Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcachz 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 113/20

Uzasadnienie

Zarząd Województwa Ś.(dalej: Zarząd, IZ), jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ś. (RPOWŚ) na lata 2014-2020, decyzją z 11 grudnia 2019 r. nr (...) uchylił decyzję Zarządu Województwa Ś.nr (...) z dnia 25 września 2019 r. określającą, że "Fundacja (...)" (dalej: Fundacja, beneficjent) jest zobowiązana zwrócić dotację w kwocie 420 898,50zł (słownie: czterysta dwadzieścia tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt osiem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym środki Europejskiego Funduszu Społecznego w kwocie 397 515,25zł (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt siedem tysięcy złotych pięćset piętnaście złotych i dwadzieścia pięć groszy) i środki budżetu krajowego w kwocie 23 383,25zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące trzysta osiemdziesiąt trzy złote i dwadzieścia pięć groszy) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dofinansowania, tj. od dnia 21 maja 2018 roku do dnia ich zwrotu, którą otrzymał na podstawie umowy o dofinansowanie projektu pn. "(...)" nr (...) z dnia 20 kwietnia 2018 roku, a została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych w części dotyczącej odsetek i określił, że beneficjent jest zobowiązany zwrócić odsetki od kwoty określonej do zwrotu w decyzji Zarządu Województwa Ś. nr (...) z dnia 25 września 2019 r. liczone jak dla zaległości podatkowych: od dnia przekazania dofinansowania, tj. od dnia 21 maja 2018 roku do dnia 22 maja 2019 roku; a następnie od dnia 2 października 2019 roku do dnia jej zwrotu na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W pozostałym zakresie Zarząd utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś. (dalej: DW EFS WŚ) ogłosił 30 maja 2017 r. konkurs nr RPSW.08.04.02-IZ.00-26-124/17 (dalej: Konkurs) w ramach osi 8 Rozwój edukacji i aktywne społeczeństwo, Poddziałanie 8.4.2 Podnoszenie umiejętności łub kwalifikacji osób dorosłych w obszarze ICT i języków obcych poprzez realizację oddolnych inicjatyw edukacyjnych.

Do Konkursu przystąpiła Fundacja, składając wniosek o dofinansowanie Projektu pn.: "(...)". W wyniku przeprowadzonej oceny przedmiotowy wniosek został zakwalifikowany uzyskując 129 punktów. Instytucja Zarządzająca zawarła 20 kwietnia 2018 r. z Fundacją Umowę.

Projekt kierował wsparcie do mieszkańców wyłącznie powiatów województwa świętokrzyskiego o największym bezrobociu: tj. skarżyskiego, opatowskiego, kieleckiego, ostrowieckiego, koneckiego. Realizowany był w okresie od 1 lutego 2018 roku do 30 listopada 2018 roku, a Beneficjent zaplanował w nim dwa zadania, które zostały szczegółowo opisane w decyzji.

W Umowie za wykonanie w/w zadań zostały przyznane następujące kwoty ryczałtowe: za zadanie 1 - 312 180, 00 zł oraz za zadanie 2-61 952,00 zł.

Beneficjent miał otrzymać w/w kwoty ryczałtowe w przypadku, gdy osiągnie co najmniej określone wskaźniki rezultatu i produktu, które zostały wskazane w treści umowy i powtórzone w skarżonej decyzji. Nadto wskazano, że wskaźniki te określone są dla rozliczenia kwoty ryczałtowej i nie ma do nich zastosowania reguła proporcjonalności.

Wniosek o płatność złożony przez Wnioskodawcę 20 listopada 2018 roku (nr...) został negatywnie zweryfikowany w dniu 3 grudnia 2018 roku. W informacji o negatywnej weryfikacji wniosku o płatność Organ wskazał, że wykazano w nim uczestników nienależących do grupy docelowej projektu, tj. osoby zamieszkujące w Kielcach.

Pismem z dnia 30 listopada 2018 roku (data wpływu w systemie SL2014 4 grudnia 2018), Fundacja zwróciła się do IZ RPO WŚ z prośbą o akceptację zmiany obszaru realizacji działań projektowych, tj. włączenie obszaru powiatu m. Kielce w miejsce pierwotnie zakładanego obszaru powiatu kieleckiego. W uzasadnieniu swojego stanowiska, Beneficjent wskazał okoliczności na poparcie złożonego wniosku.

Zarząd wskazał, że Fundacja 5 grudnia 2018 roku, przesłała do IZ RPO WŚ informację, że pismo przesłane 4 grudnia 2018 roku zostało przekazane omyłkowo i prosi o jego wycofanie z systemu oraz nierozpatrywanie.

Następnie Beneficjent 6 grudnia 2018 roku, za pośrednictwem systemu SL2014, złożył pismo datowane na dzień 5 grudnia 2018 roku, w którym wniósł o uznanie za kwalifikowanych do projektu uczestników zamieszkałych na terenie powiatu miasto Kielce. Wyjaśnił również, że "w czasie realizacji projektu przez przeoczenie i nieuwagę zrekrutowano uczestników z miasta Kielce, a nie jak wpisano we wniosku - z powiatu kieleckiego. Uczestnicy zamieszkali na terenie miasta Kielce biorący udział w projekcie stanowią grupę 43 osób spełniających wszystkie kryteria rekrutacyjne zawarte we wniosku, oprócz miejsca zamieszkania. Podniósł, że osoby te wpisują się w główny cel i założenia konkursu, a dodatkowo w żadnym ze wskaźników wskazanych we wniosku projektowym oraz dokumentach potwierdzających realizację wskaźników nie ma wspomnianego miejsca zamieszkania uczestników. Fundacja podkreśliła, że w Regulaminie konkursu nr RPSW.08.04.O2-IZ.00-26-124/17 wskazano, iż,,zgodnie z kryterium formalnym wyboru projektów, muszą być one skierowane do grup docelowych z obszaru województwa świętokrzyskiego (...) w związku z czym osoby zamieszkujące na terenie miasta Kielce były grupą docelową dla Konkursu w ramach którego zrealizowano projekt.

IZ RPO WŚ w dniu 10 grudnia 2018 roku odmówiła uznania w/w uczestników za kwalifikowanych z uwagi na to, iż podstawą realizacji projektu był zatwierdzony wniosek o dofinansowanie, w którym Beneficjent na podstawie samodzielnie przeprowadzonej diagnozy określił obszar realizacji projektu wraz ze szczegółowym opisem grupy docelowej. Dodatkowo, w żadnym z zatwierdzonych wniosków o płatność Beneficjent nie zgłaszał problemów z rekrutacją uczestników z powiatu kieleckiego.

DW EFS WŚ po przeprowadzeniu analizy wniosku końcowego 24 stycznia 2019 r. skierował do Beneficjenta informację o negatywnej weryfikacji wniosku i jej powodach.

