Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Wyrok WSA w Kielcach z 9 marca 2023 r., I SA/Ke 2/23

WyroknieprawomocneWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach·9 marca 2023 r.

Powołane przepisy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r.
Sprawa
sprawy ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 października 2022 r. nr BP.501.2123.2021.0949.KI13.279280 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Skład
Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.)
Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka protokolant

Uzasadnienie

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 14 października 2022 r. nr BP.501.2123.2021.0949.KI13. utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 21 października 2021 r. nr WITD.DI.0152.XIII0475/59/21 o nałożeniu R. L. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ ustalił, że podczas kontroli 24 sierpnia 2021 r. skontrolowanym zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki Z. o numerze rejestracyjnym [...] kierujący J. K. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy R. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: R. L. P.H.U. L. z siedzibą w B. przy ul. [...]. Kierujący przewoził ładunek odpadów o kodzie 10 01 05 stałe odpady z wapniowych metod odsiarczania gazów odlotowych. Fakt ten potwierdza kwit nr [...] i karta przekazania odpadów w BDO nr [...] [...] Jednak ww. zespół pojazdów nie odpowiadał wszystkim wymaganiom określonym w przepisach regulujących wykonywanie przewozu odpadów. Opisany środek transportu powinien być oznakowany tablicą wymaganą przy przewozie odpadów, tj. tablicą z napisem "ODPADY". Skontrolowany zespół pojazdów nie posiadał takiej tablicy, co potwierdza protokół kontroli i znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Fotografia przodu ww. ciągnika samochodowego jednoznacznie wskazuje, że opisany środek transportu nie był oznakowany wymaganą tablicą. Zatem skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany z naruszeniem przepisów art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach i § 9-11 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (dowody: protokół kontroli z 24 sierpnia 2021 r., wypis nr [...] z licencji nr [...], karta przekazania odpadów, kwit nr [...], wydruki z CEPiK dotyczące ww. pojazdów, prawo jazdy i karta kierowcy ww. kierowcy, wydruk danych cyfrowych i dokumentacja fotograficzna).

Uwzględniając powyższe organ nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 4.8 załącznika nr [...] do tej ustawy.

Podczas kontroli ustalono ponadto, że ostatniego odczytu danych z zainstalowanego w pojeździe tachografu dokonano 30 grudnia 2020 r. Zatem od daty tego odczytu do dnia kontroli upłynęło 237 dni kalendarzowych i 186 dni zarejestrowanej działalności. Tym samym termin odczytu przekroczono o 96 dni. Fakt ten potwierdzają dane cyfrowe z tachografu. Zatem przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku terminowego pobrania danych z wymienionego tachografu, bowiem nie pobrał danych przed upływem 90 dni zarejestrowanej działalności pojazdu od dnia poprzedniego odczytu danych z tego tachografu. Tym samym naruszył przepis § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Strona przyznała również, że nie dopełniła obowiązku pobrania danych z ww. tachografu (dowody: protokół kontroli z 24 sierpnia 2021 r., wypis nr [...] z licencji nr [...], karta przekazania odpadów, kwit nr [...], wydruki z CEPiK dotyczące ww. pojazdów, prawo jazdy i karta kierowcy ww. kierowcy, wydruk danych cyfrowych i dokumentacja fotograficzna).

Uwzględniając powyższe organ nałożył na strony karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do art. 92a ust. ł i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 6.3.18 załącznika nr [...] do tej ustawy.

W ocenie organu stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, a strona zarówno w piśmie z 4 października 2021 r., jak i w odwołaniu przyznaje, że skontrolowany środek transportu nie był oznakowany wymaganą tablicą z napisem "ODPADY", bowiem skontrolowany kierowca przez niedopatrzenie nie otworzył tablicy. Zatem przesłuchanie kierowcy J. K., na okoliczności wskazane w odwołaniu służyłyby jedynie przedłużeniu postępowania skoro wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżący w ww. pismach przyznał, że kierowca przez niedopatrzenie nie otworzył tablicy. Niedopatrzenie nie jest okolicznością nadzwyczajną określoną w powołanym przepisie. Zatem brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu.

