Uzasadnienie
W sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.(obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.z [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania D. K. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty za 2015 r. 159.984,35 zł, posiada zadłużenie na kwotę kilku milionów złotych m.in. BOŚ SA – 44.000,00 zł, BPH SA 2.000.000,00 zł, Pragma 1 FIZNEZ – 700.000,00 zł, US w Busku Zdroju ponad 400.000,00 zł, mBank SA ponad 150.000,000 zł Deutcche Bank Poska SA ponad 2.000.000,00 zł Skarżący wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie wykazał środków na utrzymanie. Jako posiadany majątek wykazał 79998 udziałów w Profmet Blachy Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej oraz 72 udziały w AMP CUB Sp. z o.o. o wartości 3.600,00 zł.
Stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) dalej: ustawa P.p.s.a., zarządzeniem z 26 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma sądowego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem ujemnych skutków procesowych poprzez:
- 1. przedstawienie i udokumentowanie sytuacji materialnej i finansowej żony skarżącego E. F.-K. zgodnie z wymogami urzędowego formularza PPF;
- 2. przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za rok 2016 – w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego za 2016 r. przedłożenie stosownych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych za 2016 r.;
- 3. przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu/poniesionej straty za 2015 r., z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej;
- 4. przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu/poniesionej straty za 2016 r., z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej;
- 5. przedłożenia wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy;
- 6. przedłożenie zaświadczenia o zarobkach osiąganych przez skarżącego oraz jego żonę za okres ostatnich 3 miesięcy,
- 7. przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz jego żonę samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) oraz zarejestrowanych na nazwisko skarżącego jako właściciela lub współwłaściciela;
- 8. przedłożenie dokumentów (kserokopii, odpisu) na okoliczność kto jest właścicielem nieruchomości, którą skarżący wskazuje jako adres zamieszkania tj. Jarosławice 87 28-142 Tuczępy;
- 9. udokumentowanie wysokości wskazanych we wniosku przez skarżącego kredytów, okresów na jakie zostały kredyty te zaciągnięte oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych rat kredytowych;
- 10. udokumentowanie wysokości zaciągniętych przez skarżącego kredytów wraz ze wskazaniem wysokości miesięcznych rat kredytów,
- 11. udokumentowanie wysokości kosztów związanych z utrzymaniem domu, w którym skarżący mieszka wraz z informacją kto ponosi powyższe koszty;
- 12. przedłożenie stosowych dokumentów wskazujących wysokość kosztów związanych z opłaceniem usług pełnomocnika w sprawie niniejszej; w przypadku świadczenia tych usług nieodpłatnie przedłożenie pisemnego oświadczenia pełnomocnika skarżącego na okoliczność, że w sprawie niniejszej reprezentuje skarżącego nieodpłatnie wraz z informacją, że okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego.
Wezwanie doręczono prawidłowo 24 maja 2017 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braków złożonego wniosku.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym - czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a obejmującym zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych.
Z kolei w myśl art. 255 ustawy P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.).
W toku rozpoznawania wniosku skarżący wykazał brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji materialnej. Skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożył dokumentów, które były niezbędne do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej.
Reasumując, skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych.
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącego nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.