Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD", "organ odwoławczy") decyzją z 23 stycznia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 10 marca 2022 r. nr [...] o nałożeniu na M. Z. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ ustalił, że 10 listopada 2021 r. podczas kontroli drogowej (na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. T.) pojazdu marki M. o nr rej. [...] i 3-osiowej naczepy marki K. o nr rej. [...] stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego rzeczy - drewna sosnowego. Pojazdem członowym kierował M. K., który wykonywał przewóz drogowy z w imieniu M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. U. T. M. Z.. Kontrolę udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z 10 listopada 2021 r. Kierowca podpisał arkusze pomiarów, protokół kontroli, bez wniesienia żadnych zastrzeżeń.
Rozpoznając odwołanie GITD przytoczył treść art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "k.p.a."). Wyjaśnił, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. oraz art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Następnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne nakłada się na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej "u.t.d.).
Wskazując na treść art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 pkt 1 i 2 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. podkreślił, że przepis ten określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Przytaczając treść § 3 ust 1 pkt 2 i § 57 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm. - dalej "rozporządzenie") organ wyjaśnił, że ciągnik samochodowy marki M. został po raz pierwszy zarejestrowany 23 listopada 2013 r., a naczepa K. 19 września 2007 r., co oznacza, że nie znalazł zastosowania wyjątek tam opisany. W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 t.
Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr [...] do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, o dopuszczalna masa całkowitej powyżej 12 t., których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] złotych.
GITD ustalił, że w trakcie kontroli pojazd członowy został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr EWP-MARS-021, która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z 22 września 2021 r. wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Ł. z datą ważności do dnia 22 października 2023 r.
Wobec dokonanych pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, albowiem rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 51,45 (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), tj. przekroczenie o 11,45 ton, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28,63 %). Nadto stwierdzono, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, co organ przedstawił i omówił uwzględniając aspekty prawne i faktyczne.
Nadto organ wskazał, że podczas kontroli dokonano pomiarów objętości i masy przewożonego surowca drzewnego w związku z podejrzeniem rozbieżności faktycznej objętości przewożonego ładunku z zadeklarowaną wartością w dokumentach.
Kierowca do kontroli okazał kwit wywozowy nr [...]/6627, w którym objętość przewożonego ładunku drewna wynosiła 26,78 m3 i kwit wywozowy nr [...]/6540, w którym objętość przewożonego ładunku wynosiła 2,83 m3.
W wyniku podjętych czynności stwierdzono, że ładunek drewna załadowano w trzech stosach: - stos 1: wysokość średnia z lewej strony 2,55 m, wysokość średnia z prawej strony 2.54 m, długość średnia 2,55 m, długość zmierzona 4,35 m (długość nominalna według kwitu wywozowego 4 metry), szerokość 2,27 m, - stos 2: wysokość średnia z lewej strony 2,40 m, wysokość średnia z prawej strony 2,41 m, długość średnia 2,41 m, długość zmierzona 4,34 m (długość nominalna według kwitu wywozowego 4 metry), szerokość 2,27 m, - stos 3: wysokość średnia z lewej strony 2,54 m, wysokość średnia z prawej strony 2.55m, długość średnia 2,55 m, długość zmierzona 4,35 m (długość nominalna według kwitu wywozowego 4 metry), szerokość 2,27 m.
Następnie organ zastosował pkt 3.4.4. normy PN-D-9500, pomiar, obliczanie miąższości i cechowanie na środkach transportu z którego wynika, że długość / części (rzędu) ładunku przyjmuje się według nominalnej długości drewna (w niniejszym wypadku - 4 metry), szerokość ładunku przyjmuje się według nominalnej szerokości przestrzennej ładunkowej środka transportu (w niniejszym przypadku 2,27 m), a wysokość części ładunku określa się jako średnią arytmetyczną dwóch pomiarów wykonanych w środku długości po obu stronach pojazdu i przyjęto długość średnią.