Organ wskazał, że z uwagi na niezrealizowanie w całości wskaźników w zadaniach nr 1 i 2, a tym samym niezrealizowanie kwot ryczałtowych, uznał za niekwalifikowalne wydatki w kwocie 467 665,00zł (wartość dofinansowania i wkład własny) i wezwał Beneficjenta do zwrotu kwoty 420 898,50zł. Nadto wskazał, że analiza wniosku końcowego o płatność wykazała, że Beneficjent nie zrealizował wskaźników rezultatu, które szczegółowo przedstawiono we wniosku.

Organ wskazał, że Fundacja nie spełniła również kryterium premiującego nr 2 - "Projekt kierowany jest do mieszkańców wyłącznie z co najmniej jednego z poniższych powiatów o najwyższej stopie bezrobocia, tj. skarżyskiego, opatowskiego, ostrowieckiego, koneckiego, kieleckiego."

Po wzajemnej wymianie korespondencji, 15 kwietnia 2019 roku DW EFS WŚ poinformował Beneficjenta o negatywnej weryfikacji końcowego wniosku o płatność i jego zatwierdzeniu. Za niekwalifikowaną została uznana cała kwota dofinansowania, tj. 420 898,50zł. Jednocześnie IZ RPO WŚ wezwała Beneficjenta do zwrotu dofinansowania.

Ponieważ Wnioskodawca nie zastosował się do w/w wezwań i nie zwrócił dotacji, w dniu 23 maja 2019 roku zostało wszczęte postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, a także termin od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Informacja o wszczęciu postępowania administracyjnego została doręczona Fundacji w dniu 28 maja 2019 roku.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, IZ RPO WŚ doszła do przekonania, że w przedmiotowej sprawie należy wydać decyzję administracyjną określającą zwrot od Beneficjenta kwoty 420 898,50 zł. Takie rozstrzygnięcie zostało wydane w dniu 25 września 2019 roku.

Wskazana powyżej decyzja została doręczona Beneficjentowi dnia 1 października 2019 roku. W dniu 15 października 2019 roku (data nadania w placówce Poczty Polskiej) Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Zarząd wskazał, że kluczowym dla niej zagadnieniem jest odpowiedź na pytanie, czy organ może żądać od Beneficjenta zwrotu całości dotacji. W tym celu IZ przeanalizowała czy w przedmiotowej sprawie zostały zrealizowane wymagane Umową wskaźniki rezultatu i produktu oraz kryteria dostępu i premiujące, a następnie, w sytuacji przyjęcia, że wskaźniki i kryteria nie zostały spełnione - rozważyła, jaki skutek niesie za sobą ich niezrealizowanie przez Wnioskodawcę. Ponadto organ podkreślił, że przeprowadził szczegółową analizę, czy w niniejszej sprawie doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 ust. 36 Rozporządzenia nr 1303/2013, w tym celu zweryfikował czy zostały łącznie spełnione przesłanki, które determinują istnienie nieprawidłowości. W przypadku pozytywnej odpowiedzi Organ powinien nadto ustalić, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 24 ust. 11 Ustawy wdrożeniowej.

Zarząd wskazał, iż Beneficjent stoi bowiem na stanowisku, że wywiązał się w sposób należyty ze swoich obowiązków, nie doszło do naruszenia przepisów prawa, Wytycznych oraz postanowień Umowy, w stopniu uzasadniającym żądanie Organu, w szczególności nie doszło do, nawet potencjalnego zagrożenia powstania szkody.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy rozpoczął rozpoznanie sprawy od analizy Umowy. Wskazał, że Strony (Fundacja i IZ) ustaliły w niej, że wydatki w ramach projektu będą rozliczane w oparciu o kwoty ryczałtowe (§8 ust. 1 Umowy). Podkreśłił, że w związku z rozliczaniem ryczałtem, Beneficjent nie miał obowiązku gromadzenia i opisywania dokumentów księgowych (§ 9 ust. 1 Umowy). Warunkiem przyznania kwot ryczałtowych było osiągnięcie przez Wnioskodawcę wskaźników rezultatu i produktu, o których mowa w § 8 ust. 5 Umowy.

IZ wyjaśniła, że zgodnie z Wnioskiem, projekt był skierowany do osób zamieszkałych na terenie województwa świętokrzyskiego, wyłącznie w powiatach kieleckim, koneckim, opatowskim, ostrowieckim, skarżyskim (tak: pkt 1.9 str. 1 Wniosku). Składając Wniosek, Fundacja jednoznacznie określiła obszar projektu, a następnie nie dochowała postanowień zawartej przez siebie Umowy, realizując projekt poza zadeklarowanym obszarem. Co więcej, z tak zawężonym terytorium projektu był związany główny jego cel przedstawiony przez Fundację we Wniosku. Mianowicie w pkt.3.1.2 Wniosku zostało wprost wskazane, że celem projektu jest "nabycie kompetencji komputerowych na pełnym poziomie A lub B zgodnie z Ramą Kompetencji Cyfrowych DIGCOMP, w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków EFS na obszarze edukacji na lata 2014- 2020, w terminie 01.02.2018 — 30.11.2018 przez co najmniej 80% spośród 126 osób w wieku 50 lat i więcej (w tym 70K i 56M) zam. w województwie świętokrzyskim wyłącznie w powiatach: skarżyskim, opatowskim, ostrowieckim, koneckim, kieleckim przez szkolenia komputerowe zakończone egzaminem zewnętrznym i certyfikatem ECDL Profile DIGCOMP 16".

Zarząd wskazał, że Wniosek Beneficjenta spełniał kryterium premiujące nr 2, dlatego otrzymał dodatkowe 10 pkt podczas oceny. Fundacja przyjęła w ten sposób obowiązek realizacji projektu na wybranym przez siebie obszarze pięciu powiatów województwa świętokrzyskiego o najwyższym bezrobociu.

IZ podkreśliła, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest to, że projekt dotyczył Poddziałania 8.4.2, tj. podnoszenia umiejętności lub kwalifikacji osób dorosłych w obszarze ICT i języków obcych poprzez realizację oddolnych inicjatyw edukacyjnych.

W związku z tym jako błędne należało ocenić stanowisko Beneficjenta, że "osoby zamieszkałe na terenie miasta Kielce były grupą docelową dla konkursu w ramach którego zrealizowano projekt".

Zarząd podkreślił, że Fundacja powołuje się na określenie grupy docelowej z Konkursu, marginalizując znaczenie Wniosku, w którym sama określiła węższy obszar projektu i to na tym terytorium była zobowiązana do jego realizacji.

