Uzasadnienie
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Skarżysku-Kamiennej w piśmie z 20 listopada 2023 r. poinformował K. Ś., w odpowiedzi na jej wniosek z 9 października 2023 r. dotyczący udzielenia informacji o wnioskowaniu o płatności do działek o numerach [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym P., gmina W., że powyższy wniosek zakwalifikowany został jako doniesienie informujące o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości.
Kierownik BP ARiMR w Skarżysku-Kamiennej wskazał, że podjął czynności wyjaśniające dotyczące prawidłowości zgłaszania do płatności ww. działek ewidencyjnych. Jednocześnie nadmienił, że z uwagi na fakt, że w świetle art. 28 § 1 k.p.a. wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również w sprawie o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), nie może ona otrzymać informacji o jego wynikach. ARiMR, jako państwowa osoba prawna będąca administratorem danych osobowych, jest bowiem zobligowana do działań zgodnych z obowiązującą w tym zakresie ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019r. poz. 1781 j.t.) oraz zapisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) w skrócie "k.p.a.".
Skargę na powyższe pismo (nazwane "Odwołaniem od decyzji administracyjnej") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła K. Ś., która zarzuciła obrazę art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest osoba, która występuje w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również w sprawie o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz obrazę art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co doprowadziło do nieprawidłowej wykładni art. 28 § 1 k.p.a.
W wyniku tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uznanie jej za stronę w powyższym postępowaniu i jako stronie udostępnienie wszelkich dokumentów i informacji związanych z tą sprawą.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że 10 października 2023 r. do kancelarii Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach wpłynął wniosek K. Ś. o udzielenie na podstawie art. 28 k.p.a. informacji, czy na działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w P., wypłacane są jakiekolwiek dopłaty, kto jest beneficjentem tych dopłat (wskazanie danych osobowych), wyjaśnienia na jakiej podstawie ARiMR udziela dopłat oraz czy beneficjent posiada dokument potwierdzający prawo użytkowania tych działek.
W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Świętokrzyskiego OR ARiMR przesłał do pełnomocnika K. Ś. oraz do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Skarżysku-Kamiennej pismo, wskazujące na możliwość wystąpienia nieprawidłowości w sprawie przyznania płatności bezpośrednich.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Skarżysku-Kamiennej, korzystając z danych dostępnych w systemie informatycznym ARiMR, ustalił, że o dopłaty do ww. działek ubiegał się w 2023 r. wnioskodawca zarejestrowany w ewidencji producentów pod numerem [...]. W ramach weryfikacji otrzymanej informacji, Kierownik wezwał do złożenia wyjaśnień i dostarczenia tytułu prawnego jako posiadacza działek nr [...] i [...] w 2023 r. do wnioskodawcy nr [...]. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że powyższy wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do działek nr [...] i [...].
Następnie Kierownik BP ARiMR wysłał do pełnomocnika K. Ś. opisane na wstępie pismo z 20 listopada 2023 r.
Organ wskazał, że rozważał, czy potraktować powyższe pismo jako odwołanie i wówczas zastosować art. 134 k.p.a., a w konsekwencji wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania - kompetentny w tym przypadku byłby organ II instancji, czy też zakwalifikować pismo jako skargę z uwagi na wyraźne skierowanie tego pisma do WSA w Kielcach, co wskazywałoby, że intencją wnioskodawczyni było, aby jej podanie rozpatrzył sąd, a nie organ administracyjny. Ostatecznie organ uznał to pismo za skargę i wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Skarżysku-Kamiennej. Zawiera ono informację, w jaki sposób organ załatwił wniosek skarżącej 9 października 2023 r. – wniosek ten został zakwalifikowany jako doniesienie o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości, jak również zawiera wyjaśnienie, że skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania odnośnie działek nr [...] i [...].
Pismo to nie stanowi żadnego z aktów ani czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pismo to nie zawiera istotnych elementów decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale też w piśmie tym organ nie orzekał o jakichkolwiek uprawnieniach bądź obowiązkach skarżącej. Pismo zawiera informację o tym, jakie zostały podjęte czynności w sprawie i że organ nie traktuje skarżącej jako strony postępowania w ww. sprawie.
Ponieważ status strony wynika z przepisów prawa materialnego, to w wydanej na podstawie art. 104 k.p.a. decyzji organ rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony, czyli podmiotu legitymującego się interesem prawnym. Inny podmiot, który domaga się uznania go za stronę może wnieść odwołanie od decyzji i wówczas organ odwoławczy wydaje akt oceniający jego legitymację w sprawie. Ponadto okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu jest również przesłanką wznowienia postępowania w sprawie już zakończonej decyzją ostateczną. Nie jest zatem wskazane, aby w przedmiocie statusu strony mogło się toczyć postępowanie incydentalne, podczas gdy weryfikowanie interesu prawnego strony odbywa się na każdym etapie postępowania głównego i jest ściśle powiązane z rozstrzyganiem sprawy (zob. postanowienie NSA z 16 października 2013 r., II OSK 2543/13, Lex nr 1398117).
Pismo informujące skarżącą o sposobie załatwienia wniosku i nieuznawaniu jej za stronę postępowania nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, tym bardziej, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera przepisy umożliwiające skarżącej obronę swoich interesów w postępowaniu przed organami administracji i następnie przed sądem administracyjnym.
Nie jest dopuszczalne w niniejszym postępowaniu rozstrzyganie, czy przysługuje skarżącej interes prawny w prowadzonym przez organy ARMiR postępowaniu administracyjnym.
Reasumując, kwestionowane skargą pismo nie posiada cech żadnego z aktów lub czynności wymienionych art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. Również żadna z ustaw szczególnych nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego pisma do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.