Wyrok WSA w Kielcach z 12 stycznia 2006 r., I SA/Ke 357/05

Sąd

Sygnatura akt: I SA/Ke 357/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 12.01.2006 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]numer [...] w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych skargę oddala

Skład

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek, Asesor WSA Mirosław Surma
ref. staż. Łukasz Pastuszko protokolant

Uzasadnienie

I SA/Ke 357/05

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy rozłożenia J. T. na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług.

Jak ustalił ten organ, J. T. wystąpił z wnioskiem rozłożenie na raty zaległości podatkowych podnosząc, że jednorazowa ich spłata jest niemożliwa i spowodowałaby konieczność likwidacji prowadzonej działalności. Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego nie znalazł podstaw do udzielenia wnioskowanej ulgi. W odwołaniu od tej decyzji podatnik wskazał, że jej uzasadnienie jest niezgodne z prawdą. Nie jest prawdą to, iż nie podjął żądnych kroków zmierzających do spłacenia zaległości, gdyż była ona przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy. Postępowanie to zostało umorzone z przyczyn od niego niezależnych i korupcyjnego żądania zgłaszanego wobec jego osoby przez inspektora kontroli skarbowej.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przepis art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej: Ord. pod.) regulujący podstawy rozłożenia na raty zapłaty podatku bądź zaległości podatkowej jest oparty na tzw. uznaniu administracyjnym, podobnie jak inne przepisy regulujące kwestie ulg podatkowych. Oznacza to, że w wypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym można zostać zastosować ulgę, jeżeli wystąpią zdarzenia lub okoliczności, które organ podatkowy uzna za zasługujące na uwzględnienie z tych powodów. Nawet wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika nie obliguje organu do rozłożenia płatności na raty. Negatywna decyzja w tej kwestii nie narusza prawa zarówno, gdy przesłanki te wystąpiły jak i wtedy gdy nie zachodzą. Zasadą jest, bowiem płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. W ten sposób przejawia się zasada równości podatników wobec prawa. Zastosowanie ulgi ma charakter wyjątkowy i jedynie wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności mogą spowodować odstępstwo od zasady.

Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak organu od obowiązku dokonania prawidłowych ustaleń dotyczących powodów, które mają uzasadniać rozłożenie zaległości podatkowej na raty oraz sytuacji majątkowej podatnika, a następnie oceny czy zagrozi to min. jego egzystencji. Z tego też względu organ w przedmiotowej sprawie rozważył szczegółowo sytuację podatnika. Prowadzi on obecnie działalność w zakresie usług finansowych pod firmą A. uzyskując dochód miesięczny w kwocie [...] zł. Nadto uzyskuje wynagrodzenie za pracę w B. sp. z o.o. w kwocie [..] zł miesięcznie, a także[...]zł miesięcznie z tytułu wynajmowania lokalu tej spółce. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni 98 m2, hali magazynowej o powierzchni 700 m2 zlokalizowanej na działce o powierzchni ok. 3000 m2 oraz samochodu osobowego [...] rok produkcji 1995.

Zdaniem organu podatnik nie wykazał, by w jego przypadku wystąpiły szczególne i wyjątkowe okoliczności uzasadniające udzielenie ulgi, o jaką wnosił. Jego sytuacja majątkowa nie jest na tyle wyróżniająca się, by traktować go odmiennie od innych podatników, którzy borykają się ze znacznie poważniejszymi trudnościami w zaspokojeniu potrzeb życiowych a mimo to regulują zobowiązania podatkowe. Wskazywane argumenty jak regres w gospodarce, załamanie koniunktury handlowej z powodu ubożenia społeczeństwa zostały już uwzględnione przy wydawaniu decyzji w sprawie restrukturyzacji obejmującej przedmiotowe zaległości. Postępowanie restrukturyzacyjne zostało jednak umorzone z powodu niespełnienia przez podatnika warunków, o jakich mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Organ podkreślił także, że do powstania zaległości podatnik przyczynił się osobiście, przez niewpłacanie należnego podatku wynikającego z deklaracji VAT-7, zatem nie powstały one w wyniku zdarzeń losowych. Podatek VAT jest podatkiem pośrednim, a więc nie stanowi ani kosztu ani przychodu u sprzedającego lub świadczącego usługi i jest pobierany od kupującego w cenie towaru lub usługi. Podatnik jest więc tylko pośrednikiem w przekazywaniu go do budżetu państwa a skarżący z tego obowiązku się nie wywiązywał.

Z tych wszystkich względów zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej brak było podstaw do przyznania wnioskowanej przez J. T. ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej.

W skardze z dnia 16 lutego 2005 r Je. T. kwestionował decyzję organu drugiej instancji podnosząc, że zaległość podatkowa powstała na skutek umorzenia wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zaległość podatkową za 1998 r. wydaną w 2003 roku na podstawie danych niezgodnych z faktami. Znaczna część skargi zawiera zarzuty wobec postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez ten organ w jego firmie. Co do skarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa, ponieważ organ nie uwzględnił tych wniosków zgłaszanych przez stronę w tym nie uwzględnił faktu zapłaty części należności.