W wyniku pomiarów stwierdzono, że na kontrolowany pojazd członowy załadowano 68,10 mp drewna sosnowego. Korzystając z rozwiązań przyjętych w pkt 4.4.1 normy PN-D-95000 miąższość stosu drewna w metrach sześciennych obliczono przeliczając miąższość drewna wyrażoną w metrach przestrzennych na metry sześcienne. W niniejszym przypadku współczynnik ten dla drewna w korze to 0,65. W związku z powyższym ustalono, że całkowita miąższość drewna wyrażona w metrach sześciennych wynosiła 44,27 m3.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonując sposobu pomiaru drewna umieszczonego w rzędach (co wynika również z treści zeznań kontrolowanego kierowcy) w sposób prawidłowy dokonał pomiarów. Wyniki pomiarów zawarto w tabeli pomiarów objętości i masy surowca drzewnego na środkach transportu.
Nadto GITD podkreślił, że dokonując przeliczania wagi drewna na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości, szacowana łączna masa przewożonego drewna wynosiła 32759,8 kg (44,27 m3 x 740 =32759,8).
Sumując masy własne pojazdu członowego tj. M. (7308 kg) i 3- osiowej naczepy marki K. (6658 kg) z szacowaną masą przewożonego drewna 32759,8 kg, łączna masa pojazdu członowego wraz z ładunkiem wynosiła około 46725,8 kg, a zatem więcej niż dopuszczalna masa zespołu pojazdów tj. 40000 kg.
Wyliczenie to służyło tylko ustaleniu, czy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, natomiast podstawą do kwalifikacji prawnej i wyliczenia wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm, a co za tym i kary pieniężnej są rzeczywiste wyniki pomiarów uzyskane podczas kontroli. Ponadto organ I instancji ustalił, że masa własna pojazdu członowego wynosiła 13966 kg (7308 kg + 6658 kg), a tym samym jego ładowność to 26034 kg (40000 kg - 13966 kg = 26034 kg). Oznacza to, że w niniejszym przypadku przekroczono dopuszczalną ładowność pojazdu członowego.
Według organu z powyższego wynika, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogła przewidzieć, gdyż szacowana masa pojazdu członowego z szacowaną masą przewożonego drewna przekraczała dopuszczalne 40000 kg.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z oświadczenia kierującego pojazdem, zawartego w protokole kontroli, kierowca miał prawo złożyć wniosek o powtórne ważenie i/lub powtórne pomiary wymiarów zewnętrznych pojazdu/zespołu pojazdów. Z takiego uprawnienia nie skorzystał, w związku z czym przeprowadzono jedno ważenie.
Podkreślił, że ważenie przeprowadzono za pomocą wagi EWP-MARS-021, a nie wagi DINI ARGEO S.R.L., co wynika z notatki służbowej przeprowadzającego kontrolę drogową z 7 grudnia 2021 r. Za takim stanowiskiem przemawia też wydruk z wagi, którego kopia znajduje się w aktach sprawy, z której wynika, że ważenie wykonano na wadze o nr fabr. EWP-MARS- 021 z legalizacją ważną do 22 października 2023 r. Z wydruku wynikają ponadto wartości poszczególnych nacisków osi, prędkość przejazdu przez wagi, suma wartości nacisków osi.
Urządzenie wagowe zostało użyte zgodnie z instrukcją użytkowania. Urządzenie to podczas kontroli umieszczono w dole fundamentowym na miejscu ważenia. Pomiaru dokonano w sposób dynamiczny. Z danych technicznych wag (strona 5 instrukcji użytkownika) wynika również, że wagi te służą do pomiarów obciążenia maksymalnego na oś 20000 kg, a liczba osi, która może zostać zważona w trybie pomiaru dynamicznego to max 20. Wagi MARS spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz z Dyrektywą Rady 2009/23/EC dotyczącą wag nieautomatycznych.
Organ wskazał, że z ważenia wydrukowano wyniki pomiarów (ID 176 z 10/11/21 godz. 06:51) z których jednoznacznie wynika, że prędkość przejazdu pojazdu przez wagi wynosiła 4 km/h, a zatem mieściła się w dopuszczalnej tj. od 1 km/h do 5 km/h, a liczba osi poddanych pomiarowi nie przekraczała 20. Z treści wydruków wynikają wartości poszczególnych nacisków osi i rzeczywista masa całkowita.
W konsekwencji podkreślił, że skoro zastosowane do kontroli wagi posiadały legalizację do przeprowadzania pomiarów dynamicznych, to organ kontrolny był w pełni uprawniony do przeprowadzenia takiego sposobu ważenia.
W związku z powyższym zdaniem GITD, brak było podstawy do powoływania biegłego.
