Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 grudnia 2020 r., nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor) na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1325 z zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez J.O. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. (Naczelnik) z 22 września 2020 r., nr (...) w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty z dnia 27 maja 2020 r. w wysokości 400 zł na zaległość w podatku dochodowym od fizycznych PIT-36 za 2013 r.
W uzasadnieniu Dyrektor stwierdził, że wskazane postanowienie Naczelnika z 22 września 2020 r. zawierające prawidłowe pouczenie o możliwości oraz o terminie wniesienia zażalenia zostało skutecznie doręczone adresatowi 9 października 2020 r.
Organ odwoławczy powołał treść art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.
Ustalił, że 19 października 2020 r. J.O. osobiście złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w K. zażalenie z 16 października 2020 r. na ww. postanowienie organu I instancji. Naczelnik pismem z 2 listopada 2020 r., przekazał Dyrektorowi akta sprawy wraz z zażaleniem oraz stanowiskiem w sprawie zażalenia J.O. na postanowienie z 22 września 2020 r.
Nadto wskazał, że zgodnie z treścią art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Wobec dokonanych ustaleń termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 22 września 2020 r. upłynął stronie 16 października 2020 r. Natomiast J.O. zażalenie opatrzone datą 16 października 2020 r. złożył osobiście w Pierwszym Urzędu Skarbowego w K. 19 października 2020 r., o czym świadczy stempel z datą wpływu z tego dnia. W konsekwencji zażalenie na postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji wniesione zostało 3 dni po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie strona wraz z zażaleniem nie wniosła prośby o przywrócenie uchybionego terminu.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor stwierdził, że z uwagi na fakt, że zażalenie zostało z uchybieniem terminu, należało zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej rozstrzygnąć jak na wstępie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora z 22 września 2020 r. skarżący wniósł o jego uchylenie i zobowiązanie organu do właściwego i zgodnego z prawem zaliczenia wpłaconej kwoty na podatek PIT 36 za okres 2019 r. zgodnie z dyspozycją podatnika.ewentualnie zwrot sprawy i zobowiązanie organu do ponownego wnikliwego jej zbadania i wydania orzeczenia zgodnego z obowiązującym prawem.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa:
- 1. Oddalenie i nie uwzględnienie zażalenia tylko na tej podstawie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy opóźnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu i było ono nieznaczne. Wniesienie zażalenia miało bowiem miejsce w sytuacji kiedy Pierwszy Urząd Skarbowy w K. w dniu 16 października 2020 r. (piątek) działał tylko w ograniczonym zakresie z uwagi na pandemię Covid 19, co uniemożliwiło kontakt lub wniesienie pisma. Zażalenie zaś na to postanowienie zostało złożone w najbliższym możliwym terminie (sobota, niedziela) tj. w poniedziałek 19 października 2020 r. Tak więc uchybienie było nieznaczne z przyczyn leżących po stronie organu.
- 2. Naruszenie przepisu ustawy Ordynacja podatkowa tj. przepisu art. 62 § 1 poprzez celową błędną jego interpretację bowiem przepis ten stanowi, że Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów dokonaną wypłatę zalicza się zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności. Organ podatkowy zaś błędnie i w sposób sobie właściwy odczytał ten przepis i dowolnie rozporządził wpłatą mimo, że podatnik wskazał podatek (PIT-36) na jaki ma on zostać przeznaczony. Podatnik dodał, że rozporządzenia tego Organ podatkowy dokonał dopiero po upływie 6 miesięcy od dokonanej wpłaty i to na skutek licznych pism kierowanych do tego organu z pytaniem, co stało się z dokonaną w dniu 25 maja 2020 roku wpłatą w wysokości 400 zł na podatek PIT-36. Pretekstem zaś do braku rozstrzygnięcia w tym temacie przez Dyrektora sugerowane jako podstawę oddalenia zażalenia przez Naczelnika uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia co stanowić miało podstawę do ukrycia działania Organu podatkowego niezgodnego z prawem choć Organa podatkowe mają działać na podstawie prawa i w granicach prawa.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 25 maja 2020 r. wpłacił kwotę 400 złotych z tytułu podatku dochodowego PIT-36, jako łączne rozliczenie małżonków. Zarzucił, że dopiero po upływie miesiąca Naczelnik wysłał upomnienie do wpłaty dotyczące tegoż zobowiązania. Na jego liczne próby ustalenia co stało się z wpłaconą kwotą która to wpłata została oznaczona na dowodzie wpłaty jako podatek dochodowy PIT-36 za 2019 r. Z uwagi na pandemię i nieczynny Urząd Skarbowy istniała możliwość jedynie kontaktu telefonicznego i to w ściśle określone dni. Dopiero udało mi się skontaktować telefonicznie z pracownicą księgowości US, która wyjaśniła, że zmieniły się jakieś przepisy i kwota ta zaliczona została na jakiś zaległy podatek".