Zarząd podkreślił, że w sytuacji gdy Wnioskodawca chciał realizować projekt także na terenie m. Kielce, powinien był przewidzieć to we Wniosku, a także poprzedzić jego przygotowanie przeprowadzeniem ankiet i konsultacji społecznych również z mieszkańcami tego miasta. Na marginesie podniósł, że w sytuacji, gdy w trakcie realizacji projektu wystąpiły problemy z rekrutacją uczestników z terenu określonego we Wniosku, Beneficjent dysponował narzędziem wskazanym w § 6 ust. 3 Umowy, tj. mógł poinformować niezwłocznie i pisemnie IZ o problemach w realizacji projektu.

W świetle powyższego według IZ nie ma podstaw do przyjęcia, że Beneficjent zrealizował cele i wskaźniki przewidziane we Wniosku. Podkreślił, że 43 uczestników projektu rekrutowano niezgodnie z informacjami znajdującymi się we Wniosku. Osoby te miały miejsce zamieszkania na terenie miasta Kielce, a nie na obszarze powiatów o największym poziomie bezrobocia. Co prawda, Fundacja przeszkoliła łącznie 126 osób, tj. zadeklarowaną liczbę, jednak część z nich nie była adresatami projektu (mieszkańcy Kielc). Konsekwencją uznania, że osób zamieszkałych w Kielcach nie można zakwalifikować do projektu było pomniejszenie liczby wykazanych uczestników projektu o w/w 43 osoby. W tym stanie rzeczy Zarząd wskazał, że nie zostały zrealizowane wskaźniki rezultatu, które Beneficjent zobowiązał się osiągnąć we Wniosku i Umowie.

Następnie IZ wyjaśniła, że rozważania dotyczące konsekwencji niezrealizowania wskaźników należy zacząć od definicji kwoty ryczałtowej. Znajduje się ona w wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Stosownie do postanowień w/w wytycznych kwota ryczałtowa to kwota uzgodniona za wykonywanie określonego w projekcie zadania. Uzgodnienie to następuje na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie projektu. Organ podkreślił że zastosowanie kwot ryczałtowych oznacza, że nie będzie on rozliczany na podstawie faktycznie poniesionych wydatków (Podrozdział 6.6, sekcja 6.6.1, pkt 4 i podrozdział 8.5, sekcja 8.5.2, pkt 1 Wytycznych).

Następnie Organ przeprowadził analizę konsekwencji jakie niesie za sobą niezrealizowanie wskaźników przez Fundację. Wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniami Umowy, skutkiem ich nieosiągnięci jest brak wykonania zadania i nie rozliczenie się z przyznanej kwoty ryczałtowej. Konsekwencją tego jest uznanie wydatków jakie wnioskodawca poniósł na zadanie objęte kwotą ryczałtową za niekwalifikowalne.

IZ podkreśliła, że Beneficjent ustalając wysokość dofinansowania w szczegółowym budżecie projektu na poziomie nieznacznie poniżej 100 000 euro (wartość projektu na kwotę 467 665,00 zł, a dofinansowania na lewo tę 420,898,50 zł) ewidentnie dążył do przyjęcia kwot ryczałtowych jako metody rozliczania projektu. Zaznaczyła, że w przedmiotowej sprawie, w umowie strony przyjęły kwoty ryczałtowe jako zasadę rozliczania projektu. Z takim sposobem rozliczania kosztów wiążą się określone ułatwienia dla Beneficjenta.

Nadto Zarząd wskazał, że analizował również, czy istnieje jakakolwiek podstawa prawna pozwalająca IZ RPO WŚ zastosować w niniejszej sprawie zasadę proporcjonalnego pomniejszania dofinansowania, przy uwzględnieniu jedynie częściowej realizacji wskaźników. IZ dokonała w tym celu wykładni Wniosku, Umowy oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, jednakże podstawy do takiego działania nie znalazła.

Następnie IZ opisała procedurę określoną w art. 24 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej oraz powołała się na art. 2 ust 36 Rozporządzenia nr 1303/2013. Organ wyjaśnił, że jego zdaniem w przedmiotowej sprawie doszło do powstania nieprawidłowości, która ma szkodliwy wpływ na budżet Unii, poprzez wydatkowanie środków finansowych pochodzących z UE niezgodnie z przeznaczeniem i procedurami wskazanymi w art. 184 UFP.

Organ wskazał, że po pierwsze, Beneficjent naruszył przepisy prawa unijnego i prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego. Wydatkował on środki na przeszkolenie uczestników, którzy nie mogli być zakwalifikowani do projektu, gdyż zostali zrekrutowani, spośród mieszkańców m. Kielce, czyli niezgodnie z założeniami projektu oraz postanowieniami Umowy łączącej go z IZ. Wskazać należy, że dla uznania, iż doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 UFP, wystarczające jest także naruszenie postanowień zawartych w umowie o dofinansowanie lub Wytycznych, nie zawsze musi nastąpić naruszenie prawa powszechnie obowiązującego, krajowego lub unijnego. Wskazane w/w stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie i nie jest obecnie kwestionowane.

Następnie Zarząd wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 37 Rozporządzenia 1303/2013 podmiotem gospodarczym jest każda osoba fizyczna, prawna lub inny podmiot biorący udział we wdrażaniu pomocy z Funduszy, z wyjątkiem państwa członkowskiego podczas wykonywania uprawnień władzy publicznej. Przesłanka działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zostanie zatem spełniona wówczas, gdy tak definiowany podmiot gospodarczy podejmie działanie niezgodne z przepisami prawa lub gdy wbrew obowiązkowi wynikającemu z prawa nie dokona określonej czynności. Przekładając powyższe rozważanie na grunt przedmiotowej sprawy, Zarzad doszedł do przekonania, że to Beneficjent jako podmiot gospodarczy dopuścił się działania naruszającego postanowienia Umowy. Wyjaśnił, że zrekrutował on uczestników szkolenia, którzy nie spełniali kryteriów przewidzianych we Wniosku, a następnie nie przeprowadził ich weryfikacji.

Konsekwencją niestaranności Wnioskodawcy było zakwalifikowanie do projektu osób, które nie spełniają warunków kwalifikowalności i wykazanie ich we wniosku o płatność. Organ wskazał, że na Wnioskodawcy ciążył obowiązek starannego realizowania projektu, zgodnie z postanowieniami zwartymi we Wniosku i Umowie. Zdaniem Organu - Beneficjent temu obowiązkowi nie sprostał.

