16 października 2020 r., jeżeli bowiem początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Natomiast przedmiotowe zażalenie zostało wniesione przez stronę bezpośrednio do organu pierwszej instancji 19 października 2020 r. tj. 3 dni po terminie przewidzianym dla tej czynności.
Powyższe ustalenia wiązały się w konsekwencji ze stwierdzeniem, że wniesienie zażalenia nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma on charakter bezwarunkowy, co oznacza, że w każdym przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi określonemu w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 563/07 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując, rację ma organ odwoławczy, że zażalenie od postanowienia organu pierwszej instancji skarżący złożył po upływie terminu do jego wniesienia. Wydając zatem postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, organ podatkowy stwierdził fakt istniejący w dacie złożenia spóźnionego zażalenia.
Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącego merytoryczne zarzuty dotyczące rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie zaliczenia dokonanej wpłaty na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych, pozostają poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy, w której zostało wydane jedynie rozstrzygniecie o charakterze formalnym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że pandemia koronawirusa powodowała i nadal powoduje pewne ograniczenia, także w funkcjonowaniu urzędów państwowych. Tym niemniej nie sposób przyjąć za skarżącym, że wniesienie pisma jakim jest zażalenie napotkało tego rodzaju ograniczenia. Wiadomym jest Sądowi z urzędu, że urzędy państwowe, w tym urzędy podatkowe mimo przemijających ograniczeń w bieżącej obsłudze interesantów nie wstrzymywały przyjęć korespondencji w okresie czasu na jaki wskazuje strona. W okresie najdalej idących obostrzeń urzędy te posiadały wyznaczone miejsca, w których interesanci mogli zostawiać korespondencję, podania czy pisma etc. Ponadto skarżący mógł nadać tę przesyłkę w Urzędzie Poczty zachowując ustawowy termin do jej wniesienia.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.