Nadto rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Jego zdaniem do wskazanego wyżej naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia, co uzasadnił na stronach 11-13 decyzji.
Końcowo stwierdził, że zbadano wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie zostały naruszone art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Na powyższą decyzję M. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wniósł o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów materialnych tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez oparcie skarżonego rozstrzygnięcia na wartości sumarycznej masy całkowitej poddanego kontroli pojazdu i porzucenie obowiązku wyznaczenia jego rzeczywistej masy całkowitej,
- 2. naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 §1 k.p.a., poprzez niejasne i sprzeczne z zapisami protokołu kontroli sformułowanie jej uzasadnienia, przejawiające się rozbieżnością informacji zapisanych w tych dokumentach w zakresie użytej wagi, co powoduje niemożność zweryfikowania przez skarżącego poprawności procedury ważenia,
- 3. naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 §1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy, przejawiające się nierozważeniem możliwości ograniczenia wysokości nałożonej sankcji (jej miarkowania) w oparciu o kryteria sformułowane w art. 189d przywołanego tu aktu prawnego rangi kodeksowej, jak i przejawiające się nierozpatrzeniem możliwości zastosowania wobec skarżącego pouczenia z art. 189f §1 pkt 1 k.p.a.
Zdaniem strony masa całkowita pojazdu nie została w dniu kontroli w wyznaczona w sposób rzeczywisty.
Do wyznaczenia parametrów wagowych pojazdu członowego prowadzonego przez M. K. zastosowano stacjonarną wagę do pomiarów dynamicznych marki DINI ARGEO S.R.L. Informacja taka znajduje się w treści protokołu kontroli (w aktach).
Zastosowana waga to przyrząd do ważenia dynamicznego. Metodologia pomiarów wykonywanych za jej pomocą, polega na sukcesywnym przejeżdżaniu kolejnymi osiami pojazdu przez pomost wagi i odczytaniu nacisków kolejnych osi. Masa całkowita badanej jednostki transportowej, wyznaczana jest przez dodanie nacisków poszczególnych osi składowych. Wielkość ta nie jest więc wyznaczana w chwili, kiedy wszystkie osie pojazdu znajdują się na pomoście wagi.
Masa całkowita odzwierciedlona w protokole jest jedynie sumą nacisków poszczególnych osi pojazdu, odczytywanych kolejno podczas sukcesywnego ich przejazdu przez pomost wagi. Ponownego podkreślenia wymaga, iż osie badanej jednostki, nigdy nie znajdują się w jednym momencie na pomoście wagi, na którym znajduje się zawsze tylko jedna z nich. Finalnie więc masa całkowita określona 10 listopada 2021 r. na poziomie 51,45 tony, jest jedynie sumą nacisków pięciu osi pojazdu, a nie wyznaczoną w sposób rzeczywisty wielkością.
Fakt ten powoduje, że wartość, której przekroczenie organy zarzuciły stronie w istocie nie jest znana - bo nie została wyznaczona.
Następnie skarżący zarzucił, że decyzja z 23 stycznia 2023 r. jest niejasna, a jej treść uprawdopodobnia fakt zastosowania wag nieposiadających odpowiedniego dopuszczenia metrologicznego. W miejscu kontroli sporządzono protokół, z którego wynika, że do wyznaczania masy całkowitej użyto wagi: DINI ARGEO S.R.L. Z kolei z treści decyzji z 23 stycznia 2023 r. wynika, że ważenie przeprowadzono przyrządem, EWP-MARS-021. Ta sprzeczność powoduje, że w istocie nie jest w stanie dociec i skontrolować, czy waga użyta w dniu kontroli miała ważne dopuszczenie metrologiczne, jak i nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości procesu ważenia w kontekście zapisów instrukcji producenta. Oczywistym zatem staje się, że decyzja z 23 stycznia 2023 r. wymaga w jej obecnym kształcie wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestia użytego do ważenia przyrządu jest niejasna i nie pozwala na zweryfikowanie poprawności działań organu. W konsekwencji, decyzję wydano z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, których nośnikiem są: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a.