Nadto IZ podkreśliła, że spełnienie dwóch wyżej wymienionych przesłanek jest niewystarczające do ustalenia, iż mamy do czynienia z nieprawidłowością. Trzecia z przesłanek wskazuje na konieczność wystąpienia lub uprawdopodobnienia wystąpienia szkodliwego wpływu na budżet Unii poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem w związku z niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem podmiotu gospodarczego (beneficjenta). Powyższe oznacza, że o zaistnieniu nieprawidłowości decyduje nie tylko faktyczne wywarcie szkodliwego wpływu na budżet, ale nawet już prawdopodobieństwo wystąpienia takiej szkody. Zdaniem organu Szkoda w przedmiotowej sprawie faktycznie zaistniała. Szkoda ta może zostać w sposób matematyczny wyliczona według następującego równania: wartość dofinansowania za zrealizowanie zadania nr 1 (312 180,00zł) dzielona przez 126 uczestników (liczba osób, które miały zostać przeszkolone) pomnożona przez liczbę osób, które nie spełniały kryterium uczestnictwa w projekcie, tj. 43, plus wartość dofinansowania przyznana za zrealizowanie zadania nr 2 (61 952,00zł) dzielona przez 101 uczestników (liczba osób, które miały zdobyć kwalifikacje) pomnożona przez brakującą liczbę osób do zrealizowania wskaźnika, tj. 18 (101 — 83 =18).

Zarząd wskazał, że szkoda w budżecie Unii Europejskiej za całą pewnością została wyrządzona, w sytuacji, gdy projekt był kierowany do konkretnej grupy osób, które same zainicjowały podnoszenie swoich kwalifikacji (inicjatywa oddolna) i miały zamieszkiwać w powiatach o najwyższym bezrobociu w województwie świętokrzyskim. Beneficjent nie mógł zatem wydatkować otrzymanej dotacji na szkolenia dla osób, które nie spełniały kryterium miejsca zamieszkania określonego w projekcie. Przeszkolenie mieszkańców miasta Kielce, tj. powiatu grodzkiego Kielce nie wpisywało się również w cel projektu, tj. nabycie kompetencji komputerowych przez osoby zamieszkałe w powiatach kieleckim, koneckim, skarżyskim, ostrowieckim i opatowskim, tj. w powiatach o najwyższej stopie bezrobocia w województwie świętokrzyskim. Z uwagi na rodzaj Umowy (ryczałtowa) i specyficzne zasady rozliczania takich umów, należało wydać decyzję o zwrocie całego wypłaconego dofinansowania.

Nadto Zarząd wskazał, że Organ stwierdzając wystąpienie nieprawidłowości indywidualnej ma obowiązek podjęcia działań w celu odzyskania kwoty nieprawidłowości, musi mieć jednak także na uwadze treść art. 24 ust. 11 Ustawy wdrożeniowej, czyli zasadę nieobciążania beneficjentów nieprawidłowościami będącymi konsekwencją działania lub zaniechania właściwej instytucji lub organów państwa. Po przeanalizowaniu całego procesu wdrażania projektu, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do uznania, że to IZ RPO WS spowodowała powstanie nieprawidłowości. Podkreślił, że na Beneficjencie spoczywał obowiązek realizacji projektu zgodnie z Wnioskiem i Umową, tj. jeżeli chodzi o przedmiotową sprawę, przede wszystkim zrealizowania wskaźników przypisanych do zadań określonych w Umowie. IZ zwróciła uwagę, że w korespondencji z IZ RPO WŚ, Wnioskodawca początkowo twierdził, że samowolnie podjął decyzję o rozszerzeniu obszaru projektu, po czym zmienił zdanie i przyznał, że nie dopełnił należytej staranności, wpisując do systemu SL2014 dane uczestników projektu bez ich szczegółowej weryfikacji.

Podnosił przy tym, że "weryfikując otrzymane formularze rekrutacyjne stwierdzono, iż niewiele osób zamieszkałych w powiecie kieleckim było zainteresowanych wzięciem udziału w szkoleniu komputerowym mimo szeroko zakrojonej akcji informacyjno — promocyjnej na terenie całego powiatu". Tym niemniej Zarząd wskazał, że podczas trwania projektu Wnioskodawca nie zgłaszał żadnych problemów związanych z realizacją projektu. Dopiero podczas weryfikacji wniosku o płatność nr 4 (za okres od 1 lip ca do 30 września 2018 roku) i prośby ze strony Organu o weryfikację miejsc zamieszkania uczestników projektu, pod kątem ich kwalifikowalności do projektu, Beneficjent wskazał, że omyłkowo zrekrutował do projektu 43 osoby niespełniające kryterium zamieszkania.

Nadto Organ wskazał, ze zarzut jakoby to Instytucja przyczyniła się do sformułowania wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę za okres od 1 października do 30 listopada 2019 roku (faktycznie wniosek końcowy za okres 1 października - 30 listopada 2018 roku), jest absurdalny. W konsekwencji Zarząd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 24 ust. 11 Ustawy wdrożeniowej.

W toku ponownej analizy sprawy Organ ustalił, iż Beneficjent naruszył art. 207 ust.1 pkt 1 i 2 UFP.

Jednocześnie IŻ wskazała, ze nie mogła odstąpić od nakazania Beneficjentowi zwrotu środków, gdyż kwestia ta nie podlega jej uznaniu. Obowiązek kontroli wydatkowania środków publicznych wynika bowiem ściśle z dyscypliny finansów publicznych, stanowiącej niepodważalną zasadę gospodarowania tego rodzaju środkami.

Nadto Zarząd wskazał, że zaskarżona decyzja była nieprawidłowa w zakresie określenia okresu za który należą się odsetki ustawowe, Organ na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 2 KPA był zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zaistniałej nieprawidłowości i orzec, w tym zakresie, co do istoty sprawy. Ponowna analiza sprawy, pozwoliła dojść do wniosku, że rozstrzygnięcie I instancji jest, co do zasady prawidłowe, a nieprawidłowość tkwi jedynie w zaniechaniu orzeczenia przez Organ I instancji o przerwie w naliczaniu odsetek za okres od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego (23 maja 2019 roku) do dnia doręczenia decyzji I instancji (1 października 2019 roku).W pozostałym zakresie (co do określonej do zwrotu kwoty głównej) decyzję należało utrzymać w mocy.