Decyzja w przedmiocie rozłożenia zaległości ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ musi poczynić wszelkie ustalenia w oparciu o pełny materiał dowodowy. Skoro, zatem organ podatkowy nie ocenił pełnego materiału dowodowego to nie uwzględnia ona rzeczywistego stanu rzeczy. Nie dokonano także pełnej oceny jego sytuacji majątkowej przemawiającej za uwzględnieniem wniosku.

Skarga nie wskazuje podstawy prawnej zarzutów ani nie zawiera wniosków, ale z jej treści wynika, iż zmierza ona do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926).

Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję z tego punktu widzenia należało stwierdzić, że nie narusza ona prawa. Przesłanki rozkładania na raty zaległości podatkowych określone zostały w art. 48 § 1 Ord. pod. który stanowi, że może to nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, w drodze decyzji organu podatkowego na wniosek podatnika. Instytucja ta zastała oparta na zasadzie uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne pozwala organowi podatkowemu na wybór konsekwencji prawnych zaistniałej sytuacji, do której odnosi się norma prawna. Jakkolwiek oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi udzielić ulgi podatkowej, tym nie mniej podejmowane w tym trybie decyzje nie mogą być dowolne i wymagają uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 210 § 4 Ord. pod.. Szczegółowego rozważenia wymaga, zatem stan faktyczny sprawy pod kątem istnienia ważnego interesu podatnika bądź interesu społecznego. Pojęcia te aczkolwiek nieostre mają ustalone, zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie, kryteria ocen. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o konieczności umorzenia zaległości podatkowej. Przez ważny interes należy, więc rozumieć nadzwyczajne względy mogące zagrozić podstawom jego egzystencji. Przyjmowany jest w orzecznictwie pogląd uznający za ważny interes podatnika sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych (np. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999r. SA/Sz 850/98). Wykładnia interesu publicznego wymaga każdorazowego uwzględniania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa oraz oceny skutków rozstrzygnięć z punktu widzenia respektowania tych wartości.

Decyzje o uznaniowym charakterze także podlegają sądowej kontroli legalności. Ma ona jednakże ograniczony charakter, sprowadza się, bowiem do oceny czy przy wydawaniu decyzji naruszono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można by mówić gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonał oceny tych dowodów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 22 lipca 1998 r. I I I SA 310/97).

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe, rozpoznając wniosek skarżącego, wszystkim tym wymogom sprostały. W sprawie został zgromadzony wyczerpujący materiał dowodowy, niezbędny dla załatwienia sprawy, dotyczący zarówno sytuacji majątkowej podatnika, jak i okoliczności powstania zaległości podatkowej. Tak zgromadzony materiał, został poddany wnikliwej i logicznej analizie uwzględniającej zasady doświadczenia życiowego. Rozważania te, mające na celu ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 48 § 1 Ord. pod., znalazły szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odpowiadającemu wymogom z art. 210 § 4 Ord. pod. W sposób jasny i logiczny wykazano powody, dla których uznano brak przesłanki ważnego interesu podatnika a także interesu publicznego. Trafnie organ podkreślił, że w przedmiotowym przypadku nie wystąpiły szczególne i wyjątkowe okoliczności uzasadniające udzielenie ulgi, o jaką wnosił. Sytuacja majątkowa podatnika nie jest na tyle wyróżniająca się, by traktować go odmiennie od innych podatników, którzy borykają się ze znacznie poważniejszymi trudnościami w zaspokojeniu potrzeb życiowych a mimo to regulują zobowiązania podatkowe. Wskazywane zaś argumenty, jak regres w gospodarce i załamanie koniunktury handlowej należą do tych okoliczności z którymi musi liczyć się każdy przedsiębiorca i zostały one już uwzględnione przy wydawaniu decyzji w sprawie restrukturyzacji obejmującej przedmiotowe zaległości. Postępowanie restrukturyzacyjne zostało jednak umorzone z powodu niespełnienia przez podatnika warunków z art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Nie może także pozostać bez wpływu na ocenę przesłanek z art. 48 § 1 Ord. pod. fakt, że podatnik przyczynił się do powstania zaległości nie odprowadzając należnego podatku, pobranego uprzednio od osób na rzecz których świadczył usługi. Zatem zaległości nie powstały w wyniku zdarzeń losowych, lecz działania podatnika.

Decyzja odmawiająca zastosowanie ulgi obejmuje całą wynikającą z wniosku zaległość, istniejącą w dacie podejmowania decyzji przez organ pierwszej instancji, a wpłaty na jej poczet, co podniesiono w skardze, zostały dokonane już po tej dacie.

Inne podniesione w skardze okoliczności, a dotyczące postępowania kontrolnego prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej, jako nienależące do przedmiotu niniejszej sprawy, pozostają poza rozważaniami sądu.

Z tych wszystkich względów skarga okazała się bezzasadna, co stosownie do treści art.151 cyt. ustawy- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkowało jej oddaleniem.