Zdaniem strony jednostronne "sprostowanie" informacji zapisanych w protokole notatką pracownika Inspekcji Transportu Drogowego nie może być skuteczne. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwnego do treści protokołu np. przez przesłuchanie świadka. Niemniej jednak notatka służbowa nie jest sporządzana w reżimie odpowiedzialności karnej i nie może zostać uznana za potwierdzenie faktów przeciwnych do tych które opisane zostały w treści dokumentu pewnego, tj. protokołu kontroli.
Odnośnie zarzutu z punktu 3 skargi podniósł, że organ nie rozpatrzył możliwości zastosowania wobec niego pouczenia z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie rozważył też ewentualności nałożenia kar w innej wysokości, niż określone w treści załącznika nr 3 do u.t.d.
W ocenie skarżącego organy z urzędu w odniesieniu do nałożonej kary pieniężnej w wysokości [...] zł powinny rozpatrzeć zarówno możliwość umorzenia postępowania administracyjnego ale i jednocześnie rozważyć kwestię zastosowania przepisów Działu IVA, w tym pouczenia, o którym mowa w art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. - właśnie dlatego, że norma zadekretowana w art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wypowiada się w kwestii odstąpienia od nałożenia kary. Z tej samej przyczyny obciążał organy obowiązek rozpatrzenia przesłanek miarkowania kary.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Sporne na gruncie kontrolowanej sprawy są ustalenia i wnioski organów, będące wynikiem dokonanej kontroli, a polegające na stwierdzeniu naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy kontrolowanego zespołu pojazdów.
Tytułem wstępu godzi się wskazać, że art 92a ust. 1 u.t.d. przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym w myśl art. 92a ust. 3 ustawy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 złotych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku: zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z: a) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 42 tony, b) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 44 tony, c) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony, d) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony.
Zatem w kontrolowanej sprawie limit wagowy wynosił 40 ton. Słusznie bowiem organ przyjął, że ze względu na datę rejestracji pojazdu nie znalazł zastosowania § 57 ust 3 rozporządzenia.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku.
Z kolei zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t., którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Ze zgormadzonego materiału dowodowego wynika, że do stwierdzonych przez organ naruszeń doszło w związku z przejazdem dokonywanym 10 listopada 2021 r. w miejscowości P. T.. Do kontroli został zatrzymany pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki M. oraz naczepy ciężarowej marki K.. Pojazdem kierował M. K., który wykonywał przewóz rzeczy – drewna sosnowego.
Zdaniem Sądu prawidłowe były ustalenia i wnioski organu w zakresie stwierdzenia dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, co w konsekwencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych.
Przede wszystkim Sąd przyjmuje, że pojazd członowy został prawidłowo zważony przy pomocy wagi samochodowej EWP-MARS-021.
Jakkolwiek w protokole kontroli wymieniono inną wagę - DINI ARGEO, to jednak uchybienie to należy ocenić jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Omyłka ta została bowiem następnie wyjaśniona przez dokonującego kontroli M. L. – Specjalistę Transportu Drogowego – poprzez sporządzenie 7 grudnia 2021 r. notatki służbowej z której treści wynika, że ważenia pojazdów dokonano przy pomocy wagi EWP-MARS-021. Informacja o rodzaju użytego urządzenia jest zbieżna ze znajdującym się w aktach sprawy wydrukiem z wagi 10/11/21, 6:51 ID: 176, który przedstawia wyniki dokonanego ważenia.
Nadto urządzenie powyższe w dniu kontroli posiadało ważne świadectwo deklaracji z 22 września 2021 r. z datą ważności do 22 października 2023 r. Dokumentacja wykazująca dopuszczalność użytej wagi dołączona została do akt administracyjnych sprawy oraz, jak wynika z treści protokołu kontrolnego, przedstawiona była kierowcy w dniu przeprowadzania kontroli.
Stąd nie mogą odnieść spodziewanego skutku zarzuty przepisów prawa, które zdaniem strony winny doprowadzić do uchylenia decyzji z uwagi na błędy protokołu kontroli.
Istotnym jest również, że do procesu ważenia kierowca nie zgłaszał zastrzeżeń, zaś wyniki odczytywał wspólnie z kontrolującym, co znajduje potwierdzenie w treści protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania świadka (k. 40-42 akt administracyjnych).
Zatem w wyniku właściwie przeprowadzonego ważenia, przy pomocy urządzenia posiadającego świadectwo legalizacji ponownej, okazało się, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 51,450 tony, a zatem doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej o 11,450 tony (co stanowi przekroczenie 28,63 %).