Na powyższą decyzję Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. Zarzuciła naruszenie:

1. 1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, w związku z art. 67 UFP w zw. z art. 207 ust. 9 UFP poprzez błędne ustalenie, że Skarżąca, jako Beneficjent, dopuściła się nieprawidłowości uzasadniających zwrot całości środków kwalifikowalnych, podczas, gdy organ zaniechał przeanalizowania wpływu opisanych naruszeń na zachowanie reguł Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020, ponadto zaniechał wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia jako organ administracyjny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości w sprawie, w następstwie czego Organ uznał, że Skarżąca jako Beneficjent, dopuściła się nieprawidłowości uzasadniających nałożenie korekty finansowej w sytuacji, gdy takowych nieprawidłowości obiektywnie nie można stwierdzić. W szczególności:
2. 1) Organ zaniechał właściwego, tj. zakończonego wewnętrznie spójnym wywodem i konkluzjami przeanalizowania wpływu opisanych przez Organ rzekomych naruszeń na zachowanie Reguł Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, w tym nie stwierdził, czy zachowanie Beneficjenta nie miało jedynie formalnego charakteru bez rzeczywistych lub potencjalnych skutków finansowych dla budżetu Unii Europejskiej;
3. 2) Organ nie wykazał związku pomiędzy rzekomymi nieprawidłowościami, a ewentualną, potencjalną choćby stratą finansową poniesioną przez fundusze, bo nie ustalił, w wiarygodny i przekonujący sposób, czy strata taka w ogóle wystąpiła w przypadku przedmiotowego projektu;
4. 3) Organ poprzestał na ogólnym uzasadnieniu kluczowych aspektów sprawy; pomimo zapewnienia przez Organ, że dokonał wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia wniosku z dnia 15 października 2019 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w istocie zaniechał tego przyznając rację i przyjmując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji, w następstwie czego Organ uznał, iż doszło do naruszenia postanowień Umowy, na których wykonanie przeznaczone miały być środki pochodzące z dofinansowania na realizację projektu, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i poskutkowało żądanie 100% środków przeznaczonych na dofinansowanie;
5. 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art.8,11, i 107 § 3 KPA w związku z art. 67 UFP poprzez:
6. 1) niewyjaśnienie charakteru i wagi zaistniałego naruszenia uznanego przez Organ za nieprawidłowość oraz z jakich przyczyn i na jakiej podstawie Organ uznał, że w omawianej sprawie występuje podstawa do nałożenia obowiązku zwrotu całej dotacji, a w związku z tym poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i niewyjaśnienie zasad ustalenia przyjętych przez Organ podstaw prawnych, w tym w odniesieniu do obiektywnych przyczyn wpływających na realizację umowy o dofinansowanie, nie leżących po stronie Beneficjenta, a także przyczynienie się IZ do takiego sformułowania wniosku rozliczającego zaliczkę za okres 1 października - 30 listopada 2019 r., co następnie poskutkowało uznaniem braku spełnienia wskaźników określonych we Wniosku o dofinansowanie oraz Umowie, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz poprzez jakie działania Skarżącej doszło do choćby potencjalnej możliwości wyrządzenia szkody w budżecie UE, poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem;
7. 2) zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia w szczególności niewyjaśnienia charakteru i wagi zaistniałego rzekomego naruszenia uznanego przez Organ za nieprawidłowość oraz z jakich przyczyn i na jakiej podstawie Organ żąda zwrotu całości dofinansowania; organ nie wyjaśnił przy tym stronie bezsprzecznie i bez budzenia wątpliwości zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji;
8. 3) nienależyte, bo w istotnych elementach sprzeczne wewnętrznie uzasadnienie zaskarżonej decyzji i niewłaściwe zastosowanie przez Organ przyjętych podstaw prawnych i stwierdzenie rzekomych naruszeń nie wyjaśniając w adekwatny do wykazywanych naruszeń sposób, także w istotnych elementach wewnętrznie sprzeczny, co naruszyło zasady pogłębiania zaufania obywateli do oraz uniemożliwienia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności, jaki wpływ sposób organizacji przeprowadzonych szkoleń wpłynął choćby na potencjalną możliwość wyrządzenia szkody w budżecie UE, poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem
9. - a mimo to Organ uznał, że sposób przeprowadzenia postępowania spowodował naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ufp, a także stwierdził, że 100 % wydatków to środki niekwalifikowalne; organ nie wyjaśnił przy tym stronie w sposób wystarczający zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do dobrowolnego wykonania przez strony decyzji, ponadto niewyjaśnienie w sposób wystarczający braku możliwości proporcjonalnego zmniejszenia dofinansowania, w przypadku stwierdzenia częściowej nie kwalifikowalności,
10. 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: § 8 ust. 5-7 i § 16, § 32 ust.1 i § 31 Umowy o dofinansowanie w związku z treścią art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 i 2 UFP, podrozdziału 6.6. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. błędne uznanie, iż Organy nie wprowadziły dodatkowych, nieobowiązujących w dniu podpisania Umowy o dofinansowanie, kryteriów kwalifikacji, ponieważ Skarżąca zastosowała się do wymagań § 8 i § 16 Umowy o dofinansowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu określonej kwoty dofinansowania ze środków unijnych;
11. 4) art. 24 ust. 11 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 z późn. zm. dalej: ustawa wdrożeniowa) poprzez brak uwzględnienia przyczynienia się IZ do powstania nieprawidłowości indywidulanej w wyniku nakazania usunięcia części uczestników szkoleń, a w związku z tym spowodowanie, że we wniosku o płatność końcową widnieje 86 osób, zamiast 126 uczestników którzy posiadają pełną dokumentację rekrutacyjną i dokumentację uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy Beneficjent zrekrutował całą zakładaną we wniosku liczbę uczestników, tj. 126 osób;
12. 5) art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez niewłaściwe zastosowanie kryterium i zasad kwalifikowalności wydatków nieznanego ustawie i Wytycznych, a także pkt 1.5.2. Regulaminu konkursu, niewskazanego w powołanych przepisach w następstwie czego doszło do uznania za niekwalifikowalne wydatków w wysokości 420 898,50 zł i nakazano ich zwrot wraz z odsetkami w stopniu nieadekwatnym i nieproporcjonalnym do potencjalnego uszczerbku dla prawidłowej realizacji projektu i osiągnięcia jego celu;
13. 6) art. 6, 7, 7a, 8 oraz 9 KPA przez nieprawidłową kontrolę decyzji i przyjęcie, że Organ może obciążyć Skarżącą negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z niejednolitej wykładni dokonywanej przez organy administracji publicznej i sądy w przedmiocie zasad rozliczania projektów "ryczałtowych", gdy w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej (w tym zakresie), wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony;
14. 7) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 KPA w związku z art. 127 § 3 KPA poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja powinna być uchylona, a postępowanie przed organem I instancji powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe,
15. - które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ odwoławczy zaniechał wszechstronnego i wyczerpującego rozpoznania całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Dodatkowo według skarżącej decyzje są niezgodne z prawem i krzywdzące, a także nie uwzględniają obiektywnych argumentów przytaczanych przez stronę. Wskazała, że treść obu uchwał Zarządu Województwa Świętokrzyskiego powierzono tym samym osobom tj. Marszałkowi Województwa Świętokrzyskiego i Dyrektorowi Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego.

