Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcachz 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 363/17

Uzasadnienie

1. 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
2. 1.1. Dyrektor [...][...] ("[...]", "[...]") postanowieniem z [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. F. z [...]r. od decyzji [...] w [...] z [...]r.

nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

1. 1.2. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że [...] r. (data stempla pocztowego) H. F. wniósł odwołanie od ww. decyzji [...] w [...]. Zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji odwołanie wnosi się do właściwego organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie (art. 129 § 1 i § 2 K.p.k.). Organ ustalił, że ww. decyzja została skutecznie doręczona stronie [...] r., co potwierdza pocztowe potwierdzenie odbioru (decyzję odebrał osobiście adresat – H. F.). W myśl art. 57 § 1 K.p.a., upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Powyższe oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął [...] r. (który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy). Odwołanie wniesione [...] r. zostało zatem złożone z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Dodatkowo wskazano, że zawarta w odwołaniu prośba o rozłożenie kwoty nienależnie pobranych płatności na raty jest procesowana w ramach odrębnego postępowania.
2. 2. Skarga do Sądu
3. 2.1. Na powyższe postanowienie H. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o "spowodowanie" wydania orzeczenia zmniejszającego sumę wymaganą do zwrotu z kwoty 9084,08 zł do kwoty 3041,78 zł, tj. o kwotę 6047,80 zł.

1. 2.2. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał na sposób wyliczenia kwoty 6047,80 zł. Wyraził ubolewanie, że Dyrektor Agencji nie uwzględnił merytorycznych argumentów zawartych w odwołaniu. Skarżący zapłacił już 1500 zł. Pozostała bezsporna kwota do spłacenia 1541,28 zł, która zostanie spłacona w pięciomiesięcznych ratach. W ocenie strony gdyby nie komplikacje wynikłe wskutek nowych regulacji prawnych z 2015 r., to zgodnie z decyzją o przyznaniu renty strukturalnej otrzymałaby za okres od 1 września 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. świadczenie w wysokości 5 × 1848,95, a otrzymywała 512,99 zł miesięcznie.

1. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

1. 2.4. Na rozprawie 31 sierpnia 2017 r. skarżący złożył pismo procesowe, w którym podniósł m.in., że Agencja bezpodstawnie twierdzi, iż pobierał bezpodstawnie świadczenie, ponieważ to Agencja sama wpłacała na konto skarżącego nieprawidłowo naliczone kwoty.
2. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3. 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. 2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

3.2. W świetle art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia. Postanowienie to jest ostateczne (art. 134 K.p.a.). Wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji) poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu czy też zakończenia postępowania). Uchybienie ustawowego terminu powoduje więc bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego względem kwestionowanej decyzji.

3.3. Dla oceny zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania istotne znaczenie ma data i prawidłowość doręczenia decyzji, od której strona odwołuje się. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że decyzja [...][...] r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależni pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, została prawidłowo doręczona stronie [...] r. Stosownie do art. 42 § 2 K.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Przesyłka została nadana na adres strony i osobiście przez niego odebrana, co potwierdza dokument w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru. Okoliczność ta nie jest też kwestionowana przez stronę. W związku z powyższym termin do złożenia odwołania zaczynał biec [...] r. i upływał [...] r. Skarżący nadał natomiast przesyłkę zawierającą odwołanie w placówce operatora publicznego [...] r. Z kolei termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.). W konsekwencji organ prawidłowo stwierdził, że odwołanie od decyzji [...] z [...] r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, zostało wniesione po terminie, co zobowiązywało organ do wydania zaskarżonego postanowienia. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy bowiem od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy.

3.4. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku nieuwzględnienia merytorycznych argumentów zawartych w odwołaniu należy wskazać, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyrok NSA z 29 maja 2015 r. sygn. akt I FSK 340/14, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pozostałe zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z [...] r. dotyczą wyłącznie decyzji [...] z [...] r. nr [...] o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.

W związku z tym należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie kontroli podlega wyłącznie prawidłowość stwierdzenia przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania skarżącego. Kontroli Sądu nie podlega natomiast ww. decyzja. Stąd odniesienie się do wskazanych zarzutów jest niemożliwe.

3.5. Podsumowując, skoro uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało jednoznacznie wykazane, to brak jest podstaw dla kwestionowania prawidłowości orzeczenia Dyrektora Agencji, dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.