Uzasadnienie
W. Ż. w zażaleniach z 16 listopada 2017 r. oraz 6 grudnia 2017 r. na postanowienia WSA w K. o odrzuceniu zażaleń w sprawach ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2009 r. zawarł wnioski o przyznanie prawa pomocy.
Jak wynika z akt sprawy, wypełniając zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I, pismami z 22 listopada 2017 r. oraz 13 grudnia 2017 r. przesłano skarżącemu urzędowe formularze PPF i zobowiązano do złożenia wypełnionych formularzy w terminie siedmiu dni od daty ich doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosków o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłki zawierające formularze PPF, nadane za pośrednictwem poczty pod wskazany przez stronę skarżącą adres, zostały prawidłowo doręczone odpowiednio 7 grudnia 2017 r. oraz 2 stycznia 2018 r. W wyznaczonych terminach tj. odpowiednio do 14 grudnia 2017 r. oraz 9 stycznia 2018 r. strona skarżąca nie złożyła wypełnionych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 19 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy zarządził pozostawienie wniosków o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Podniósł, że w wyznaczonym terminie skarżący nie złożył wypełnionych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący złożył pismem z 16 lutego 2018 r. sprzeciw od zarządzenia z 19 stycznia 2018 r. Wniósł ponownie o przyznanie prawa pomocy zarzucając zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie przepisów art. 257 w związku z art. 258 § 2 pkt 6 oraz art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że skarżący w wyznaczonym terminie nie złożył wypełnionych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący podniósł, że w rzeczywistości formularz taki został wysłany przed tą datą, sytuacja majątkowa skarżącego zaś jest sądowi znana z urzędu, w szczególności z wcześniej składanego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "ustawa p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowień i zarządzeń referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
W ocenie Sądu, zarządzenie referendarza sądowego z 19 stycznia 2018 r. o pozostawieniu wniosków skarżącego bez rozpoznania jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 252 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie zaś z art. 257 ustawy p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Jak wynika z akt sprawy, skarżącemu przesłano urzędowe formularze PPF i zobowiązano do złożenia wypełnionych formularzy w terminie siedmiu dni od daty ich doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosków o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłki zawierające formularze PPF zostały skarżącemu doręczone odpowiednio 7 grudnia 2017 r. oraz 2 stycznia 2018 r., a zatem od tych dat skarżący zobowiązany był w terminie siedmiu dni, czyli odpowiednio do 14 grudnia 2017 r. oraz 9 stycznia 2018 r. złożyć wypełnione formularze. Ponieważ tego nie uczynił, wnioski z 16 listopada 2017 r. oraz 6 grudnia 2017 r. należało pozostawić bez rozpoznania, o czym słusznie rozstrzygnął starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 19 stycznia 2018 r.
W sprzeciwie skarżący wskazywał, że jego sytuacja majątkowa jest znana Sądowi, w szczególności z wcześniej składanego wniosku w tym zakresie. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, iż wcześniejsze postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może stanowić argumentu przemawiającego za zwolnieniem strony od obowiązku złożenia wniosku na odpowiednim formularzu (postanowienie NSA z 28 maja 2013 r., II FZ 299/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w przypadku, gdy strona ubiega się o przyznanie takiego prawa w kilku sprawach, powinien być złożony do każdej sprawy oddzielnie. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zd. 1 ustawy p.p.s.a.). Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien spełniać kryteria zawarte w art. 252 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 260 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., spoczywa na stronie składającej wniosek.
Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, dlatego też tego rodzaju wniosek powinna złożyć na urzędowym formularzu, który ma na celu ogólne zobrazowanie jej aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej.
W treści złożonego sprzeciwu skarżący zawarł stwierdzenie, że załączył do niego kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Tego rodzaju dokument nie został jednak dołączony do złożonego sprzeciwu. Na marginesie zauważenia wymaga, iż dołączenie formularza do złożonego sprzeciwu nie mogłoby zostać uznane za wypełnienie obowiązku zakreślonego w pismach Sądu z 22 listopada 2017 r. oraz 13 grudnia 2017 r. Wykonanie zobowiązania na etapie postępowania wywołanego sprzeciwem nie może sanować braku urzędowego formularza, do złożenia którego strona była zobowiązana w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego, o czym orzekł w sentencji postanowienia.