W ocenie organu, zawartej w odpowiedzi na skargę, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Zdaniem organu w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Organ był zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że Sąd nie uwzględnił wniosku organu o odrzucenie skargi, jako wniesionej po terminie. Jakkolwiek słusznie organ zauważa, że skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu w dniu 29 stycznia 2020r. (data nadania skargi na poczcie), to zauważyć należy, że zgodnie z brzmieniem art. 53 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dodanym przez art. 9 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U.2017.935) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 czerwca 2017 r.) trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi.

Kwalifikując zatem sprawę do merytorycznej kontroli Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek w powyżej opisanym zakresie złożyły obie strony postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z zm.), dalej,,P.p.s.a." Rozstrzygając sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że decyzja Zarządu nie narusza prawa, a ustalony stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Zaskarżoną decyzją, Zarząd Województwa Świętokrzyskiego orzekł o obowiązku skarżącej fundacji zwrotu dotacji w kwocie 420 898,50zł wraz z odsetkami, którą to kwotę otrzymała na podstawie umowy o dofinansowanie projektu pn. "(...)!" nr (...) z dnia 20 kwietnia 2018 roku.

Na wstępie należy ustosunkować się do uwagi skarżącej zawartej w uzasadnieniu skargi, jakoby została poszkodowana w wyniku błędu systemowego, z uwagi na to, że ustawa o finansach publicznych pozwala tym samym osobom (Zarząd Województwa) dwukrotnie rozpatrywać sprawę w postępowaniu administracyjnym. Na poparcie swoich twierdzeń strona skarżąca przywołała wyrok NSA z 27 listopada 2014r., sygn. akt II GSK 1419/13. Argumentacja strony w powyższym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ani nie może wywołać spodziewanych przez stronę ujemnych skutków dokonanej przez Sad kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Należy bowiem zauważyć, że w dniu 5 grudnia 2016 r. NSA podjął uchwałę (sygn. akt II GPS 2/16), zgodnie z którą przepis art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) nie ma zastosowania do członka zarządu województwa, który to organ pełni funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.), biorącego udział w postępowaniu prowadzonym w następstwie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 września 2014 r., w sytuacji, gdy uczestniczył on w wydaniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA podniósł, że zastosowanie do członków zarządu województwa (instytucji zarządzającej) rozstrzygających wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów k.p.a. o wyłączeniu członków organu kolegialnego jest sprzeczne z treścią art. 207 ust. 12 i art. 61 ust. 4 u.f.p. expressis verbis precyzujących uprawnienia zarządu województwa, ponieważ, ze względu na liczebność tego organu, pozbawia go w każdym przypadku ustawowych kompetencji organu odwoławczego w takich sprawach.

Zatem należy przyjąć, że w sygnalizowanym przez stronę zakresie nie doszło do żadnych naruszeń.

Przystępując do dalszych rozważań podnieść należy, że z treści przepisu art.184 ust.1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art.5 ust.1 pkt.2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury" o których mowa w art.184 ust.1 wymienionej ustawy to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (IZ) projektem.

Zgodnie natomiast z art. 207 ust.1 pkt. 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem srodków europejskich są wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (...).

Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza jednak automatycznie obowiązku zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.

Dla zaistnienia obowiązku zwrotu środków unijnych muszą zostać zatem spełnione dwie następujące przesłanki: po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie i w wytycznych), po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

Istota sporu dotyczy zasadności nałożenia na fundację obowiązku zwrotu wskazanej w decyzji kwoty dofinansowania oraz (ewentualnie) możliwości jej proporcjonalnego zmniejszenia.

Przechodząc do analizy kontrolowanej sprawy należy tytułem wstępu zwrócić uwagę na pewne elementy stanu faktycznego, które rzutują w dalszej kolejności na ocenę podjętych przez organ działań i wniosków.

Przede wszystkim zauważenia wymaga, że projekt fundacji dotyczył Poddziałania 8.4.2, tj. podnoszenia umiejętności lub kwalifikacji osób dorosłych w obszarze ICT i języków obcych poprzez realizację oddolnych inicjatyw edukacyjnych. Okoliczność, że konkurs miał za cel realizację oddolnej inicjatywy edukacyjnej, oznacza, że wsparcie powinno być udzielane stosowanie do rzeczywistych potrzeb społeczności lokalnej, rozpoznanych przez nią samą.

Wnioskodawca w treści wniosku w opisie celu projektu wskazał, że "przeprowadził w 2017 roku na obszarze projektu badanie ankietowe wśród 250 dorosłych osób (....) Celem badania było ugruntowanie zasadności realizacji projektu jako oddolnej inicjatywy (opis 3.2) ". Dodatkowo wyjaśnił, że "projekt został zainicjowany przez lokalne środowisko osób 50+ (1.2017) były to uczestniczki projektu aktywizującego " 50+ Aktywna na rynku pracy", które zwróciły wnioskodawcy uwagę na potrzebę wsparcia rozwoju ich kompetencji komputerowych " (str.7 Wniosku).

Podkreślić również należy, że we wniosku już na jego pierwszej stronie (pkt. 1.9 I Informacje o projekcie) zakreślono obszar projektu jako: "(województwo świętokrzyskie, powiat kielecki), (województwo świętokrzyskie, powiat konecki), (województwo świętokrzyskie, powiat opatowski), (województwo świętokrzyskie, powiat ostrowiecki), (województwo świętokrzyskie, powiat skarżyski). Dalej, w tym samym dokumencie, pkt. 3.1.2 zdanie pierwsze podano, że: "celem gł. projektu jest nabycie kompetencji komputerowych na pełnym poziomie A lub B zgodnie z Ramą Kompetencji Cyfrowych DIGCOMP, w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem śr. EFS w obszarze edukacji na lata 2014-2020, w terminie 1.2.2018-30.11.2018 przez co najmniej 80% spośród os. w wieku 30 lat i więcej (w tym 70K i 56M) zam. w woj. Świętokrzyskim wyłącznie w powiatach: skarżyskim, opatowskim, ostrowieckim, koneckim, kieleckim, przez szkolenia komputerowe zakończone egzaminem zewnętrznym i certyfikatem ECDL Profile DIGCOMP 16. Następnie w pkt.3.2 wniosku (grupy docelowe), wskazano, że: "W projekcie weźmie udział 126 osób (70K, 56M) w wieku 50 lat i więcej, wykazujących największą lukę kompetencyjną w zakresie TIK, zainteresowanych z własnej inicjatywy podniesieniem swoich kompetencji z obszaru ICT, zam. w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego w woj.

Świętokrzyskim, wyłącznie w powiatach: skarżyskim, opatowskim, koneckim, kieleckim i ostrowieckim, z wyłączeniem osób prowadzących działalność gospodarczą. " (zdanie drugie). Również w pkt 3.4 Wniosku Beneficjent wskazał, że:.. Obszar projektu obejmuje powiaty ostrowiecki, opatowski, konecki, kielecki, skarżyski". Kolejno w pkt 4.6.2 Wniosku (Kryterium premiujące nr 2) jako nazwa kryterium zostało wskazane: "Projekt kieruje wsparcie wyłącznie do mieszkańców z co najmniej jednego z powyższych powiatów o najwyższej stopie bezrobocia, tj. skarżyskiego, opatowskiego, ostrowieckiego, koneckiego, kieleckiego".