Na powyższą decyzję R. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie:

W ocenie skarżącego istotą obowiązku przewoźnika jest sam fakt oznaczenia pojazdu - z uwagi na właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi, a samo jego zrealizowanie wyłącza możliwość uznania, że zaistniało naruszenie określone pod Ip. 4.8 złącznika 3 do ustawy. W § 9 i § 10 rozporządzenia określono wymiary i wygląd tablicy z napisem "ODPADY" oraz postanowiono, że oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Ustalono też, że oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Organy uwzględniły, że w badanym stanie faktycznym brak było oznakowania pojazdu tablicą z napisem "ODPADY". Nie zaakceptowały przy tym wyjaśnień strony skarżącej, że pojazd był wyposażony w wymaganą tablicę z napisem "ODPADY", która ze względu na okoliczności od niego niezależne nie została odwrócona przez kierowcę, choć te okoliczność potwierdza także znajdująca się w aktach dokumentacja zdjęciowa. Tym samym już okoliczności wyposażenia pojazdu w wymaganą tablice z napisem "ODPADY" nie zostały w niniejszej sprawie prawidłowo wyjaśnione. W odniesieniu do tej kwestii nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające na podnoszoną przez skarżącego okoliczność oznakowania pojazdu tablicą w chwili rozpoczęcia przewozu oraz na okoliczność jej odwrócenia w trakcie transportu. W szczególności nie został przeprowadzony dowód z przesłuchania kierowcy oraz skarżącego.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy skarżący podniósł, że nie mógł przewidzieć, że kierowca nie odwróci tabliczki przymocowanej do maski pojazdu. Taka okoliczność wyłącza odpowiedzialność skarżącego albowiem w momencie rozpoczęcia przewozu wszystkie wymagania były spełnione i przewóz był tak zaplanowany i zorganizowany, że powinien odbyć się bez żadnych naruszeń. Zdaniem skarżącego wyłączną odpowiedzialność w tym zakresie ponosi więc kierowca.

Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W niniejszej sprawie nie nastąpiło w tym zakresie przesłuchanie kierowcy, który by wyjaśnił z jakich przyczyn znajdująca się w tablica "ODPADY nie została odwrócona się na przedniej masce pojazdu. Organ argumentuje, że zgromadzony materiał wskazuje że skontrolowany pojazd nie posiadał takiej tablicy, po czym w dalszej części uzasadnienia wskazuje, że (...) kierowca przez niedopatrzenie nie otworzył tablic".

W ocenie skarżącego w tych okolicznościach ustalenia organów nie dają jednoznacznej odpowiedzi czy wymagana przepisami prawa tabliczka była w pojeździć i jakie okoliczności sprawiły, że nie została ona odwrócona. Z protokołu kontroli nie wynika również, aby funkcjonariusze podejmowali podczas kontroli jakiekolwiek czynności w zakresie ustalenia co było przyczyną braku odwrócenia zamontowanej tablicy i wyraźnego określenia czy znajdowała się ona na pojeździe czy też nie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023, poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego za naruszenie określone w l.p. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.) dalej u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu oraz l.p. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu za każdy pojazd.

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

  1. popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1 -9,
  2. popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.

Z załącznika nr 3 do u.t.d. lp. 4.8 wynika, że wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach podlega karze w wysokości 10.000 zł.

Z kolei naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd podlega karze w wysokości 500 zł (l.p. 6.3.18. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, 3. od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W zakresie pierwszego z ww. naruszeń organ prawidłowo wskazał na regulacje ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t. Dz.U.2021.779 ze zm.) oraz wydanego na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U.2016.1742).

Z przepisów art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach i § 9-11 ww. rozporządzenia wynika, że środki transportu przewożące odpady ewidencjonowane zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach i odpady inne niż niebezpieczne przewożone w ilości przekraczającej 100 kg może być wykonywany tylko środkami transportu odpowiednio oznakowanymi. Z kolei zgodnie z § 9 tego rozporządzenia pojazdy lub zespoły pojazdów, którymi przewożone są odpady powinny być oznakowane tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której jest umieszczony napis "ODPADY", naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Tablica powinna być umieszczona w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Opisane oznakowanie powinno być czytelne i trwałe oraz odporne na warunki atmosferyczne.