Skarżący wyjaśnił, że rozlicza się wspólnie z żoną, a Naczelnik prowadził w 2018 roku egzekucję przeciwko żonie z tytułu podatku PIT-36 ze świadczenia ZUS na kwotę 16 złotych. Podatnik postanowił się utwierdzić czy z tego tytułu żona posiada jakieś zobowiązania. Organ podatkowy I instancji stwierdził, że nie ma żadnych zobowiązań, a tym bardziej w stosunku do Drugiego Urzędu Skarbowego w K., bowiem egzekucję po zmianie przepisów odnośnie miejsca zamieszkania przejął Pierwszy Urząd Skarbowy w K. Również żona nie została poinformowana, że w stosunku do niej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, bowiem kwota 400 zł była jej własnością.
Zatem postępowanie to powinno dotyczyć również jej a przynajmniej winna być zawiadomiona. Zdaniem skarżącego, jedynym argumentem za odrzuceniem zażalenia było uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, choć termin ten nie został dotrzymany z uwagi na pracę Urzędu Skarbowego bowiem organ ten, jak zaznaczył, działał w ograniczonym zakresie. Zarzucił, że przekroczenie terminu nastąpiło w niewielkim zakresie bowiem o jeden dzień i to z winy Urzędu Skarbowego. Dyrektor nawet nie zapoznał się ze stanem sprawy. Nie zwrócił uwagi na co została przeznaczona kwota 400 zł i na jakiej podstawie prawnej ale zauważył tylko to, co mu zaproponował Naczelnik - oddalenie zażalenia z uwagi na uchybienie terminowi choć ten nastąpił z winy ograniczonej pracy Urzędu w okresie pandemii.
Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy odrzucił zażalenie i pozbył się kłopotu, zamiast rzetelnie i wnikliwie rozpatrzeć sprawę. J.O. oskarżył urzędników o defraudację oraz o ukrywanie dowodów w sprawie i przekroczenie uprawnień działając na szkodę podatnika i Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Nadto wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. zmienionej ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875). Zgodnie ze wskazanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z 10 grudnia 2020 r., którym Dyrektor stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z 22 września 2020 r. w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na zaległości podatkowe w podatku od osób fizycznych PIT-4R za 2013 r.
Zgodnie z treścią art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu jej dokonania.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że postanowienie Naczelnika z 22 września 2020 r. zostało doręczone stronie 9 października 2020 r. czego dowodem jest podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W związku z doręczeniem postanowienia stronie 9 października 2020 r., siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 10 października 2020 r. i upłynął z dniem 16 października 2020 r., jeżeli bowiem początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Natomiast przedmiotowe zażalenie zostało wniesione przez stronę bezpośrednio do organu pierwszej instancji 19 października 2020 r. tj. 3 dni po terminie przewidzianym dla tej czynności.
Powyższe ustalenia wiązały się w konsekwencji ze stwierdzeniem, że wniesienie zażalenia nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma on charakter bezwarunkowy, co oznacza, że w każdym przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi określonemu w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 563/07 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując, rację ma organ odwoławczy, że zażalenie od postanowienia organu pierwszej instancji skarżący złożył po upływie terminu do jego wniesienia. Wydając zatem postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, organ podatkowy stwierdził fakt istniejący w dacie złożenia spóźnionego zażalenia.
Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącego merytoryczne zarzuty dotyczące rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie zaliczenia dokonanej wpłaty na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych, pozostają poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy, w której zostało wydane jedynie rozstrzygniecie o charakterze formalnym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że pandemia koronawirusa powodowała i nadal powoduje pewne ograniczenia, także w funkcjonowaniu urzędów państwowych. Tym niemniej nie sposób przyjąć za skarżącym, że wniesienie pisma jakim jest zażalenie napotkało tego rodzaju ograniczenia. Wiadomym jest Sądowi z urzędu, że urzędy państwowe, w tym urzędy podatkowe mimo przemijających ograniczeń w bieżącej obsłudze interesantów nie wstrzymywały przyjęć korespondencji w okresie czasu na jaki wskazuje strona. W okresie najdalej idących obostrzeń urzędy te posiadały wyznaczone miejsca, w których interesanci mogli zostawiać korespondencję, podania czy pisma etc. Ponadto skarżący mógł nadać tę przesyłkę w Urzędzie Poczty zachowując ustawowy termin do jej wniesienia.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.