Powyższe w sposób kategoryczny świadczy o tym, że fundacja z własnej woli i inicjatywy, występując o dofinansowanie swojego projektu jednoznacznie przyjęła jego realizację na wąskim obszarze, który wprost określiła.

Celem takiego działania miała być odpowiedź na oddolną inicjatywę osób z powiatów o najwyższej stopie bezrobocia w województwie, co dodatkowo uzasadniało pomoc właśnie tej grupie.

Nawiązując do treści umowy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do § 6 ust. 1, Fundacja zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem.

W świetle powyższego ustalenie, że do grupy docelowej została zakwalifikowana grupa 43 osób z miasta Kielce, które nie należy do powiatu kieleckiego, a zatem osób spoza planowanego obszaru projektu, w sposób jednoznaczny narusza zasady realizacji projektu, a w konsekwencji postanowienia łączącej strony umowy.

Pomniejszenie liczby wskazanych uczestników projektu o wadliwie rekrutowane 43 osoby spowodowało, że strona nie zrealizowała określonych we wniosku i w § 8 ust. 5 wskaźników rezultatu i produktów.

Bez wątpienia doszło zatem w ramach realizacji projektu do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i wykorzystania środków z ich naruszeniem.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z § 8 ust. 1 umowy Beneficjent rozlicza wydatki w ramach projektu w oparciu o kwoty ryczałtowe, określone dalej kwotowo za każde z dwóch zadań

Zgodnie z postanowieniami Umowy, tj § 8 ust. 7, "w przypadku nieosiągnięcia w pełni wskaźników w ramach kwoty ryczałtowej, o których mowa w ust. 5 uznaje się, iż Beneficjent nie wykonał zadania prawidłowo oraz nie rozliczył się z przyznanej kwoty ryczałtowej (§8 ust. 7 Umowy). Natomiast "wydatki, które Beneficjent poniósł na zadanie objęte kwotą ryczałtową, która nie została uznana za rozliczoną, uznaje się za niekwalifikowalne i podlegają one zwrotowi na rachunek IZ" (§8 ust. 8 Umowy). Powyższe regulacje uzasadniają żądanie organu zwrotu całości otrzymanej tytułem dotacji kwoty. Stwierdzone uchybienia doprowadziły bowiem do niezrealizowania żadnego z zadań określonych w umowie, w założonych w niej minimalnym stopniu. Nadto, zgodnie z 6.1.6 Regulaminu "wydatki uznane za niekwalifikowalne, a związane z realizacją projektu, ponosi Wnioskodawca jako strona umowy o dofinansowanie projektu.

Zgodnie z § 16 Umowy "w przypadku stwierdzenia w projekcie nieprawidłowości, wartość projektu o którym mowa w § 3 ust. 1, ulega odpowiedniemu pomniejszeniu o kwotę nieprawidłowości. Pomniejszeniu ulega także wartość dofinansowania, o której mowa w § 3 ust. 2, w części w jakiej nieprawidłowość została sfinansowana ze środków dofinansowania (...)".

Jednakże Sąd podziela pogląd organu, zgodnie z którym zasada "odpowiedniego" zmniejszenia dofinansowania o kwotę nieprawidłowości może mieć zastosowanie jedynie do nieprawidłowości innych niż te, które powstały na skutek niezrealizowania wskaźników produktu i rezultatu, o których mowa w § 8 pkt 5 Umowy. Konsekwencje nieosiągnięcia wskaźników przez Beneficjenta zostały bowiem wyraźnie wskazane w § 8 pkt 7 i 8 Umowy, a regulacja ta stanowi przepis szczególny w stosunku do ogólnej zasady wskazanej w § 16 Umowy.

W przedmiotowej sprawie "odpowiednie" zmniejszenie, to uznanie całego przyznanego dofinansowania za niekwalifikowalne.

Należy podkreslić, że Beneficjent ustalając wysokość dofinansowania w szczegółowym budżecie projektu na poziomie nieznacznie poniżej 100 000 euro (wartość projektu na kwotę 467 665,00 zł, a dofinansowania na lewo tę 420,898,50 zł) ewidentnie dążył do przyjęcia kwot ryczałtowych jako metody rozliczania projektu. W umowie strony przyjęły kwoty ryczałtowe jako zasadę rozliczania projektu, a z takim sposobem rozliczania kosztów wiążą się nie tylko określone ułatwienia dla Beneficjenta, lecz także ryzyka.

Należy bowiem podnieść, że zgodnie z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności "w przypadku niezrealizowania założonych w umowie wskaźników produktu lub rezultatu, płatności powinny ulec odpowiedniemu obniżeniu, przy czym: w przypadku kwot ryczałtowych — w przypadku niezrealizowania w pełni wskaźników produktu lub rezultatu objętych kwotą ryczałtową, dana kwota jest uznana za niekwalifikowalną (rozliczenie w systemie "spełnia - nie spełnia")" (podrozdział 6.6, sekcja 6.6.2, pkt 5 lit b). Zasadą jest zatem, co wskazano już powyżej, że w przypadku niezrealizowania w pełni wskaźników przyjętych dla kwoty ryczałtowej, kwota ta w całości jest uznana za niekwalifikowalną. Wobec powyższego do takich wskaźników reguła proporcjonalności nie ma zastosowania.

Na gruncie przedmiotowej sprawy wszystkie wskaźniki wymienione w Umowie zostały przypisane do poszczególnych kwot ryczałtowych. Co prawda, w pkt 3.1 Wniosku wyszczególniono wskaźniki dotyczące realizacji celu, jednak są to te same wskaźniki, które zostały przyporządkowane do kwot ryczałtowych. W tym stanie rzeczy niezrealizowanie wskaźników przewidzianych dla obu zadań pociąga za sobą konieczność uznania kwot im przypisanych za niekwalifikowalne w całości. Przy realizacji projektów z użyciem formy zryczałtowanej ich rozliczenia istnieje szczególny rygor, zgodnie z którym w przypadku nawet minimalnego niezrealizowania jednego z założonych we Wniosku i Umowie wskaźników, nie ma możliwości uznania za kwalifikowaną przyznanej kwoty ryczałtowej. Słusznie zatem organ przyjął brak możliwości zatosowania reguły proporcjonalności.

Podkreślenia wymaga, iż wskaźniki o których mowa § 8 ust 5 Umowy mogły podlegać zmianie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, po zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą (§8 ust. 6 Umowy), jednakże Beneficjent nie zgłosił wniosku o zmianę wskaźników.