Jako chybiona należy ocenić argumentację skarżącego jakoby nie doszło w sprawie do wyznaczenia rzeczywistej masy pojazdu.
Proces ważenia został wykonany w stosownym do dokonania pomiaru miejscu, zgodnie z instrukcją właściwą dla przeprowadzenia dynamicznego ważenia osiowego z sumowaniem – strona 9 instrukcji – k. 16 akt administracyjnych.
Po zakończeniu pomiaru na kwicie wagowym zostaje także wykazana masa całkowita pojazdu, która zgodnie z treścią wyniku pomiaru w przedmiotowej sprawie wynosiła 51.450 kg.
Zauważania także wymaga, że z protokołu kontroli przeprowadzonej 10 listopada 2021 r. wynika, że dokument ten został sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kierowcy kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kierowcę ewentualnych zastrzeżeń. Stwierdzić należy, że podstawowe znaczenie dla wyniku tego rodzaju postępowań mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego stwierdzone w toku kontroli, przedstawione w protokole kontroli i na załączonym do niego wydruku pomiarów wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu.
Co do zasady to na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń.
W orzecznictwie akcentowany jest pogląd zgodnie, z którym dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści.
Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2107/19). Wysoki walor dowodowy protokołu przejawia się w tym, że jego treść, stosownie do art. 75 u.t.d., stanowi podstawę formułowania wniosków o wszczęcie postępowania. Z kolei ustalenia zawarte w protokole kontroli wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1221/18, dostępny j.w.).
Zatem to protokół kontroli jest wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu.
Zdaniem Sądu organy poczyniły właściwe ustalenia w zakresie wykonywania przewozu pojazdem o rzeczywistej masie całkowitej przekraczającej dopuszczalne normy w oparciu o ww. omówione dowody. Jak wskazano powyżej nie mógł mieć wpływu na ich zmianę błąd zawarty w protokole kontroli dotyczący błędnego wskazania nazwy urządzenia wagowego, albowiem omyłka ta została wyjaśniona, a rodzaj wagi potwierdzony m.in. wynikiem pomiaru. Nie można więc mówić o zniweczeniu ustaleń zawartych w protokole, a tym samym o naruszeniu przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu dla oceny istnienia naruszenia, określonego w przepisach u.t.d. istotny jest wynik przeprowadzonego przez kontrolujących ważenia pojazdu wraz z ładunkiem, który wbrew zarzutom i argumentacji skargi dał obraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu.
Wielokrotnie akcentowane w skardze stanowisko strony o braku wyznaczenia rzeczywistej masy kontrolowanego zespołu pojazdu, a określenie w procedurze ważenia dokonanego podczas kontroli jedynie sumy nacisków jego osi – zdaniem Sądu - nie wytrzymuje krytyki w kontekście omówionych wyżej okoliczności sprawy i dowodów. Takie stanowisko strony stanowi zwykłe zaprzeczenie ustalonym faktom i wyraz polemiki z prawidłowymi ustaleniami organów. Z kolei powołane w skardze orzecznictwo w tym zakresie nie znajduje zastosowania w sprawie, albowiem cytowane wyroki zapadły w odmiennych realiach faktycznych i prawnych.
W konsekwencji powyżej przedstawionej argumentacji zarzuty skargi wskazane w punktach 1-2 należało uznać za chybione.
Odnośnie ostatniego z zarzutów, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że w sprawie nie było możliwie zastosowanie przepisu art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a. Nadto słusznie stwierdził brak przesłanek uwalniających przewoźnika od odpowiedzialności za ustalone naruszenie.
Wyjaśniająco Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli:
- 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
- 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,
- 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z kolei w myśl art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
- 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
- 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
- 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
- 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
- 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
- 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust.
- 1. 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d.
W konsekwencji zastosowania w sprawie nie znajduje wskazany w skardze przepis art. art. 189f k.p.a, który reguluje przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1.
Zatem skoro wskazana reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa kpa, stanowisko skarżącego w tym zakresie i zarzut należało ocenić za chybiony.
W konsekwencji i posumowaniu powyżej przedstawionych rozważań w ocenie Sądu organy orzekające nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadzono i oceniono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia faktyczne i ocena dowodów znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym odniesienie się do zarzutów odwołania.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.