Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Ke [...]
A. M. 22 marca 2022 r. (data stempla pocztowego) złożyła skargę na czynność z zakresu administracji publicznej Burmistrza Miasta i Gminy z 18 lutego 2022 r. nr [...], którą to czynnością odmówiono skarżącej wypłaty (przyznanej lecz wstrzymanej) dotacji oświatowej na rzecz prowadzonych przez nią placówek oświatowych za okres: od 1 lipca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. wobec Przedszkola Niepublicznego "Smerfuś" w B. Z. (REGON: 260642790); od 1 lipiec 2021 r. do 16 września 2021 r. włącznie wobec Pierwszej Niepublicznej Szkoły Podstawowej w B. Z. (REGON: 260642702), doręczoną na piśmie pełnomocnikowi skarżącej 7 marca 2022 r. Zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i § 3 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Busku Zdroju z 28 grudnia 2017 r. - w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i szkół prowadzonych na terenie Gminy B.-Z. przez inne niż Gmina B.-Z. osoby prawne i osoby fizyczne oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania w zw.
z art. 17 ust. 3 i art. 19 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i nieprzekazanie na rzecz placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą dotacji oświatowej za okres 01 lipca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. (dotacja dla Przedszkola Niepublicznego "Smerfuś" w Busku- Zdroju), oraz za okres od 01 lipca 2021 r. do 16 września 2021 r. włącznie (dotacja dla Pierwszej Niepublicznej Szkoły Podstawowej w B. Z.), w sytuacji gdy po pierwsze skarżąca spełniła wszystkie przesłanki o których mowa w wyżej zaskarżonych przepisach do przyznania i wypłacenia przedmiotowej dotacji na 2021 rok, a po drugie w sytuacji gdy przedmiotowa dotacja została przez organ udzielona skarżącej lecz jednocześnie wstrzymana za wskazany wyżej okres;
2. art. 34 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i § 7 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej w B. Z. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół w zw. z art. 17 ust. 3 i art. 19 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na odstąpieniu organu od prawnego obowiązku wypłaty na rzecz placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą przyznanej na 2021 rok dotacji oświatowej w 12 częściach, a w konsekwencji nieprzekazanie na rzecz placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą dotacji oświatowej za okres od 01 lipca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. (dotacja dla Przedszkola Niepublicznego "Smerfuś" w B. Z.), oraz za okres od 01 lipca 2021 r. do 16 września 2021 r. włącznie (dotacja dla Pierwszej Niepublicznej Szkoły Podstawowej w B. Z.);
3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez godzenie przez organ - na skutek bezprawnego wstrzymania wobec skarżącej udzielonej dotacji oświatowej za 2021 rok - w zasadę praworządności, oraz w interes publiczny i społeczny, a także prywatny skarżącej, co w konsekwencji podważa zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie uprawnienia skarżącej do otrzymania należnej (lecz wstrzymanej przez organ) dotacji oświatowej, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi oraz z przesłuchania stron na okoliczności wskazane w jej uzasadnieniu oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że jako osoba fizyczna, prowadząca niepubliczne placówki oświatowe jest uprawniona do otrzymywania corocznie dotacji oświatowej na każdego ucznia z budżetu Gminy B.-Z. w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla ww. Gminy. Z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek od których prawo uzależnia przyznanie dotacji oświatowe, dotacja na 2021 rok została przez organ przyznana skarżącej na rzecz każdej z dwóch placówek oświatowych przez nią prowadzonych. Pismami z 7 lipca 2021 r. skarżąca zgłosiła do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Busko - Zdrój zmianę adresu lokalizacji prowadzonych przez nią placówek oświatowych. Na skutek procedury zmian w ewidencji, szkół i placówek niepublicznych organ ostatecznie uznał, że skoro w zakresie nowego adresu dotychczasowych placówek skarżącej dokonał zmian w ewidencji 1 września 2021 r. (wobec przedszkola) i 17 września 2021 r. (wobec szkoły) oraz że skoro zmiana adresu nastąpiła od 1 lipca 2021 r., to dotacja oświatowa na rzecz tych placówek oświatowych, pomimo, że została przyznana, nie należy się.
W konsekwencji organ wstrzymał wypłatę przedmiotowej dotacji oświatowej i nie przekazał jej na rzecz palcówek prowadzonych przez skarżącą za okres za okres od 1 lipca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. (dotacja dla przedszkola) oraz za okres od 1 lipca 2021 r. do 16 września 2021 r. włącznie (dotacja dla szkoły). Skarżąca o wstrzymaniu dotacji oświatowej za sporny okres nie została poinformowana przez organ żadną decyzją lub innym pismem administracyjnym. Liczyła, że organ w najbliższym czasie sam wyrówna jej wstrzymaną dotację. Ostatecznie to jednak nie nastąpiło, więc zdecydowała się na oficjalne wezwanie na piśmie organu do wypłaty wstrzymanej dotacji oświatowej za sporny okres, co nastąpiło pismem z 9 lutego 2022 r. Pismem z 18 lutego 2022 r. (odebranym przez pełnomocnika skarżącej 7 marca 2022 r.), stanowiącym w niniejszej sprawie zaskarżoną czynność z zakresu administracji publicznej, organ odmówił wypłaty wstrzymanej dotacji oświatowej.