Prawidłowo również, przywołując art. 2 ust 36 Rozporządzenia nr 1303/2013. przyjęto, że w przedmiotowej sprawie doszło do powstania nieprawidłowości, która ma szkodliwy wpływ na budżet Unii, poprzez wydatkowanie środków finansowych pochodzących z UE niezgodnie z przeznaczeniem i procedurami wskazanymi w art. 184 UFP.

Fundacja ewidentnie naruszyła procedury, w postaci umowy i wytycznych. Wydatkowała ona środki na przeszkolenie uczestników, którzy nie mogli być zakwalifikowani do projektu, gdyż zostali zrekrutowani, spośród mieszkańców m. Kielce, czyli niezgodnie z założeniami projektu oraz postanowieniami Umowy łączącej ją z IZ. Wskazać należy, że dla uznania, iż doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 UFP, wystarczające jest także naruszenie postanowień zawartych w umowie o dofinansowanie lub Wytycznych, nie zawsze musi nastąpić naruszenie prawa powszechnie obowiązującego, krajowego lub unijnego.

Beneficjent jako podmiot gospodarczy dopuścił się działania naruszającego postanowienia Umowy. Zrekrutował on uczestników szkolenia, którzy nie spełniali kryteriów przewidzianych we Wniosku, a następnie nie przeprowadził ich weryfikacji. Konsekwencją niestaranności Wnioskodawcy było zakwalifikowanie do projektu osób, które nie spełniają warunków kwalifikowalności i wykazanie ich we wniosku o płatność. Na Wnioskodawcy ciążył natomiast obowiązek starannego realizowania projektu, zgodnie z postanowieniami zwartymi we Wniosku i Umowie.

Trzecia z przesłanek wskazuje na konieczność wystąpienia lub uprawdopodobnienia wystąpienia szkodliwego wpływu na budżet Unii poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem w związku z niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem podmiotu gospodarczego (beneficjenta). Powyższe oznacza, że o zaistnieniu nieprawidłowości decyduje nie tylko faktyczne wywarcie szkodliwego wpływu na budżet, ale nawet już prawdopodobieństwo wystąpienia takiej szkody.

Zdaniem Sądu szkoda w przedmiotowej sprawie faktycznie zaistniała i została przez organ w sposób matematyczny wykazana.

Szkoda w budżecie Unii Europejskiej za całą pewnością została wyrządzona, w sytuacji, gdy projekt był kierowany do konkretnej grupy osób, które same zainicjowały podnoszenie swoich kwalifikacji (inicjatywa oddolna) i miały zamieszkiwać w powiatach o najwyższym bezrobociu w województwie świętokrzyskim. Beneficjent nie mógł zatem wydatkować otrzymanej dotacji na szkolenia dla osób, które nie spełniały kryterium miejsca zamieszkania określonego w projekcie. Przeszkolenie mieszkańców miasta Kielce, tj. powiatu grodzkiego Kielce nie wpisywało się również w cel projektu, tj. nabycie kompetencji komputerowych przez osoby zamieszkałe w powiatach kieleckim, koneckim, skarżyskim, ostrowieckim i opatowskim, tj. w powiatach o najwyższej stopie bezrobocia w województwie świętokrzyskim.

Reasumując, z uwagi na rodzaj Umowy (ryczałtowa) i specyficzne zasady rozliczania takich umów, prawidłowo organ wydał decyzję o zwrocie całego wypłaconego dofinansowania.

Sąd nie podziela tym samym zarzutów skargi.

W przekonaniu Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA w związku z wymienionymi przepisami ustawy o finansach publicznych, poprzez poczynienie w sprawie błędnych ustaleń oraz zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego materiału dowodowego. Organ ustalił bowiem wszelkie niezbędne okoliczności konieczne do ostatecznego załatwienia sprawy. W sposób niewątpliwy ustalił i wywiódł, że fundacja realizując projekt dopuściła się naruszenia procedur, o których mowa w art. 207 i 184 u.f.p. Nastąpiło to poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie do grupy docelowej 43 osób spoza obszaru realizacji projektu, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia łączącej strony umowy o dofinansowanie. Organ konkretnie wskazał na naruszenia umowy, co było konsekwencją wykonania przez skarżącą projektu niezgodnie z wnioskiem i zawartymi tam założeniami. Organ w sposób kompleksowy omówił także kwestię szkody, słusznie stwierdzając jej rzeczywisty charakter.

Niewłaściwie również strona podnosi naruszenie art. 24 ust 11 ustawy wdrożeniowej, dopatrując się przyczynienia IŻ do powstania nieprawidłowości. Nie można bowiem przyjąć, iż nakazanie przez organ usunięcia części uczestników szkoleń przyczyniło się następnie do stwierdzenia braku realizacji wskaźników. To, że instytucja dostrzegła i zakwestionowała błąd Beneficjenta, nie może świadczyć o jej przyczynieniu się do powstania nieprawidłowości. W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że to błędne postępowanie wnioskodawcy, który rekrutował uczestników projektu spoza samodzielnie określonego obszaru projektu, doprowadził do stanu, iż w projekcie wzięły udział osoby nieuprawnione. Ich obecność natomiast nie mogła zostać uwzględniona przy ocenie spełnienia wskaźników rezultatu.

Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia § 8 ust. 5-7 i § 16, § 32 ust.1 i § 31 Umowy o dofinansowanie w związku z treścią art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 i 2 UFP, podrozdziału 6.6. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. błędne uznanie, iż Organy nie wprowadziły dodatkowych, nieobowiązujących w dniu podpisania Umowy o dofinansowanie, kryteriów kwalifikacji, ponieważ Skarżąca zastosowała się do wymagań § 8 i § 16 Umowy o dofinansowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu określonej kwoty dofinansowania ze środków unijnych.

Jak wynika z powyżej zaprezentowanych rozważań organy oparły się na jasnych i od początku znanych stronie postanowieniach umowy, które w sposób nie pozostawiający możliwości różnych interpretacji stwierdzały, m.in. że w przypadku nieosiągnięcia w pełni wskaźników w ramach kwoty ryczałtowej, o których mowa w ust 5, uznaje się, że Beneficjent nie wykonał zadania prawidłowo i nie rozliczył przyznanej kwoty ryczałtowej. Wydatki, które beneficjent poniósł na zadanie objęte kwotą ryczałtową, która nie została uznana za rozliczoną, uznaje się za niekwalifikowalne i podlegają one zwrotowi na rachunek IŻ (§ 8 ust. 7 i 8 umowy).

Są stwierdza również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy oraz w sposób pełny i kompleksowy odnosi się do argumentacji strony. Jako niezasadny należy tym samym ocenić zarzut naruszenia art. 107 § 3 KPA.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.