Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 7 czerwca 2023 r. nr SKO.PO-41/3030/636/2023 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Raków z 3 lutego 2023 r. nr RFB.3127.623.2023 w przedmiocie ustalenia M. G. wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości na 2023 r. w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 18 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w skład zobowiązania pieniężnego na rok 2023 wszedł podatek rolny dla składników pod adresem D., za okres od 01.01. 2023 r. do 31.12. 2023 r. liczony wg stawki za 5 q żyta tj. 275 zł, w kwocie 0,00 zł oraz podatek od nieruchomości dla nieruchomości pod adresem D. dla budynków mieszkalnych lub ich części od powierzchni 28 m˛, wg stawki 0, 66 zł za m˛, w kwocie 18 zł. Ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia Starosty Kieleckiego o zmianie z 27.01.2022r., wynika, że na skutek zmiany: GN- II.6620.2.162.83. 2022 Akt poświadczenia dziedziczenia- spadek po J. W., jako właścicieli działki nr [...] położonej w obrębie 5- D., jednostka ewid. R., wpisano P. D. W. (w miejsce zmarłej J. W.), T. M., M. G. i J. G.. Jak ponadto wynika z aktualnego wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Starostę Kieleckiego z 15.03. 2023 r., J. G., M. G., T. M. i P. D. W. są współwłaścicielami działki nr [...], położonej w obrębie 0005 D., jednostka ewidencyjna R., sklasyfikowanej jako grunty rolne zabudowane Br- RVI o pow. 0, 1400 ha. Jako podstawę wpisu podano AN [...] oraz D [...]
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o podatku rolnym z 15 listopada 1984 r. (Dz.U.2020.333 t.j. z 2020.03.02) oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, dalej u.p.o.l. (Dz.U.2023.70 t.j. z 2023.01.10), w tym określające przedmiot, podmiot, podstawę opodatkowania, obowiązek podatkowy.
Organ ustalił, że podatek rolny wynosi 0 zł, jako że grunt rolny klasy VI podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem rolnym zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatku rolnym. Również prawidłowo wymierzył podatek od nieruchomości dla budynku mieszkalnego o powierzchni 28 m˛, wg stawki 0, 66 zł za m˛, zgodnie z danymi złożonymi w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz zapisami § 1 pkt. 2 lit. a uchwały Nr [...] Rady Gminy R. z 29.11. 2022r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
Kolegium wyjaśniło, że według przepisów art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2021.1990 t.j. z 2021.11.03) podstawą wymiaru podatków, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. Dane te obejmują m. in. rodzaj, powierzchnię gruntów czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Zatem organ ustalając wymiar podatku jest obowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji, jest nimi związany i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane.
Kolegium nie jest też organem władnym w niniejszym postępowaniu podatkowym oceniać ważność określonych decyzji odnoszących się do kwestii własnościowych a wydanych przez inne organy. W tym zakresie ewentualnych zmian w decyzji może dokonać organ, które taką decyzję wydał.
Decyzja wymiarowa ustala wyłącznie wysokość zobowiązania podatkowego, a kwestia ewentualnej nadpłaty ma charakter odrębny.
Na powyższą decyzję M. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił, że kolegium nie rozstrzygnęło kwestii własności w decyzji administracyjnej znak GRE – [...]/99 stanowiącej o własności, współwłasności po wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącego ponadto organ ma obowiązek odliczania nadpłaty w decyzjach i winien podawać aktualne kwoty do zapłaty tak jak to robią firmy energetyczne na fakturach. Skarżący odniósł się również do sprawy wykonania przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego.
Na rozprawie 19 października 2023 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach prawa pomocy, wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego i oświadczają, że koszty te w żadnej części nie zostały pokryte przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023, poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja kolegium dotycząca wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023.
Skarżący nie kwestionuje dokonanego przez organ wymiaru zobowiązania podatkowego. Zarzuca nieuwzględnienie w decyzji kwoty nadpłaty.
W związku z powyższym sąd z urzędu dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. przepisy ustawy o podatku rolnym oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podstawą opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa, o czym stanowi art. 4 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. W myśl art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz gruntów.
Z kolei stosownie do treści art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podatek rolny za rok podatkowy wynosi: 1) od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta, 2) od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta; obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 6 ust. 2). Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy. W niniejszej sprawie to uchwała Rady Gminy Raków z 29 listopada 2022 r. nr LXIV/435/2022 w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów wymiaru podatku rolnego.
Przepis art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi natomiast, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Z zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej wynika, iż obowiązek ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności obciąża organ podatkowy. Przepis art. 187 § 1 ww. ustawy, będący rozwinięciem tej zasady, nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Istotne przy tym jest, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości, związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
Sąd stwierdza, że organ wypełnił obowiązki wynikające z wymienionych przepisów. Dokonana kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania.
Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma zarzut nieuwzględnienie kwoty nadpłaty w zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącego w zakresie nadpłaty organ prawidłowo wydał 6 lutego 2023 r. postanowienie (k - 20) na podstawie art. 76 § 1, art. 76a § 1 i art. 216, art. 217 Ordynacji podatkowej. Decyzja wymiarowa ustala bowiem wyłącznie wysokość zobowiązania podatkowego, a kwestia ewentualnej nadpłaty ma charakter odrębny. W konsekwencji organ w decyzji wymiarowej nie pomniejsza wymiaru podatku, o ewentualne kwoty nadpłaconego podatku.
Sąd stwierdza ponadto, że kolegium nie było uprawnione do dokonania zmian w bliżej nieokreślonej przez skarżącego decyzji znak GRE – 1514/4/99. Kolegium nie jest bowiem organem władnym do oceny ważności decyzji wydanych w innych postępowaniach, przez inne organy i to w zakresie prawa własności.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 4 ust.1 i 2 oraz § 21 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz.18 ze zm.) sąd, w punkcie drugim wyroku, przyznał adwokatowi z urzędu kwotę 480 zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług (110,40 zł), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Sąd uwzględnił m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.