W ocenie skarżącej obecnie powszechnie przyjmuje się, że sprawy związane z ustaleniem i przekazaniem dotacji oświatowej podlegają kontroli przez sądy administracyjne, a nie stanowią przedmiotu rozstrzygania w procesie cywilnym. Wynika to wprost z art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na orzeczenia sądów administracyjnych.
W merytorycznym uzasadnieniu zarzutów skarżąca wskazała, że wstrzymanie przez organ wypłacania przyznanej dotacji oświatowej w trakcie trwania danego roku jest co do zasady niedopuszczalne. Ustawodawca przewidział jedynie dwie możliwości wstrzymania wypłacania dotacji oświatowej w art. 36 ust. 7 i art. 37 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. W ocenie skarżącej skoro w przedmiotowej sprawie dotacja oświatowa została jej udzielona na 2021 rok, przy czym nie nastąpiło żadne ze zdarzeń wymienionych przez ustawodawcę w powyższym katalogu zamkniętym, a ponad to nie została wydana przez organ decyzja administracyjna o wstrzymaniu wypłacania dotacji oświatowej, to nie było prawnie możliwe wstrzymanie jej wypłacania na rzecz placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą. Skarżąca ponadto wskazała, że przyznanie dotacji oświatowej podmiotowi prowadzącemu daną placówkę oświatową powoduje konieczność jej przekazania na rachunek bankowy prowadzonej prze niego placówki oświatowej w 12 częściach w konkretnych ustawowych terminach przewidzianych w art. 34 ust. 1 ww. ustawy.
W ocenie skarżącej wpis placówek skarżącej do ewidencji istniał także w momencie gdy organ odmawiał dokonania zmian w tym wpisie żądając uzupełnienia kolejnych braków formalnych. Zmiana została bowiem zgłoszona w związku z treścią art. 168 ust. 13 Prawa oświatowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu bowiem zaskarżona czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych jako czynność materialno - techniczna. Przesądza o tym art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który wprost wymienia jakie czynności stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Czynność odmowy wypłaty dotacji nie wchodzi w zakres przepisów wymienionych w tym artykule.
Odnosząc się do meritum organ wskazał, że na 1 lipca 2021 r. skarżąca nie dysponowała wpisem przedszkola do ewidencji placówek oświatowych, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, osoba prowadząca placówkę niepubliczną jest uprawniona do ubiegania się o dotację, jeżeli uzyskała wpis placówki do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W odniesieniu do szkoły zmiany wpisu dokonano 17 września 2021 r. na podstawie decyzji Ś. Kuratora Oświaty w K. z 17 września 2021 r.
Na rozprawie 14 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącej cofnął wniosek dowodowy o przesłuchanie stron. Sąd, na podstawie art. 106 § 1 p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z dokumentów.
Prokurator Prokuratury Okręgowej wniosła o odrzucenie skargi.
Na pytanie sądu skarżąca A. M. oświadczyła, że korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej po lipcu 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a." uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.
Skarga podlega odrzuceniu.
Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy czynności w postaci nieprzekazanie na rzecz placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą dotacji oświatowej za okres 1 lipca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. (dotacja dla Przedszkola Niepublicznego "Smerfuś" w Busku- Zdroju) oraz za okres od 1 lipca 2021 r. do 16 września 2021 r. włącznie (dotacja dla Pierwszej Niepublicznej Szkoły Podstawowej w B. Z.).
Dokonując oceny legalności zaskarżonej czynności na wstępie należy się odnieść do akcentowanej zarówno w skardze, jak i w odpowiedzi na skargę kwestii związanej z właściwością sądów administracyjnych do rozstrzygania tego rodzaju spraw.
Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (j.t. [...]) dalej "u.f.z.o." niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Z kolei stosownie do art. 19 ust. 3 tej ustawy niepubliczna szkoła podstawowa, w której zorganizowano oddział przedszkolny, niebędąca szkołą specjalną, niespełniająca warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia oddziału przedszkolnego z budżetu gminy dotację w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Z powyższego wynika, że dotacja oświatowa ma roczny charakter, przy czym wypłacana jest w 12 miesięcznych częściach, w terminach wskazanych w ww. przepisie.
