Uzasadnienie
1. Postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia E. G. na postanowienie Naczelnika Ś. Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania z 29 sierpnia 2017 r., umorzył postępowanie zażaleniowe.
1.1 W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na brzmienie art.208 § 1 Ordynacji podatkowej i wskazał, że wydając rozstrzygnięcie w sprawie na uwadze ma zaistniałą bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego w zakresie pozostawienia bez rozpatrzenia odpowiedzi strony na wezwanie Naczelnika Ś. Urzędu Celno - Skarbowego w K. z 25 lipca 2017 r.
W związku z faktem, że postępowanie o nr [...],[...] zostało już zakończone w postępowaniu administracyjnym decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, jak również zostało zakończone postępowanie w przedmiocie nałożenia kary porządkowej na E. G. w związku z niezłożeniem pisemnych wyjaśnień w terminie wyznaczonym w wezwaniu z 10 sierpnia 2017 r., nr [...] (postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji), Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego. Sytuacja, gdy nie ma już przedmiotu postępowania zażaleniowego, oznacza konieczność umorzenia postępowania zażaleniowego na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej.
- 2. W skardze na powyższe postanowienie E. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- - art. 208 § 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wydanie skarżonego orzeczenia, poprzez jego błędną wykładnię, polegające na wadliwym uznaniu że zachodzi przesłanka nakazująca umorzenie postępowania;
- - art. 208 w zw. z art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające na uznaniu że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, co tym samym zamyka stronie drogę do weryfikacji postanowienia z [...] r., a to jest rozstrzygnięcie błędne z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;
- - naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie takiego orzeczenia wpadkowego, które eliminuje z obrotu prawnego pismo strony zawierające istotne twierdzenia i dowody dotyczące postępowania głównego, jak również prowadzi do pominięcia ważnych dowodów oraz wpływa na zasadę wyjaśnienia w całości stanu faktycznego sprawy;
- - naruszanie art. 123 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę rozpoznania pisma strony, co skutecznie uniemożliwia jej działanie we własnej sprawie;
- - naruszenie art. 210 § 4 w zw. z 219 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie takiego orzeczenia, które jest wewnętrznie niespójne, tzn. przeprowadzony wywód prowadzi do wniosków innych niż kierunek rozstrzygnięcia postanawiania.
2.1 W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w związku z rzekomym brakiem złożenia wyjaśnień na skarżącą została nałożona kara porządkowa, a to tylko z uwagi na całkowite pominięcie jej pisma. Postępowanie związane jest z wymierzeniem E. G. kary za rzekomo bezzasadną odmowę udzielenia wyjaśnień, które zostały przecież udzielone za owym pismem z 29 sierpnia 2017 r. Zatem ma ono podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie można uznać zatem za zasadne umorzenia postępowania, gdyż prowadzi to do eliminacji z obrotu prawnego dokumentów istotnych dla postępowania głównego.
Ponadto treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jest wewnętrznie nielogiczna. Dowody jakim organ dał wiarę, poglądy prawne do których się przychylił prowadzą do odmiennej konkluzji, tj. obowiązku uchylenia orzeczenia organu I instancji i zapewnienia stronie rozpoznania sprawy przez drugą instancję.
2.2 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
- 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2021, poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organ administracji przyjęto za podstawę rozważań sądu.
3.3 Przedmiotem kontroli sądu było rozstrzygnięcie podatkowego organu odwoławczego pozostające w ścisłym związku z wynikiem postępowania w przedmiocie nałożenia na stronę postępowania kary porządkowej w związku z niezłożeniem wyjaśnień w terminie wyznaczonym w wezwaniu. Na ocenę jego prawidłowości, co do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, podstawowy wpływ ma ocena prawna jaką wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2022 r. w sprawie II GSK 2025/18 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Otóż sąd ten w całości potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia organu podatkowego, co do nałożenia kary porządkowej w związku z niezłożeniem przez stronę wyjaśnień. Uznał, że "[...] strona nie przedstawia argumentów usprawiedliwiających niewykonanie w terminie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku złożenia pisemnych wyjaśnień, a mianowicie wskazujących na zaistnienie okoliczności, które w sposób niezależny od strony uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności, a więc innymi słowy argumentów, w świetle których niewykonanie wezwania organu polegające na niezłożeniu pisemnych wyjaśnień w wyznaczonym terminie nie mogłoby być uznane za bezzasadne, co w konsekwencji prowadziłoby do podważenia istnienia istotnej przesłanki nałożenia kary porządkowej." Dalej NSA wskazał, że "niewątpliwie z akt sprawy wynika, że skarżąca nie udzieliła pisemnych wyjaśnień.
W konsekwencji należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że skarżąca pomimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłała żądanych wyjaśnień, jak również nie podała uzasadnionej przyczyny ich niezłożenia, a to nosi znamiona "bezzasadnej odmowy", o której mowa w art. 262 § 1 pkt o.p.".
W związku z powyższym NSA dokonał w prawomocnym wyroku oceny zasadności nałożenia na stronę kary porządkowej, w tym okoliczności i skutków wynikających z wezwania strony do złożenia wyjaśnień. Stosownie natomiast do treści przepisu art.170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (skutek erga omnes).
Tym samym, skoro w prawomocnym wyroku dokonano już oceny prawidłowości działania organu administracji w kwestii nałożenia kary porządkowej, to skutki tej oceny rozciągają się również na ocenę przebiegu tego postępowania, a w konsekwencji potwierdzają prawidłowość zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania zażaleniowego z powodu jego bezprzedmiotowości.
3.4 Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.