Uzasadnienie
W sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych A.N. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżący oświadcza, że nie stać go na opłacenie usług adwokata. Wskazuje, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką w wieku 91 lat i bratem w wieku 52 lat. Matka jest osobą chorą po zawale i udarze, wymaga opieki. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi dom dwuizbowy – kuchnia i pokój oraz nieruchomość rolna wielkości 2,82ha. Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez matkę skarżącego z tytułu emerytury w wysokości 972zł miesięcznie. Skarżący wskazuje, że gospodarstwo nie przynosi dochodów, jest małe, część tanowi ugór.
Na gruncie obowiązujących przepisów prawa dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swoich roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przede wszystkim, że skarżący nie uzyskuje dochodów, pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z chorą matką w wieku 91 lat oraz niepracującym bratem uznano, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika i jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że odstąpiono od orzekania w tym zakresie, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi A. N. jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.