Zgodnie zaś z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zdaniem sądu, treść przytoczonych przepisów wskazuje, że ustawodawca uznał sądy administracyjne za właściwe do rozpoznania skarg na czynności organu dotującego, polegające na ustaleniu oraz przekazaniu dotacji oświatowej. Okoliczność, że w art. 47 u.f.z.o. nie wymienia się art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie świadczy, o tym, że uprawnionemu podmiotowi nie służy skarga do sądu administracyjnego na czynności w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji lub odmowy przyznania dotacji. Przepis art. 34 u.f.z.o. ma charakter czysto techniczny związany z formą przekazania dotacji uprawnionemu podmiotowi oraz uszczegóławia sposób liczenia dotacji. Istotne jest zaś, że w art. 47 u.f.z.o. wymienia się art. 17 i art. 19 u.f.z.o., które stanowią podstawę dla przyznania stosownej dotacji oraz że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sąd podziela zatem przedstawione w skardze stanowisko co do tego, że czynność odmowy przyznania dotacji należy do czynności administracyjnych polegających kognicji sądów administracyjnych.
Skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga spełnienia przez skarżącego warunków formalnych, które zostały dla skargi określone w przepisach prawa.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Z przytoczonego art. 34 ust. 1 u.f.z.o. wynika, że omawiane dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły miesięcznie, w 12 częściach, do ostatniego dnia każdego miesiąca, zaś za styczeń i za grudzień do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego. Zdaniem sądu z uwagi na dokonywanie czynności wypłaty dotacji w miesięcznych częściach, możliwe jest kwestionowanie tej czynności w odniesieniu do poszczególnych miesięcy. Dlatego przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. stanowi punkt odniesienia dla ustalenia określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminu do wniesienia skargi na czynność nieprzyznania dotacji (30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności). Termin ten biegnie oddzielnie dla każdej części dotacji.
Wobec tego należało wyjaśnić, kiedy w poszczególnych miesiącach 2021 r. skarżąca otrzymywała dotacje, a następnie ocenić, czy złożona 22 marca 2022 r. skarga na czynność (składającą się z czynności niewypłacenia dotacji w lipcu i sierpniu oraz niepełnej wysokości dla szkoły we wrześniu 2021 r.) mieści się w ramach czasowych wynikających z art. 53 § 2 p.p.s.a., tj. czy skarga została złożona w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o niewypłaceniu dotacji oraz wypłacie dotacji w zaniżonej wysokości.
Badając zachowanie terminu do wniesienia skargi na czynność niewypłacenia dotacji za lipiec 2021 r. należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się pismo organu z 23 lipca 2021 r., którego odbiór został przez skarżąca pokwitowany w tym samym dniu, zawierające informację, że gmina nie może wypłacić dotacji za lipiec 2021 r. Tak więc skarżąca już w tym terminie dowiedziała się o zaskarżonej czynności. Z kolei badając zachowanie terminu do wniesienia skargi na czynność niewypłacenia dotacji za sierpień 2021 r. oraz na czynność wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości za wrzesień 2021 r., sąd kierował się treścią art. 34 ust. 1 u.f.z.o., z którego wynika, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, zaś za styczeń i za grudzień są przekazywane do 20 stycznia lub do 15 grudnia. Tak więc najpóźniej w tych końcowych datach wypłaty dotacji (do 31 sierpnia 2021 r. i 30 września 2021 r.) skarżąca mogła dowiedzieć się o niewypłaceniu dotacji oraz zaniżeniu kwoty dotacji za dany miesiąc i w terminie wynikającym z art. 53 § 2 p.p.s.a. wnieść skargę na czynność. Zatem skarga złożona 22 marca 2022 r. jest skargą spóźnioną.
W konsekwencji wpływu na powyższe nie ma otrzymanie przez pełnomocnika skarżącej pisma Burmistrza Miasta i Gminy z 18 lutego 2022 r. – 7 marca 2022 r. Pismo to stanowi bowiem jedynie odpowiedź na pismo (monit) skarżącej z 9 lutego 2022 r. i w swojej treści zawiera wyjaśnienie przyczyn niewypłacenia dotacji. Nie jest natomiast potwierdzeniem niedokonania czynności wypłaty dotacji, od którego należałoby liczyć termin do wniesienia skargi.
Mając na uwadze treść art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, sąd uznał, że taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarżącą prowadzącą od 1998 r. placówki oświatowe należy traktować jako profesjonalny podmiot zobowiązany do zachowania podwyższonej staranności. Co istotne skarżąca, co ustalono na rozprawie, korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej, po lipcu 2021 r.
Sąd, na podstawie art. 106 § 1 p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z dokumentów, ponieważ dotyczą okoliczności niespornych w sprawie oraz część z nich znajduje się w aktach administracyjnych.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.