W sprawie poza sporem jest, że kontrolowany 24 sierpnia 2021 r. zespół pojazdów, którym wykonywany był w imieniu skarżącego krajowy transport drogowy rzeczy przewoził ładunek odpadów. Nie jest również kwestionowany obowiązek odpowiedniego oznakowanie pojazdu przewożącego taki ładunek.

Spór dotyczy natomiast odpowiedzialności skarżącego - przewoźnika za wykonywanie przewozu drogowego odpadów 24 sierpnia 2021 r. przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu. Skarżący twierdzi wbrew ustaleniom organu, że kontrolowany pojazd posiadał oznakowanie w postaci tablicy, która w trakcie przewozu nie została odwrócona przez kierowcę. W ocenie skarżącego w takiej sytuacji to kierowca ponosi odpowiedzialność i powinien być ukarany.

Z tych względów przewoźnik zarzuca organowi m.in. nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niezupełny w związku z nieprzesłuchaniem skarżącego i kierowcy, tj. naruszenie art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, a także art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd stwierdza, że wymienione zarzuty są niezasadne.

Organ dokonał ustaleń w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania z poszanowanie jego zasad wynikających z art. 6 K.p.a. (zasada praworządności), art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 K.p.a. (zasad pogłębiania zaufania obywateli), art. 9 K.p.a. (zasada informowania stron), art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania). Zgromadził materiał dowodowy (protokół kontroli z 24 sierpnia 2021 r., wypis z licencji, karta przekazania odpadów, wydruki z CEPiK, prawo jazdy i karta kierowcy, dokumentacja fotograficzna) oraz wszechstronnie go rozpatrzył stosownie do przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Stanowisko wyrażone w obu decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że organ nie zarzuca skarżącemu nieposiadania tablicy w pojeździe lecz brak oznakowania pojazdu napisem "ODPADY". Samo posiadanie tablicy w pojeździe nie wypełnia bowiem obowiązku prawidłowego oznakowania pojazdu przewożącego ładunek w postaci odpadów. Z przywołanych wyżej regulacji rozporządzenia wynika, że napis "ODPADY" powinien być widoczny. W niniejszej sprawie pojazd przewoźnika nie był w taki sposób oznakowany, co z resztą potwierdza sam skarżący podnosząc, że kierowca przez niedopatrzenie nie otworzył tablicy. Jednocześnie organ prawidłowo ocenił, że niedopatrzenie nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w powołanym wyżej przepisie art. 92c ust. 1 u.t.d. Z tych względów zarzut nieprzesłuchania skarżącego oraz kierowcy na okoliczność oznakowania pojazdu tablicą w chwili rozpoczęcia przewozu oraz na okoliczność jej odwrócenia jest niezasadny. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ ma bowiem obowiązek uwzględnić, jedynie wtedy gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Jeżeli natomiast żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, organ może nie uwzględnić żądania przeprowadzania dowodów (art. 78 § 1 i § 2 K.p.a.).

W kontekście zarzutów skargi ponadto wyeksponowania wymaga, że odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od odrębnie uregulowanej odpowiedzialności kierowcy. Na przewoźniku spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu przewozu. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, a wobec tego ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Jest to bowiem odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, która nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.

Celem sankcji określonych w ustawie o transporcie drogowym jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg (poprzez właściwy dobór kierowców). Podmiot wykonujący transport drogowy, jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników do danego zadania i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich działań. To on zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów i powinien w taki sposób organizować i nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków.

Skarżący nie kwestionował w toku postępowania nałożenia kary za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu (l.p. 6.3.18. załącznika nr 3 do u.t.d.). Skarga również nie zawiera zarzutów w tym zakresie. Dokonana przez sąd kontrola z urzędu wykazała, że wszelkie dokonane w tym zakresie ustalenia faktyczne organu oraz zastosowane przepisy prawa są prawidłowe. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wydruków danych cyfrowych wynika w sposób niewątpliwy, że termin odczytu danych z zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe tachografu przekroczono o 96 dni. Skarżący - przedsiębiorca nie dopełnił zatem obowiązku terminowego pobrania danych z tachografu, bowiem nie pobrał danych przed upływem 90 dni zarejestrowanej działalności pojazdu od dnia poprzedniego odczytu danych z tego tachografu. Tym samym naruszył przepis § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.